I SA/Rz 247/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-09-17

Skład orzekający: Piotr Popek, Grzegorz Panek, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na catering i jego dowóz poniesione przez beneficjenta projektu współfinansowanego ze środków europejskich po wznowieniu działalności placówki dziennego domu pomocy, ale w ramach zadań zastępczych związanych z pandemią COVID-19, mogą zostać uznane za kwalifikowalne?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja o zwrocie środków nie narusza prawa. Zgoda na dostarczanie posiłków w ramach zadań zastępczych była tymczasowa i związana z nadzwyczajną sytuacją epidemiczną. Po wznowieniu działalności placówki zgodnie z pierwotnym wnioskiem o dofinansowanie, wydatki na catering i dowóz stały się niekwalifikowalne, ponieważ dublowały usługi opiekuńcze już finansowane w ramach projektu, co stanowiło naruszenie procedur i mogło prowadzić do szkody w budżecie Unii Europejskiej.
Stan faktyczny
Parafia (beneficjent) zawarła umowę o dofinansowanie projektu z Wojewódzkim Urzędem Pracy. W związku z pandemią COVID-19, Instytucja Pośrednicząca wyraziła zgodę na modyfikację sposobu realizacji umowy, polegającą na dowożeniu posiłków do uczestników projektu. Po wznowieniu działalności placówki, Parafia nadal ponosiła wydatki na catering i dowóz, które organy uznały za niekwalifikowalne. Decyzją Zarządu Województwa Podkarpackiego Parafia została zobowiązana do zwrotu środków. Parafia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne przyjęcie wykorzystania środków z naruszeniem procedur.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2024 r. sprawy ze skargi P. w A. na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 27 lutego 2024 r. nr RP-VIII.1511.1.2024.MWK w przedmiocie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich oddala skargę. Parafia (...) w (...) (dalej określana jako "beneficjent", "strona skarżąca", "Parafia") poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego (dalej określanego także jako "Instytucja Zarządzająca") z dnia 27 lutego 2024 r. nr RP-VIII.1511.1.2024.MWK. Utrzymano nią w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) z dnia (...) grudnia 2023 r. nr (...), którą zobowiązano Parafię do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, w kwocie (...) zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia (...) marca 2020 r. do dnia zapłaty. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że dnia (...) lutego 2018 r. Parafia zawarła z Instytucją Pośredniczącą (Wojewódzkim Urzędem Pracy w (...) ) umowę nr (...) o dofinansowanie projektu pn. "(...)", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, współfinansowanego ze środków EFS. Projekt był realizowany w partnerstwie z Podkarpacką Fundacją Rozwoju Regionalnego w M. Pierwotnie projekt miał być realizowany w okresie od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 maja 2020 r., ale na skutek zmian umowy termin ten ostatecznie przedłużono do dnia 31 grudnia 2020 r. Projekt realizowano w ramach działania 8.3 RPO WP - Zwiększenie dostępu do usług społecznych i zdrowotnych. Celem głównym projektu było zwiększenie dostępności do usług społecznych, w szczególności usług środowiskowych, opiekuńczych, teleopieki i poprawa codziennego funkcjonowania 85 osób starszych/niesamodzielnych zamieszkujących na terenie gminy miejskiej i gminy wiejskiej (...), poprzez utworzenie Dziennego Domu Pomocy. Cel ten miał zostać zrealizowany poprzez zwiększenie rodzaju i ilości usług opiekuńczych i środowisk nimi objętych (w tym: 25 nowopowstałych miejsc w domu dziennego pobytu; realizację usług opiekuńczych dla 25 osób; realizację specjalistycznych usług opiekuńczych dla 20 osób; wprowadzenie sąsiedzkich usług opiekuńczych dla 15 osób, wprowadzenie usługi teleopieki dla 45 osób). Na realizację projektu przeznaczono (...) zł, które wypłacono w 4 transzach. W związku z wynikłą pandemią Covid-19 (Sars-Cov-2) i koniecznością zamknięcia w marcu 2020 r. dziennych domów pomocy, Instytucja Pośrednicząca w piśmie z dnia (...) marca 2020 r. wyraziła zgodę na modyfikację sposobu realizacji umowy poprzez zapewnienie i dowożenie osobom samotnie gospodarującym oraz samotnie mieszkającym w liczbie 35 gotowych posiłków do miejsca ich zamieszkania, a wydatki na te cele (nabycie posiłków i dowóz), zaznaczając, że wydatki na ten cel należy pokryć z wygenerowanych oszczędności. Koszty działalności placówek, niezbędne do poniesienia w trakcie nieobecności uczestników projektu w czasie zamknięcia mogły być uznane za kwalifikowalne w ramach realizacji projektu. Koszty takie były rozliczane począwszy od kwietnia 2020 r. W dniu (...) maja 2020 r. Instytucja Pośrednicząca skierowała do beneficjentów informację o możliwości wznowienia po dniu (...) maja 2020 r. działalności placówek dziennego pobytu. We wniosku o płatność za okres od dnia (...) lipca do dnia (...) września 2020 r. beneficjent przedstawił do rozliczenia koszty cateringu z dowozem, w tym za sierpień 2020 r., kiedy placówka ponownie rozpoczęła pełną działalność, ale Instytucja Pośrednicząca uznała, że nie może on zostać zatwierdzony w całości. Od czasu, kiedy usługi w ramach projektu zostały ponownie uruchomione, beneficjent nie mógł już finansować wyżywienia i jego dowozu dla osób korzystających z dziennej placówki oraz z usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Zgoda Instytucji Pośredniczącej na dostarczenie wyżywienia do miejsca zamieszkania uczestników projektu samotnie gospodarujących oraz samotnie mieszkających została bowiem wydana w związku z zamknięciem placówki w marcu 2020 r. i była to forma dodatkowej usługi dla uczestników, poza zapisami projektowymi, wydana w związku z nadzwyczajną sytuacją epidemiczną w kraju, wystąpieniem działania siły wyższej. Dotyczyła okresu, w którym obowiązywały surowe restrykcje i obostrzenia, została wydana w związku z zamknięciem placówek świadczących usługi społeczne, a po tym czasie powinien nastąpić powrót do realizacji projektu zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie. Konsekwencją tego stanu rzeczy było wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu środków za sierpień jako wydatkowanych z naruszeniem procedur. Decyzje organów o które chodzi w rozpoznawanej sprawie dotyczą kolejnego wniosku o płatność nr (...) za okres od (...) października 2020 r. do (...) grudnia 2020 r. (tj. za okres kiedy placówka już funkcjonowała), w którym beneficjent ujął kolejne wydatki poniesione na catering oraz transport posiłków do uczestników projektu objętych sąsiedzkimi usługami opiekuńczymi jako wydatki kwalifikowalne: 1. we wrześniu 2020 r. zapewnił 198 posiłków z dowozem dla osób korzystających z usług mobilnych w miejscu zamieszkania (usługi sąsiedzkie), 2. w październiku 2020 r. zapewnił 198 posiłków z dowozem dla osób korzystających z usług mobilnych w miejscu zamieszkania (usługi sąsiedzkie), 3. w Iistopadzie 2020 r. zapewnił 180 posiłków z dowozem dIa osób korzystających z usług mobilnych w miejscu zamieszkania (usługi sąsiedzkie), 4. w grudniu 2020 r. zapewnił 180 posiłków z dowozem dla osób korzystających z usług mobilnych w miejscu zamieszkania (usługi sąsiedzkie). W ocenie organów ponieważ beneficjent uruchomił placówkę DDP w (...) od początku sierpnia 2020 r. to wydatki związane z wyżywieniem w miesiącach wrzesień-grudzień 2020 r. nie mogły zostać uznane za kwalifikowane. Zgoda na dostarczenie wyżywienia do miejsca zamieszkania uczestników projektu samotnie gospodarujących, jak również samotnie mieszkających została bowiem wydana w związku z zamknięciem placówki DDP w marcu 2020 r. Była to forma dodatkowej usługi dla uczestników, poza zapisami projektowymi, wydana w związku z nadzwyczajną sytuacją epidemiczną panującą w kraju i związanymi z tym surowymi restrykcjami m.in. zamknięciem placówek świadczących usługi społeczne oraz ograniczeniami w realizacji usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Zgoda dotyczyła okresu, kiedy Rząd RP wprowadził surowe restrykcje i obostrzenia. DDP w (...) pozostawał zamknięty, a zakres usług wykonywanych w miejscu zamieszkania został ograniczony do minimum. Beneficjent uruchomił ponownie DDP od początku sierpnia 2020 r., zatem od tego czasu projekt winien być realizowany zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie. W ocenie organów, beneficjent poniósł wydatki niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., co skutkowało powstaniem nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Łączna wartość wydatków uznanych za niekwalifikowalne, a dotyczących wyżywienia w miesiącach wrzesień-grudzień 2020 r., do których zwrotu beneficjent został zobowiązany wyniosła (...) zł. W złożonej skardze na decyzję Zarządu Województwa (...) skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 81a k.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2) u.f.p., mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez odebranie stronie uprawnienia do dofinansowania, na które Wojewódzki Urząd Pracy w R. wyraził zgodę, określając precyzyjnie warunki wydatku dopiero podczas weryfikacji wniosku o płatność, to jest po zrealizowaniu celu na jaki wydatek został przeznaczony, co doprowadziło do niedających się usunąć wątpliwości, związanych z brakiem odwołania przez instytucję udzielonej zgody na wydatek wynikający ze szczególnych okoliczności, - art. 207 ust. 1 pkt 2) w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. - poprzez błędne przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że środki zaliczkowane skarżącemu zostały przez niego wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., , podczas gdy skarżący, jako beneficjent dokonał wydatku za zgodą instytucji wyrażoną w odpowiedniej formie, która stanowiła zmianę do umowy o dofinansowanie projektu, stanowiącej bezpośrednie źródło prawa dla beneficjenta, - art. 8 k.p.a. w związku z § 9 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu - poprzez pominięcie faktu, że umowa w zakresie zapewnienia wyżywienia w formie cateringu dla uczestników projektu w czasie pandemii została zmieniona, za pośrednictwem portalu komunikacyjnego (SL2014), który odpowiadał formie zmiany umowy (§ 9 ust. 5 umowy, § 24 OWU) - instytucja zgody tej nie wycofała, - brak dokonania ustaleń faktycznych wskazujących jakie restrykcje związane z COV1D-19 miały wpływ na realizację projektu w sposób wynikający ze zgody instytucji wydanej w dniu (...) marca 2020 roku i kiedy ta informacja została podana do wiadomości beneficjenta. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jak i decyzji jej poprzedzającej i umorzenie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazano przede wszystkim, że w sprawie nie doszło do wystąpienia nieprawidłowości, gdyż Parafia działała zgodnie z umową o dofinansowanie, która to w spornej kwestii miała zostać zmieniona za zgodą Instytucji Pośredniczącej, wyrażoną w piśmie z (...) marca 2020 r. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa (...) wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. W ocenie organu przedstawiona w skardze interpretacja dotycząca zgody (wyrażonej przez Instytucję Pośredniczącą, pismem, z dnia (...) marca 2020 r.) na catering dla większej liczby uczestników, która według skarżącej była równoznaczna ze zmianą treści umowy o dofinansowanie, jest niewłaściwa. W żadnym wypadku ww. zgoda Instytucji Pośredniczącej wyrażona na piśmie na czas określony okolicznościami, tj. zamknięciem DDP z powodu COVID-19, nie jest formą wymaganą dla zmiany treści umowy o dofinansowanie, a więc nie można tutaj mówić, że do takiej zmiany doszło. Podnoszone przez Skarżącą argumenty, że jej działania opierały się na umowie o dofinansowanie zmienionej za pośrednictwem portalu komunikacyjnego SL2014 są zatem bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wyeliminować z obrotu prawnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób opisany w przywołanym wyżej przepisie. Nadto co istotne, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzygając w granicach sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniami nie mającymi zastosowana w badanej sprawie). Przeprowadzona przez Sąd kontrola we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Instytucja Zarządzająca obszernie i wszechstronnie przedstawiła okoliczności wskazujące na naruszenie przez skarżącą Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020, które w konsekwencji spowodowały wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne, poczynione przez organ zgodnie z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Na wstępie należy wskazać, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o finansach publicznych regulujące na gruncie prawa krajowego zwrot dotacji udzielonej ze środków unijnych. W myśl art. 206 ust. 1 u.f.p., szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. W art. 184 ust. 1 ww. ustawy przewidziano, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 489/16 (publ. CBOSA) zajął stanowisko, że procedury, jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący, a odstępstwo od niego bez wątpienia stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych należy interpretować w powiązaniu z art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, zgodnie z którym każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem stanowi nieprawidłowość, której stwierdzenie w operacjach nakłada na państwo członkowskie - zgodnie z art. 143 rozporządzenia - obowiązek dokonania korekt finansowych. Zauważyć więc należy, że wskazana "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy na skutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy więc rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. NSA w wyroku z dnia 15 września 2015 r., sygn. II GSK 2370/14 zaakceptował pogląd, zgodnie z którym przy orzekaniu o zwrocie środków nie można poprzestać wyłącznie na ustaleniu, że doszło do ich wydatkowania z naruszeniem procedur, ale konieczne jest również stwierdzenie, czy i w jaki sposób to naruszenie wpłynęło na możliwość chociażby potencjalnej szkody dla budżetu ogólnego UE, gdyż nie każda nieprawidłowość będzie powodowała konieczność dochodzenia zwrotu dofinansowania. Aby zatem orzec o zwrocie środków, niezbędne jest wykazanie dwóch przesłanek, a mianowicie: po pierwsze musi zaistnieć naruszenie procedur, a po drugie ich naruszenie spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 października 2018 r., sygn. I GSK 2162/18, publ. CBOSA i poczynione tam rozważania). Sąd w pełni akceptuje stanowisko zaprezentowane przez organ, że w niniejszej sprawie wystąpiła szkoda w postaci obciążenia budżetu Unii Europejskiej nieuzasadnionym wydatkiem w kwocie (...) zł. Wysokość szkody równa jest wysokości środków finansowych pobranych przez beneficjenta, które zostały wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem i niezgodnie z procedurami. Przy prawidłowym zachowaniu zasad kwalifikowalności wydatków, środki te nie byłyby wypłacone. Zakwestionowane wydatki nie zostały poniesione w sposób racjonalny i efektywny oraz nie były niezbędne do realizacji celu projektu. Wydatki na wyżywienie uczestników były przewidziane tylko w ramach realizacji zadania nr 2 pn. Funkcjonowanie Dziennego Domu Pomocy dla osób starszych/niesamodzielnych, a wydatki na transport dotyczyć miały tylko dowożenia uczestników na zajęcia do i z placówki. Należy tutaj podkreślić, że sam beneficjent nie założył w budżecie projektu wydatków na wyżywienie uczestników objętych usługami opiekuńczymi, specjalistycznymi usługami opiekuńczymi oraz sąsiedzkimi usługami opiekuńczymi wykonywanych w miejscu zamieszkania. Beneficjent z uwagi na wystąpienie pandemii i zamknięcie placówki, w celu złagodzenia skutków epidemii dla podopiecznych, działał w ramach zadań zastępczych, w oparciu o zgodę udzieloną przez Instytucję Pośredniczącą. Zgoda ta dotyczyła okresu, kiedy obowiązywały ograniczenia związane z pandemią i jedynie w tym okresie mógł rozliczyć te wydatki jako koszty kwalifikowalne. Beneficjent uruchomił ponownie DDP od początku sierpnia 2020 r., zatem od tego czasu projekt winien być realizowany zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie. Przedstawiona w skardze interpretacja dotycząca zgody na catering dla większej liczby uczestników, która według skarżącej była równoznaczna ze zmianą treści umowy o dofinansowanie, jest niewłaściwa. W żadnym wypadku zgoda Instytucji Pośredniczącej wyrażona na piśmie na czas określony okolicznościami, tj. zamknięciem DDP z powodu COVID-19, nie jest formą wymaganą dla zmiany treści umowy o dofinansowanie, a więc nie można tutaj mówić, że do takiej zmiany doszło. Argumenty skarżącej, że jej działania opierały się na umowie o dofinansowanie zmienionej za pośrednictwem portalu komunikacyjnego SL2014 są bezpodstawne. Powołany w skardze § 24 załącznika do umowy pn. Ogólne Warunki Realizacji Projektu, na podstawie którego możliwe było dokonanie stosownych zmian w umowie o dofinansowanie, nie miał w sprawie zastosowania. Zarówno skarżąca (jako beneficjent), jak i Wojewódzki Urząd Pracy (jako Instytucja Pośrednicząca) nie uruchomiły mechanizmu zmiany umowy o dofinansowanie opisanego w ww. paragrafie, gdyż sytuacja związana z wykonywaniem zadań zastępczych, w ramach projektu, z uwagi na wystąpienie epidemii COVID-19 była czasowa, nierozerwalnie związana z ogłoszonymi przez rząd restrykcjami, jak i wytycznymi dotyczącymi działania placówek opiekuńczych oraz zamknięcia DDP. Słusznie organ zwraca uwagę w odpowiedzi na skargę, że zmiana umowy wymagałaby formy pisemnej zgodnie z § 25 ust. 1 Ogólnych Warunków Realizacji Projektu. Dlatego też interpretacja strony jest nieuzasadniona i nie ma odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zmiana umowy o dofinansowanie obarczona była wieloma warunkami. Zgodnie z powołanym przez skarżącą § 24 załącznika do umowy pn. Ogólne Warunki Realizacji Projektu, zmiana umowy możliwa była jedynie w formie pisemnej, papierowej, pod warunkiem zgłoszenia tego faktu Instytucji Pośredniczącej oraz przekazania aktualnego wniosku o dofinansowanie Projektu (wraz z naniesionymi zmianami) i uzyskania akceptacji od Instytucji Pośredniczącej. W przedmiotowej sprawie nie został spełniony żaden z tych warunków. Wymiana korespondencji dotycząca dowozu cateringu do podopiecznych domu opieki, co wskazuje sama skarżąca, kierowana była za pośrednictwem systemu SL2014. Ponadto skarżąca w korespondencji wymienianej z Instytucją Pośredniczącą nie informowała o chęci wprowadzenia jakichkolwiek zmian mających prowadzić do zmiany umowy o dofinansowanie, a tym bardziej nie przedłożyła zmienionego wniosku o dofinansowanie. Dodatkowo zgodnie z zapisami Ogólnych Warunków Realizacji Projektu zmiany, które wpływają na treść umowy wymagają formy aneksu. Aneks do umowa z dnia (...) lutego 2018 r., zawartej w celu realizacji projektu pn. "(...)", został sporządzony w dniu 10 stycznia 2019 r. i nie dotyczył kwestii dodatkowego wsparcia w formie wyżywienia i jego dowozu do miejsca zamieszkania osób samotnie gospodarujących, jak również samotnie mieszkających. Prawidłowe jest stanowisko organu, że zgoda na odstępstwa w realizacji projektu wydana została na okres tego wymagający. Stanowiło to formę usługi dodatkowej, poza zapisami projektowymi, mającymi łagodzić skutki epidemii dla podopiecznych placówek. Powrót do realizacji projektu w pełnym zakresie był równoznaczny z zaprzestaniem wykonywania zadań zastępczych. Parafia powinna zatem po powrocie do świadczenia wszystkich usług opiekuńczych zaprzestać dowozu cateringu dla osób samotnie gospodarujących i samotnie mieszkających, objętych usługami opiekuńczymi i specjalistycznymi usługami opiekuńczymi. W momencie powrotu do pełnej działalności ośrodka zostały uruchomione ponownie wszystkie usługi i zadania wynikające z wniosku o dofinansowanie, w tym również zadanie dotyczące usług opiekuńczych, w ramach których mieściły się również czynności związane z dostarczaniem produktów żywnościowych podopiecznym. Dowożenie wyżywienia było dublowaniem usługi świadczonej już przez opiekunów usługi w ramach realizacji usług opiekuńczych, specjalistycznych usług opiekuńczych oraz sąsiedzkich usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania uczestnika, za które otrzymali oni wynagrodzenie. Zatem były to zadania wykonywane podwójnie. Środki były zatem wydatkowane nieracjonalnie i nieefektywnie. Beneficjent wypłacił bowiem całość wynagrodzenia dla opiekunów, których zakres usługi opiekuńczej, specjalistycznej usługi opiekuńczej oraz sąsiedzkiej usługi opiekuńczej obejmował m. in. dostarczenie, bądź przygotowanie posiłku. Po uruchomieniu placówki i powrocie do realizacji usług opiekuńczych, specjalistycznych usług opiekuńczych oraz sąsiedzkiej usługi opiekuńczej zgodnie z założeniami projektu, wydatkowanie środków na catering i jego dowóz dla osób spoza grona korzystających z dziennego domu pomocy, tj. 25 osób wskazanych we wniosku o dofinansowanie, było niezgodne z przeznaczeniem określonym w projekcie i umowie o dofinansowanie. Nie można także uznać, że w ramach udzielonej zgody skarżąca miała "luz decyzyjny" odnośnie możliwości kontynuowania zadań zastępczych. Wprawdzie zgoda z dnia (...) marca 2020 r. nie zawierała ograniczenia czasowego, ale beneficjent powinien zdawać sobie sprawę z tego, że określenie terminu obowiązywania wprowadzonych rozwiązań tymczasowych nie było możliwe i okresu tego nie był w stanie określić także on sam. Wręcz przeciwnie skoro odstępstwa od realizacji projektu zostały wydane w związku z wynikłą pandemią COVID-19 i koniecznością zamknięcia w marcu 2020 r. dziennych domów pomocy, a Instytucja Pośrednicząca wyraziła zgodę na modyfikację sposobu realizacji umowy i dowożenie podopiecznym gotowych posiłków do miejsca ich zamieszkania, a wydatki na te cele (nabycie posiłków i dowóz) uznać za kwalifikowane w ramach realizacji projektu, jako spowodowane działaniem siły wyżej, to powrót do realizacji projektu w pełnym zakresie z powodu ustąpienia działania tej siły wyższej, musiał być równoznaczny z koniecznością zaprzestania wykonywania zadań zastępczych. Z tych samych powodów nie można także podzielić argumentacji skargi, jakoby doszło do naruszenia zasady zaufania do organu. W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie są uzasadnione Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło