I GSK 2162/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-11
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Piotr Pietrasz, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne wykonanie robót torowych, które zostały już wykonane w ramach wcześniejszego kontraktu w ramach tego samego projektu dofinansowanego ze środków unijnych, stanowi wydatek niekwalifikowalny, jeśli zostało wykonane zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie, opisem projektu i harmonogramem, a także weryfikowane przez instytucje wdrażające?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nawet jeśli roboty torowe zostały wykonane dwukrotnie, to nie można uznać ich za niekwalifikowalne, jeśli beneficjent działał zgodnie z procedurami zaakceptowanymi przez strony umowy o dofinansowanie, w tym zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem i harmonogramem projektu. Kluczowe jest wykazanie, że naruszenie procedur spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie Unii Europejskiej, czego w tej sprawie nie stwierdzono. W związku z tym skarga kasacyjna organu została oddalona, a wyrok WSA uchylający decyzje administracyjne utrzymano w mocy w części merytorycznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dofinansowania ze środków unijnych i dotacji celowej w związku z ponownym wykonaniem robót torowych w ramach projektu modernizacji infrastruktury kolejowej. Organ uznał te wydatki za niekwalifikowalne, powołując się na naruszenie procedur i podwójne finansowanie tych samych prac. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że beneficjent działał zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem i umową. Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł skargę kasacyjną, kwestionując ocenę prawną WSA. Spółka wniosła również zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Inwestycji i Rozwoju. Uchylono wyrok WSA w zakresie punktu 2 dotyczącego zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zasądzono od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz P. S.A. kwoty tytułem kosztów postępowania kasacyjnego i kosztów postępowania przed Sądem I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Inwestycji i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 3286/16 oraz zażalenia P. S.A. w W. od postanowienia zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 3286/16 w sprawie ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty zwrotu wypłaconej tytułem płatności i dotacji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz P. S.A. w W. 8.100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 3. uchyla wyrok w zakresie punktu 2 dotyczącego zasądzenia kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz P. S.A. w W. 14.250 (czternaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania przed Sądem I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 3286/16 po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. S.A. w W.(dalej: skarżąca lub Spółka) na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie: Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej oraz zwrotu dotacji celowej: w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Centrum Unijnych Projektów Transportowych nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r.; zaś w pkt 2. zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] czerwca 2010 r. pomiędzy CUPT, a spółką została zawarta umowa o dofinansowanie projektu pn. "[...]" Nr [...], w kwocie nie większej niż 1.819.254.136 zł, w tym 30% kwoty tytułem dotacji celowej, 70% kwoty tytułem płatności. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie realizacja robót budowlanych przewidzianych projektem została podzielona na kontrakty, z czego dwa kontrakty (1A i 1B) dotyczyły modernizacji infrastruktury kolejowej stacji i szlaków, a pozostałe kontrakty (2A, 2B, 2C, 2D, 2E, 2F, 2G, 2Ga) obejmowały budowę nowych skrzyżowań dwupoziomowych.
W dniu [...] września 2009 r. Beneficjent zawarł z Konsorcjum "[...]" umowę na wykonanie robót budowlanych modernizacji infrastruktury kolejowej stacji i szlaków w obszarze LCS C., odcinek Ś. – C. od 70,780 do km 99,450. LOT A- stacje: G., C., LOT B - szlaki: Ś.- G., G. – C. w ramach Projektu "[...]" (dalej: kontrakt 1A).
W dniu [...] października 2010 r. Beneficjent zawarł z Konsorcjum w składzie E.S.A. oraz E. CS a.s. umowę na wykonanie robót budowlanych dla budowy nowych skrzyżowań dwupoziomowych w obszarze LCS C., przetarg 2A: wiadukt kolejowy w km 86,803; wiadukt drogowy w km 87,998; wiadukt drogowy w km 89,445; wiadukt drogowy 90,965; ciąg pieszo-rowerowy w km 96,867 w ramach projektu "[...]" (dalej: kontrakt 2A).
W dniu [...] listopada 2010 r. Beneficjent zawarł z konsorcjum w składzie: E. S.A. oraz P. S.A., umowę na wykonanie robót budowlanych dla budowy nowych skrzyżowań dwupoziomowych w obszarze LCS C. obejmujących wiadukt kolejowy w km 74,417 wraz z drogą objazdową w związku z likwidacją przejazdu w km 73,031; przejście podziemne w km 75,713; wiadukt drogowy w km 76,294 wraz z drogą objazdową od km 74,417 do km 76,294 w związku z likwidacją przejazdów w km 75,150 i w km 75,722; wiadukt kolejowy w km 77,400 - przetarg 2C - realizowane w ramach projektu "[...]" (dalej: kontrakt 2C).
Spółka składając wnioski o płatność i deklarując wydatki kwalifikowane w stosownej wysokości dołączała dokumenty potwierdzające poniesione przez beneficjenta wydatki.
W okresie od dnia [...] lipca do dnia [...] sierpnia 2012 r. przeprowadzono kontrolę planową i stwierdziło m.in., że w ramach kontraktów 2A i 2C wykonywane są roboty wymagające ponownej przebudowy odcinków torów zmodernizowanych uprzednio w ramach kontraktu 1A dotyczącego modernizacji infrastruktury kolejowej stacji i szlaków. W treści informacji pokontrolnej wskazano, że wydatki związane z demontażem i ponownym ułożeniem zmodernizowanych w ramach tego samego projektu torów kolejowych zostały uznane za niekwalifikowalne. Beneficjent nie wniósł zastrzeżeń do ww. Informacji pokontrolnej.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. zobowiązano stronę do zwrotu kwoty dofinansowania projektu nr [...] w wysokości 343.213,63 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Wskazano, iż przedstawione przez stronę wydatki poniesione w ramach realizacji kontraktów 2A i 2C na wykonanie prac polegających na demontażu i ponownym montażu odcinków torów zmodernizowanych uprzednio w ramach kontraktu 1A nie mogą być uznane według obowiązujących Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2014 (dalej: "Wytyczne") za kwalifikowalne. Zgodnie bowiem z rozdziałem 5 podrozdziałem 2 pkt 7 Wytycznych ponowna płatność przez beneficjenta za ten sam zakres wykonywanych prac nie może zostać uznana za wydatek kwalifikowany.
Orzekając na skutek odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie wykazał, że roboty wykonywane w ramach kontraktów 2A i 2C, polegające na przebudowie odcinków torów zmodernizowanych uprzednio w ramach kontraktów dotyczących modernizacji infrastruktury kolejowej stacji i szlaków (kontrakt 1A) zakresem są tożsame z robotami wykonanymi w ramach kontraktu 1A.
Decyzją Centrum Unijnych Projektów Transportowych (dalej: CUPT) z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] określono spółce kwotę dofinansowania otrzymanego na realizację projektu pod nazwą "[...]" Nr [...] przypadającą do zwrotu.
Orzekając na skutek odwołania, Minister Rozwoju decyzją z dnia [...] października 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji, na podstawie zebranego materiału dowodowego, ustalił, że beneficjent w ramach kontraktów 2A i 2C wykonał roboty wymagające ponownej przebudowy odcinków torów zmodernizowanych uprzednio w ramach kontraktów dotyczących modernizacji infrastruktury kolejowej stacji i szlaków (tj. m.in. kontraktu 1A). Roboty torowe realizowane w ramach kontraktu 1A polegały na demontażu istniejącej nawierzchni torowej i zabudowie nowej nawierzchni torowej z zastosowaniem nowych materiałów. Natomiast roboty torowe realizowane w ramach kontraktu 2A i 2C polegały na demontażu nowej nawierzchni torowej zabudowanej w ramach kontraktu 1A i ponownej jej zabudowie w ramach kontraktu 2A i 2C, z częściowym wykorzystaniem materiałów istniejących. W ocenie organu ze sporządzonych przez biegłych powołanych przez organ I instancji pozycji kosztorysowych wynika, że zrealizowane roboty są pracami wykonanymi dwukrotnie - pierwszy raz wykonano prace w ramach kontraktu 1A, a następnie w ramach kontraktów 2A i 2C. Organ II instancji podzielił stanowisko biegłych zawarte w opinii z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz opinii uzupełniającej z dnia [...] czerwca 2015 r., iż roboty polegające na budowie nowych wiaduktów kolejowych i przejścia podziemnego zrealizowane w ramach kontraktów 2A i 2C w zakresie robót torowych są tożsame z robotami torowymi wykonanymi w ramach kontraktu 1A.
Skarżąca spółka nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Sąd I instancji uwzględniając skargę wskazał, że procedurę, o której mowa w art. 184 ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm. – dalej: u.f.p.) stanowiły m.in. zapisy umowy o dofinansowanie projektu, zawartej w dniu 1 czerwca 2010 r. pomiędzy skarżącą a CUPT, a projekt realizowany był w oparciu o zaakceptowany wniosek. Kwestią sporną natomiast była kwalifikowalność wydatków poniesionych przez skarżącą w ramach realizacji kontraktów 2A i 2C na wykonanie prac polegających na demontażu i ponownym montażu odcinków torów zmodernizowanych uprzednio w ramach kontraktu 1A.
W ocenie Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy, skarżącej nie można skutecznie zarzucić naruszenia procedur wynikających z umowy o dofinansowanie. Jak wynika z § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie z dnia [...] czerwca 2010 r. Beneficjent zobowiązał się realizować projekt zgodnie z: wnioskiem o dofinansowanie z zastrzeżeniem ust. 3a, opisem projektu stanowiącym załącznik nr 5 do umowy, Harmonogramem Projektu i Planem Finansowania Projektu, Decyzją KE załącznik nr 6 do umowy.
Sąd zaznaczył, że projekt był realizowany w oparciu o zaakceptowany wniosek o dofinansowanie projektu. W treści wniosku o dofinansowanie zawarto zapis, że realizacja projektu przewidziana jest w podziale na 12 kontraktów objętych odrębnymi postępowaniami przetargowymi (str. 10 wniosku). W dalszej części wniosku wskazano zakres modernizacji/budowy elementów infrastruktury: - układ torowy wraz z podtorzem, pracami ziemnymi i odwodnieniem, - sieć trakcyjna i zasilanie, - sterowanie ruchem kolejowym, - budynki i perony, - obiekty inżynieryjne, w tym: mosty, tunele, wiadukty drogowe i kolejowe, przepusty. W Harmonogramie Realizacji Projektu i Planie Finansowania Projektu wyszczególniono roboty budowlane w kolejności ich wykonywania w ramach projektu. W punkcie D.1 wniosku: Harmonogram projektu, wskazano daty rozpoczęcia prac i daty ich ukończenia. Realizacja robót budowlanych przewidzianych projektem została podzielona na poszczególne kontrakty, z czego dwa kontrakty (1A i 1B) dotyczyły modernizacji infrastruktury kolejowej stacji i szlaków, zaś pozostałe kontrakty (2A, 2B, 2C, 2D, 2E, 2F, 2G, 2Ga) obejmowały swym zakresem budowę nowych skrzyżowań dwupoziomowych.
Jednocześnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że organ odwoławczy nie odniósł się do twierdzenia strony, iż kwestionowane koszty były ujęte był w dokumentach, które stanowiły załącznik do wniosku o dofinansowanie, a ze względu na fakt, że jest to zakres robót traktowany jako tymczasowy, a jednocześnie niezbędne do wykonania z punktu widzenia technologii robót przy tego rodzaju budowach i służące osiągnięciu celu projektu, wykazane były jako koszty kwalifikowalne. Powyższy zakres robót był też opisany w pozycjach przedmiarów robót, które były kilkukrotnie weryfikowane przez CUPT, m.in. podczas kontroli ex-ante umów przed ich podpisaniem z wybranymi w przetargu wykonawcami.
W ocenie Sądu nie znajduje zatem uzasadnienia leżące u podstaw niniejszego postępowania stwierdzenie organu, iż beneficjent naruszył procedury obowiązujące przy realizacji przedmiotowej umowy. Beneficjent działał zgodnie z procedurami zaakceptowanymi przez strony umowy. Sąd nie podzielił również opinii, iż roboty polegające na budowie nowych wiaduktów kolejowych i przejścia podziemnego zrealizowane w ramach kontraktów 2A i 2C w zakresie robót torowych są tożsame z robotami torowymi wykonanymi w ramach kontraktu 1A.
W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki zwrotu środków unijnych określone w przepisach i uwzględniając zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W skardze kasacyjnej organ zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz
Zasadzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dale: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) niewłaściwe zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 184 u.f.p. w zw. z podrozdziałem 5.2. pkt 8 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności w zw. z § 4 ust. 1 i § 7 ust. 1 oraz § 8 ust. 15b umowy, a to w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 w zw. z § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188; dalej: p.u.s.a.) poprzez przypisanie organowi naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, w następstwie błędnej oceny Sądu co do sposobu dokonania przez organ subsumpcji ustalonego w postępowaniu administracyjnym stanu faktycznego do zastosowanej przez organ w tej sprawie normy materialnoprawnej, które to uchybienie Sądu I instancji stanowi odzwierciedlenie nienależytego - w świetle uzasadnienia skarżonego wyroku - zbadania legalności decyzji organu pod względem zastosowania w sprawie prawa materialnego,
b) błędną wykładnię przepisów rozdziału 1 pkt 1 lit. a i b Załącznika nr 2 do Wytycznych do kontroli w zw. z § 4 ust. 1 umowy w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 184 u.f.p., a to w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 w zw. z § 1 p.u.s.a., poprzez przypisanie organowi naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, w następstwie dokonania przez Sąd błędnej wykładni ww. przepisów Wytycznych do kontroli, polegającej na błędnym wywiedzeniu z nich normy, wedle której kontrola ex ante, dotycząca procedur zawierania umów w ramach realizacji Projektu służy weryfikacji poniesionych w Projekcie wydatków pod względem ich kwaIifikowalności w rozumieniu Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów winna prowadzić do ustalenia normy, wedle której kontrola ex ante Projektu dotyczy wyłącznie sposobu dokonania (przez beneficjenta dofinansowania pochodzącego z POiiŚ) wyboru wykonawcy czynności objętych Projektem (w tym wyboru w drodze procedury udzielenia zamówienia publicznego), które to uchybienie Sądu I instancji stanowi odzwierciedlenie nienależytego - w świetle uzasadnienia skarżonego wyroku - zbadania legalności decyzji organu pod względem zastosowania w sprawie prawa materialnego,
c) błędną wykładnię przepisów § 8 ust. 15b zdanie pierwsze umowy w zw. z rozdziałem 1 pkt 1 lit. a i b Załącznika nr 2 do Wytycznych do kontroli w zw. z § 4 ust. 1 i § 7 ust. 1 umowy w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 184 u.f.p., a to w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 w zw. z § 1 p.u.s.a., poprzez przypisanie organowi naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, w następstwie dokonania przez Sąd błędnej wykładni ww. przepisów umowy oraz Wytycznych do kontroli, polegającej na błędnym wywiedzeniu z nich normy, wedle której kwalifikowalność wydatków poniesionych w Projekcie nie podlega już ocenie właściwej instytucji, w przypadku gdy Projekt został uprzednio poddany kontroli w zakresie sposobu wyboru wykonawcy czynności objętych Projektem (w tym wyboru w drodze procedury udzielenia zamówienia publicznego) i wynik tej kontroli nie budził zastrzeżeń instytucji kontrolującej, które to uchybienie Sądu stanowi odzwierciedlenie nienależytego - w świetle uzasadnienia skarżonego wyroku - zbadania legalności decyzji organu pod względem zastosowania w sprawie prawa materialnego;
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 w zw. z § 1 p.u.s.a., przejawiające się w niespójnym logicznie (wewnętrznie sprzecznym), i w związku z tym utrudniającym kontrolę instancyjną skarżonego wyroku, umotywowaniu rozstrzygnięcia Sądu, wedle którego decyzja organu została uchylona wyłącznie z powodu naruszenia (mającego wpływ na wynik sprawy) prawa materialnego, mimo równoczesnego wyraźnego kwestionowania przez Sąd dokonanych w postępowaniu administracyjnym ustaleń faktycznych co do tego, czy wydatki poniesione w Projekcie na ponowny demontaż i następnie ponowny montaż odcinków torów (w związku z budową obiektu inżynieryjnego) uprzednio zdemontowanych i zamontowanych (w związku z modernizacją linii kolejowej) stanowią wydatki poniesione ponownie na ten sam zakres rzeczowy Projektu; powyższe uchybienie Sądu pierwszej instancji wynika - w świetle uzasadnienia skarżonego wyroku - z nienależytego zbadania legalności decyzji organu, jak również utrudnia organowi obronę kasacyjną przed zaskarżonym wyrokiem,
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 w zw. z § 1 p.u.s.a., przejawiające się w niespójnym logicznie (wewnętrznie sprzecznym), i w związku z tym utrudniającym kontrolę instancyjną skarżonego wyroku, umotywowaniu rozstrzygnięcia Sądu, wedle którego Sąd wyraźnie podważa prawidłowość dokonanych w postępowaniu administracyjnym ustaleń faktycznych co do tego, czy wydatki poniesione w Projekcie na ponowny demontaż i następnie ponowny montaż odcinków torów (w związku z budową obiektu inżynieryjnego) uprzednio demontowanych i montowanych (w związku z modernizacją linii kolejowej) stanowią wydatki poniesione ponownie na ten sam zakres rzeczowy Projektu, a równocześnie Sąd wskazuje, że nie powziął wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych w sprawie; powyższe uchybienie Sądu I instancji wynika - w świetle uzasadnienia skarżonego wyroku - z nienależytego zbadania legalności decyzji organu, jak również utrudnia organowi obronę kasacyjną przed zaskarżonym wyrokiem,
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 w zw. z § 1 p.u.s.a., przejawiające się w przypisaniu organowi w motywach rozstrzygnięcia błędów co do sposobu poczynienia ustaleń faktycznych przez organ w ramach postępowania wyjaśniającego w zakresie dowodów z zeznań świadków, jednakże bez żadnego usprawiedliwienia tego stanowiska Sądu, co czyni zaskarżony wyrok arbitralnym, nie poddającym się należytej kontroli instancyjnej; powyższe uchybienie Sądu pierwszej instancji wynika - w świetle uzasadnienia skarżonego wyroku - z nienależytego zbadania legalności decyzji organu, jak również utrudnia organowi obronę kasacyjną przed zaskarżonym wyrokiem,
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 w zw. z § 1 p.u.s.a., przejawiające się w nieusprawiedliwionym, gdyż nie umotywowanym żadną argumentacją Sądu, zakwestionowaniu poprawności ustaleń organu co do okoliczności faktycznych sprawy w zakresie, w jakim ustalenia te organ poczynił w oparciu o dowód w postaci opinii biegłych powołanych w tej sprawie, co czyni zaskarżone rozstrzygnięcie arbitralnym i nie poddającym się należytej kontroli instancyjnej; powyższe uchybienie Sądu I instancji wynika - w świetle uzasadnienia skarżonego wyroku - z nienależytego zbadania legalności decyzji organu, jak również utrudnia organowi obronę kasacyjną przed zaskarżonym wyrokiem,
e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 w zw. z § 1 p.u.s.a., przejawiające się w niespójnym logicznie (wewnętrznie sprzecznym), i w związku z tym utrudniającym kontrolę instancyjną skarżonego wyroku, umotywowaniu rozstrzygnięcia Sądu, wedle którego Sąd jednoznacznie stwierdza że skarga jest zasadna jednakże z przyczyn odmiennych od tych, które w niej wskazano, a równocześnie Sąd wyraźnie stwierdza, że uwzględnił jeden z zarzutów skargi, tj. dotyczący naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.; powyższe uchybienie Sądu I instancji powyższe uchybienie Sądu I instancji wynika - w świetle uzasadnienia skarżonego wyroku - z nienależytego zbadania legalności decyzji organu, jak również utrudnia organowi obronę kasacyjną przed zaskarżonym wyrokiem,
f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 3 § 1p.p.s.a. i art. 1 § 2 w zw. z § 1 p.u.s.a., przejawiające się w sprzeczności wskazanej przez Sąd podstawy rozstrzygnięcia wynikającej z jednoznacznie przypisanego organowi naruszenia przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., stanowiącego konsekwencję kategorycznego stwierdzenia Sądu, że "nie zostały spełnione przesłanki zwrotu środków unijnych", przy równoczesnym uchyleniu decyzji organu i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, bez umorzenia postępowania administracyjnego, i z jednoczesnym skierowaniem do organu wytycznych co do dalszego postępowania, które to wytyczne - wobec treści pkt 1 sentencji wyroku - nie są dla organu wykonalne; powyższe uchybienie Sądu I instancji podaje w wątpliwość spójność logiczną w dochodzeniu przez Sąd I instancji do rozstrzygnięcia sprawy, a zatem podważa prawidłowość skontrolowania legalności decyzji organu, natomiast organowi utrudnia obronę kasacyjną przed zaskarżonym wyrokiem,
g) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 w zw. z § 1 p.u.s.a., poprzez nienależyte zbadanie legalności decyzji organu, przejawiające się w wywiedzeniu przez Sąd wniosków co do okoliczności faktycznych sprawy, niezgodnych z zasadami logicznego wnioskowania w świetle akt sprawy, w konsekwencji czego Sąd mylnie uznał, że decyzja organu narusza prawo - w zakresie, w jakim Sąd stwierdził, że treść wniosku o dofinansowanie Projektu określa te szczegółowe aspekty realizacji Projektu, w związku z którymi organ uznał poszczególne wydatki w ramach Projektu za niekwalifikowane,
h) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 141 p.u.s.a., poprzez nienależyte zbadanie legalności decyzji organu, przejawiające się w wywiedzeniu przez Sąd wniosków co do okoliczności faktycznych sprawy, niezgodnych z zasadami logicznego wnioskowania w świetle akt sprawy, w konsekwencji czego Sąd mylnie uznał, że decyzja organu narusza prawo - w zakresie, w jakim Sąd stwierdził, że kontrola ex ante, której poddano Projekt, miała za przedmiot ocenę kwalifikowalności wydatków w Projekcie, nie zaś sposób wyłonienia przez skarżącego wykonawców robót w ramach Projektu.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednoczenie spółka wniosła zażalenie od postanowienia zawartego w pkt 2 wyroku.
Na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi co do pkt 2 zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 211 w zw. z art. 212 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 225 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017r., poz. 1870) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804), polegające na niewłaściwym zastosowaniu, poprzez ustalenie kwoty 697,00 zł jako kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, podczas gdy koszty postępowania sądowego obejmują zarówno opłaty i wydatki, w tym koszty zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych, co powinno spowodować zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kwoty co najmniej 14 250,00 zł.
Spółka wniosła o uchylenie pkt 2 zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., tj. w łącznej wysokości co najmniej 14 250,00 zł.
Na podstawie art. 179a p.p.s.a. spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 2 oraz orzeczenie o zasądzeniu od organu na rzecz Skarżącej kwoty co najmniej 14 250,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów wnosząca zażalenie spółka przedstawiła w uzasadnieniu zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Natomiast za zasadne należało uznać zażalenie na rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując złożone środki zaskarżenia dotyczące orzeczenia Sądu I instancji połączył je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 111 § 2 p.p.s.a. Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Fakt wywiedzenia dwóch środków zaskarżenia od jednego orzeczenia – wyroku i zawartego w nim postanowienia o kosztach postępowania przekonuje, że pomiędzy tymi sprawami występuje związek, o którym mowa w powołanym przepisie. W orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, że połączenie kilku oddzielnych spraw na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia ma charakter techniczny, organizacyjny i należy do pojęć z zakresu tzw. ekonomii procesowej. Nie powoduje powstania jednej nowej sprawy. Połączone sprawy zachowują nadal swoją odrębność i samodzielność. Jeżeli, jak w niniejszej sprawie, połączenie dotyczy także rozstrzygnięcia, to sąd wydaje wprawdzie jeden wyrok, ale jest to jeden wyrok w znaczeniu formalnoprawnym w rozumieniu art. 132 p.p.s.a., co do formy orzeczenia, natomiast w znaczeniu materialnym zawiera on oddzielne rozstrzygnięcia, co do każdej z połączonych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1297/14, LEX nr 1503716).
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega podstawowy środek zaskarżenia, złożony od merytorycznej części rozstrzygnięcia, a mianowicie skarga kasacyjna.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty, co do istoty rozstrzygnięcia, należało uznać za nieusprawiedliwione. Zarzuty złożonego środka zaskarżenia, w ocenie Sądu kasacyjnego, można podzielić na dwie grupy.
Pierwsza z nich związana jest z podstawowym argumentem Sądu I instancji dotyczącym stwierdzenia, że w sprawie nie doszło do powstania nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.2006.210.25) – dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006. Druga zaś odnosi się do kwestii niepodzielenia przez Sąd I instancji poglądu organów, że w ramach kontraktów 2A i 2C w zakresie robót torowych wykonane roboty są tożsame z robotami torowymi wykonanymi w ramach kontraktu 1A.
W zakresie pierwszej grupy zarzutów zauważyć należy, że zdaniem Sądu I instancji środki unijne podlegają zwrotowi wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur. Do uznania powstania nieprawidłowości niezbędne jest ustalenie, że doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym Unii Europejskiej.
Zatem aby orzec o zwrocie środków niezbędne jest wykazanie dwóch przesłanek, a mianowicie: musi zaistnieć naruszenie procedur, a także to, że naruszenie tych procedur spowodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.
Wykładnia wszelkich przepisów i uregulowań krajowych, które są podstawą nakładania na beneficjenta przez instytucje zarządzające programami operacyjnymi korekt oraz wydawania decyzji o zwrocie, powinna być dokonywana z uwzględnieniem faktu, że zasadniczą przesłanką nakładania korekt i żądania zwrotu jest rzeczywisty albo potencjalny, nieuzasadniony wydatek z budżetu UE. Warunkiem nałożenia korekty - w razie nieuiszczenia należności wydania decyzji o zwrocie środków - jest więc wykazanie związku przyczynowego między stwierdzonym naruszeniem prawa, a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE. Konieczne jest zatem przeprowadzenie takiej operacji myślowej, w której zaprezentowane zostanie logiczne następstwo zdarzeń zapoczątkowanych naruszeniem prawa, a zakończonych finansowaniem lub możliwością finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu UE. Tylko w takiej sytuacji można bowiem mówić o "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5280/16, LEX nr 2289753). Przepis art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006, wprowadzając definicję nieprawidłowości, wyraźnie połączył ją nie tylko z naruszeniem prawa, ale także wymaga, aby to naruszenie powodowało lub mogło powodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej. Chodzi tu o szkodę rzeczywistą lub potencjalną, jednak tylko wtedy, gdy istnieją uzasadnione w okolicznościach sprawy przesłanki do stwierdzenia, że naruszenie prawa mogło spowodować szkodę (por. wyrok SN z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt IV CSK 327/16, LEX nr 2312225).
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając złożony środek zaskarżenia podziela zapatrywania Sądu I instancji co do braku w okolicznościach faktycznych tej sprawy nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.
W sprawie nie można bowiem skutecznie zarzucić Spółce naruszenia procedur wynikających z umowy o dofinansowanie. W myśl § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się do realizowania projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie z zastrzeżeniem ust. 3a, opisem projektu stanowiącym załącznik nr 5 do umowy, Harmonogramem Projektu i Planem Finansowania Projektu oraz Decyzją KE załącznik nr 6 do umowy. Zgodnie zaś z § 6 umowy o dofinansowanie, wysokość dofinansowania zależna jest od wysokości wydatków kwalifikowanych poniesionych w toku realizacji projektu i zatwierdzonych przez Instytucję Wdrażającą zgodnie z obowiązującymi w systemie finansowania regulacjami. Warunkiem uznania wydatków za kwalifikowane jest poniesienie ich w sposób zgodny z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, postanowieniami umowy oraz Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków wydanymi przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego (§ 7 umowy).
Projekt był realizowany w oparciu o zaakceptowany wniosek o dofinansowanie projektu p.n. "[...]". W treści wniosku o dofinansowanie zawarto zapis, że realizacja projektu przewidziana jest w podziale na 12 kontraktów objętych odrębnymi postępowaniami przetargowymi. W dalszej części wniosku wskazano zakres modernizacji/budowy elementów infrastruktury: układ torowy wraz z podtorzem, pracami ziemnymi i odwodnieniem, sieć trakcyjna i zasilanie, sterowanie ruchem kolejowym, budynki i perony, obiekty inżynieryjne, w tym mosty, tunele, wiadukty drogowe i kolejowe, przepusty.
W Harmonogramie Realizacji Projektu i Planie Finansowania Projektu wyszczególniono roboty budowlane w kolejności ich wykonywania w ramach projektu. W pkt D.1 wniosku: Harmonogram Projektu wskazano daty rozpoczęcia prac i daty ich ukończenia, Realizacja robót budowlanych przewidzianych projektem została podzielona na poszczególne kontrakty, z czego dwa kontrakty (1A i 1B) dotyczyły modernizacji infrastruktury kolejowej stacji i szlaków, zaś pozostałe kontrakty (2A, 2B, 2C, 2D, 2E, 2F, 2G, 2Ga) obejmowały swym zakresem budowę nowych skrzyżowań dwupoziomowych.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że w myśl art. 30 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217; obecny t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1431; dalej: ustawa wdrożeniowa) podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą albo decyzja, o której mowa w art. 28 ust. 2. Zgodnie zaś z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. to procedury określone w umowie międzynarodowej lub inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu wydatkowanych środków. Mogą to być procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, takich jak np. p.z.p., ale również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3597/15, LEX nr 2389918, a także wyroki NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2420/15, LEX nr 2345825, z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2389/15, LEX nr 2301514, z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 3026/15, LEX nr 2267348).
Mając powyższe na uwadze zauważyć i podkreślić jeszcze raz należy, że projekt był zrealizowany w oparciu o zaakceptowany wniosek o dofinansowanie projektu. W treści wniosku zawarto zapis, że realizacja projektu przewidziana jest w podziale na 12 kontraktów, objętych odrębnymi postępowaniami przetargowymi. W Harmonogramie Realizacji Projektu i Planie Finansowym Projektu wskazano wyszczególnione roboty budowlane w kolejności ich wykonywania w ramach projektu. Wskazano daty rozpoczęcia prac i ich zakończenia. Zasadnie zatem Sąd I instancji stwierdził, że organ akceptując treść wniosku o dofinansowanie oraz podpisując umowę o dofinansowanie wyraził zgodę na realizację projektu według określonych w tych dokumentach zasad, w tym również podział na kontrakty realizowane w różnym czasie, a także na harmonogram realizacji zadań w tym projekcie.
Zakres robót był także opisany w pozycjach przedmiarów robót, które były kilkukrotnie weryfikowane przez organ, m.in. podczas kontroli ex ante umów przed ich podpisaniem z wybranymi w przetargu wykonawcami. Z przedmiarów tych wynika, co zasadnie podnosi Spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że w ramach przetargu 1A (modernizacja infrastruktury kolejowej stacji i szlaków) przewidziano budowę nawierzchni torowej – nowa szyna 60E1, spawana, na podkładach PS 93 lub 94 z przytwierdzeniem sprężystym SB oraz nowa szyna S-49, spawana, na podkładach PS 83 z przytwierdzeniem sprężystym SB, natomiast w ramach przetargu 2A (budowa skrzyżowań dwupoziomowych – wiadukty kolejowe, drogowe, przejścia podziemne) – montaż toru szyna 60E1, spawana, z uprzedniej rozbiórki, na podkładach PS 94 (z rozbiórki). Jak zauważa Sąd I instancji, prace na kontrakcie 2C były analogiczne (zeznania L. I.).
Skonstatować zatem jednoznacznie należy, że nie doszło w sprawie do naruszenia procedur. Mało tego, w okolicznościach stanu faktycznego sprawy stwierdzić trzeba, że beneficjent działał zgodnie z procedurami zaakceptowanymi przez strony umowy.
Zasadnie też, w omawianym zakresie złożonego środka zaskarżenia, Spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną, przywołuje za orzecznictwem sądów administracyjnych zasadę uprawnionych oczekiwań i stwierdza, że nieuzasadniona zmienność poglądów organu administracyjnego stanowi naruszenie art. 8 k.p.a., gdyż może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów państwa. W demokratycznym państwie prawnym jednostka ma prawo oczekiwać od organu administracji publicznej, działającego wyłącznie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stałości formułowanych na tle określonego stanu faktyczno-prawnego poglądów. Uzupełnić powyższe można jeszcze o tezę NSA, z której wynika, że wahania poglądów prawnych wyrażanych w decyzjach organu administracji publicznej, kierowanych do tego samego podmiotu oraz na tle takich samych stanów faktycznych i tożsamej podstawie prawnej mogą być uznane za naruszenie wskazanej zasady z art. 8 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2539/10, LEX nr 1145614).
Tym samym wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zarówno te odnoszące się do naruszenia prawa materialnego, jak i te nawiązujące do naruszenia procedury – dotyczące kwestii nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, należało uznać za nieusprawiedliwione.
W świetle powyższego, a konkretnie uznania, że w sprawie nie doszło do naruszenia procedur, a w konsekwencji również, że nie zaistniała nieprawidłowość, stwierdzić należy, iż stan taki implikuje twierdzenie, że nie ma decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia w okolicznościach faktycznych sprawy, to czy w sprawie mamy do czynienia z tożsamością robót, jak uznaje organ, czy z różnymi pracami, jak uważa Sąd I instancji. Brak nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, przesadza bowiem o zasadności zaskarżonego wyroku eliminującego z obrotu prawnego decyzje organów.
Niemniej jednak zauważyć należy, że w ocenie NSA, pogląd Sądu I instancji co do braku tożsamości w zakresie wykonanych robót nie jest trafny.
To, co zauważył Sąd I instancji w tym zakresie, a mianowicie, że przy budowie wiaduktów wykonywane były strefy najazdowe nie zmienia faktu, że roboty związane z robotami torowymi w zakresie kontraktu 1A oraz kontraktów 2A i 2C były jednak w istocie tożsame, gdyż zarówno w jednym, jak i drugim przypadku była to zabudowa nowej nawierzchni torowej, w tym montaż toru, szyna 60E1, spawana, na podkładach. Przy robotach w ramach kontraktu 2A i 2C szyny i podkłady pochodziły z wcześniejszej rozbiórki zabudowy toru w ramach kontraktu 1A. To, że podczas tych drugich prac były wykonywane strefy najazdowe nie może zmienić tej oceny, gdyż istota powtórnie wykonanych robót była tożsama.
Stwierdzić zatem należy, że zasadnie organ odwoławczy ustalił, że Spółka w ramach kontraktów 2A i 2C wykonała roboty wymagające ponownej przebudowy odcinków torów zmodernizowanych uprzednio w ramach kontraktów dotyczących modernizacji infrastruktury kolejowej stacji i szlaków (tj. m.in. kontraktu 1A). Roboty torowe realizowane w ramach kontraktu 1A polegały na demontażu istniejącej nawierzchni torowej z zastosowaniem nowych materiałów. Natomiast roboty torowe realizowane w ramach kontraktu 2A i 2C polegały na demontażu nowej nawierzchni torowej zabudowanej w ramach kontraktu 1A i ponownej jej zabudowie w ramach kontraktu 2A i 2C, z częściowym wykorzystaniem materiałów istniejących. Organ oparł się w tym zakresie również na opinii biegłych. Powołane w opinii pozycje kosztorysowe przekonują, że zrealizowane roboty są pracami wykonanymi dwukrotnie – pierwszy raz wykonano prace w ramach kontraktu 1A, a następnie w ramach kontraktów 2A i 2C.
Tym samym uznanie za zasadne zarzutów dotyczących tożsamości wykonanych robót, ze względu na wcześniejsze rozważania wskazujące na brak w okolicznościach faktycznych sprawy nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z powodu realizacji tych spornych robót zgodnie z umową o dofinansowanie, nie ma wpływu na wynik sprawy. Nie ma też w konsekwencji powyższego znaczenia to, czy rację ma organ twierdząc, że błąd ten dotyczy ustaleń faktycznych, czy też jak twierdzi w odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka, że błąd ten tkwi w ocenie. Sporna kwestia nie ma bowiem wpływu na wynik sprawy.
Przechodząc do oceny legalności wniesionego zażalenia stwierdzić należy, że zasługuje ono na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie o kosztach w sposób oczywisty narusza prawo. W sprawie doszło do naruszenia wskazanych w zarzucie zażalenia przepisów prawa procesowego.
Spór w sprawie głównej dotyczy zwrotu dofinansowania unijnego i dotacji celowej, łącznie w kwocie 343.213,63 (dofinansowanie unijne 240.249,54, dotacja celowa 102 964,09).
W przypadku sporu o kwotę pieniężną znajduje zastosowanie wpis stosunkowy i w konsekwencji także koszty zastępstwa procesowego zasądzane są z uwzględnieniem wartości przedmiotu zaskarżenia.
Zgodnie bowiem z treścią § 2 w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) w sprawie opłat za czynności radców prawnych, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stawki minimalne zależne są od wartości przedmiotu sprawy.
Zatem rację ma wnosząca zażalenie Spółka, że w sprawie należał jej się zwrot wpisu w wysokości 3.433,00 zł. Dwieście złotych uiściła przy wniesieniu skargi, natomiast kwotę 3.233,00 zł wpłaciła na podstawie zarządzenia Przewodniczącego. Zarządzenie to było przez Spółkę kwestionowane w postępowaniu zażaleniowym (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 136/17, LEX nr 2267520, w którym Sąd przyjął, że w sprawie należny był wpis stosunkowy). Koszty zastępstwa procesowego zostały ustalone w wysokości 10.800 zł zgodnie z § 2 pkt 7 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804). Na rzecz Spółki zasadzono też kwotę 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a., natomiast zażalenie uwzględnił w oparciu o art. 188 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło