II GSK 2389/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-12
Skład orzekający: Andrzej Kuba, Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie procedur określonych w umowie o dofinansowanie projektu ze środków europejskich, w tym niezrealizowanie części zakresu rzeczowego i celów projektu, stanowi podstawę do żądania zwrotu wypłaconego dofinansowania wraz z odsetkami?Ratio decidendi
Naruszenie procedur określonych w umowie o dofinansowanie, w tym niezrealizowanie zakładanych celów projektu i jego zakresu rzeczowego, stanowi podstawę do żądania zwrotu wypłaconego dofinansowania wraz z odsetkami, zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych. Sąd administracyjny nie jest upoważniony do kontroli prawidłowości rozwiązania umowy o dofinansowanie, jeśli przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o zwrocie środków.Stan faktyczny
Beneficjenci zawarli umowę o dofinansowanie projektu ze środków unijnych. Kontrola wykazała, że nie posiadają oni części planowanych do zakupu urządzeń, a w firmie nastąpił spadek zatrudnienia. W związku z tym umowa o dofinansowanie została wypowiedziana, a beneficjenci wezwani do zwrotu wypłaconego dofinansowania. Organ administracji wydał decyzję nakazującą zwrot środków, którą utrzymał w mocy w drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę beneficjentów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną beneficjentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od W. Ż. na rzecz Zarządu W. W.-M. kwotę 1500 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Joanna Sieńczyło- Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Joanna Tarno Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 365/13 w sprawie ze skargi S. Ż. (obecnie W. Ż., J. U. N. i M. J. M. jako jego spadkobierców), W. Ż., J. U. N. – F. P.-H. s.c. S. i W. Ż., J. N. na decyzję Zarządu Województwa W.-M. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. Ż. na rzecz Zarządu W. W.-M. kwotę 1500 (tysiąc pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. I SA/Ol 365/13, oddalił skargę S. Ż. (obecnie: W. Ż., J. U. N. i Marioli J. M. jego spadkobierców), W. Ż., J. U. N. – F. P.-H. s.c. S. i W. Ż. i J. N. na decyzję Zarządu Województwa W.-M. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych na realizację projektu.
Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujące ustalenia:
I
W dniu [...] grudnia 2008 r. beneficjenci prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą F. P.-H. s.c. S. i W. Ż., J. N. (dalej: beneficjenci, skarżący) zawarli umowę o dofinansowanie projektu pn. "Zakup niezbędnych maszyn, urządzeń i wyposażenia wraz z rozbudową budynku piekarni F. P.-H. s.c. w O." z W.-M. Agencją Rozwoju Regionalnego S.A. (dalej: IP II), działającą w imieniu i na rzecz Województwa W.-M. (dalej: IZ) o wartości całkowitej 1.064.642,76 zł.
W dniu [...] sierpnia 2012 r. IP II przeprowadziła u beneficjentów kontrolę w celu sprawdzenia stanu faktycznego realizacji projektu. W wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono, że: beneficjenci nie posiadają urządzeń planowanych do zakupu we wniosku o dofinansowanie projektu, a produkcję prowadzą na maszynach będących wcześniej w ich posiadaniu. Ponadto, w firmie nastąpił spadek ogólnej liczby zatrudnionych.
W związku z powyższym w dniu [...] września 2012 r. IP II wypowiedziała umowę o dofinansowanie z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Według IP II beneficjenci realizowali projekt niezgodnie z umową o dofinansowanie oraz nie mieli możliwości zrealizowania celów projektu, nawet po wprowadzeniu zaproponowanych zmian.
Następnie pismami z dnia [...] listopada 2012 r. (doręczonymi w dniu [...] listopada 2012 r. i [...] grudnia 2012 r.), wezwano beneficjentów do zwrotu wypłaconego na podstawie wniosków o płatność pośrednią dofinansowania w wysokości 303.730,67 zł wraz z należnymi odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu.
Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. IZ zobowiązała beneficjentów do zwrotu części środków przeznaczonych na realizację projektu w kwocie 303.730,67 zł wraz z należnymi odsetkami, określonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty.
Następnie decyzją z [...] kwietnia 2013 r. IZ utrzymała w mocy decyzję z 19 lutego 2013 r.
Wskazano, iż materialną podstawę zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich stanowią przepisy art. 207 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1240, zezm.; dalej: u.f.p. z 2009), art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U, z 2009 r., Nr 157, poz.1241. ze zm.; dalej: w.u.f.p.) w zw. z art. 211 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r., Nr 249, poz. 2104, ze zm.; dalej: u.f.p. z 2005). IZ w ramach przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustaliła, iż przedstawiony powyżej stan faktyczny wypełnia dyspozycję normy art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., art. 113 ust. 1 w.u.f.p. wzw. z art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p. 2005. Zgodnie z ww. artykułami, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystane są z naruszeniem procedur, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Beneficjenci przy realizacji projektu naruszyli procedury określone w art. 184 u.f.p. 2009, art. 208 ust.1 u.f.p. 2005, które stanowią, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w artykule (a więc również środków pochodzących z funduszy strukturalnych), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Zgodnie z legalną definicją z art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.) przez system realizacji należy rozumieć zasady i procedury (...) obowiązujące w realizacji strategii rozwoju oraz programów (...). W myśl art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r. do zadań IZ należy w szczególności określenie systemu realizacji programu operacyjnego, czyli procedur obowiązujących przy jego wdrażaniu.
Przy czym przez naruszenie procedur rozumiane jest realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie.
IZ ustaliła, iż wyniki kontroli dały uzasadnioną podstawę do wypowiedzenia umowy o dofinansowanie. Jednocześnie podniesiono, że brak zgody IP II na wprowadzenia zmian w zakresie rzeczowym projektu uzasadniony był nieosiągnięciem przez beneficjentów zakładanych celów projektu.
Podkreślono, że zgodnie z pierwotnym założeniem, realizacja projektu polegać miała na zakupie nowych, zaawansowanych technologicznie, energooszczędnych i wydajnych maszyn i urządzeń, jak również na rozbudowie budynku piekarni w celu zapewnienia pomieszczeń do ich zainstalowania. Zakup maszyn miał wpłynąć pozytywnie na wydajność produkcji, pozwalając zwiększać jej poziom oraz jakość oferowanych wyrobów i przyczynić się do rozszerzenia asortymentu o nowe wyroby cukiernicze. IP II odmówiła beneficjentowi wprowadzenia zmian w zakresie rezygnacji z zakupu wskazanych maszyn i urządzeń. Takie stanowisko, w ocenie IZ, było zasadne. Rezygnacja z działu cukierniczego spowodowałaby bowiem istotne zmiany w zakresie rzeczowym projektu, a także znacznie oddziaływałaby na cele projektu pierwotne założone przez beneficjenta.
Wskazano, że wprowadzanie istotnych zmian mogłoby prowadzić do znacznej modyfikacji projektu, co mogłoby skutkować przyznaniem projektowi podczas oceny innej liczby punktów, a w rezultacie umieszczenie go na innym miejscu na liście projektów zatwierdzonych do dofinansowania lub nawet umieszczenie go na liście rezerwowej projektów w konkursie.
W przedmiotowej sprawie beneficjenci realizowali projekt w sposób niezgodny z umową. Skutkiem prawnym wypowiedzenia umowy przez IP II jest okoliczność, iż strona postępowania administracyjnego na dzień doręczenia przedmiotowej decyzji administracyjnej nie ma statusu beneficjenta. Wobec powyższego zastosowanie ma dyspozycja § 18 ust. 3 umowy o dofinansowanie zgodnie z którym w przypadku rozwiązania Umowy z powodów, o których mowa w ust. 1 i 2 , podmiot ten jest zobowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonymi od dnia przekazania dofinansowania, w terminie wyznaczonym przez IP II lub Instytucję Zarządzającą
RPO WiM na rachunek bankowy wskazany odpowiednio przez IP lub Instytucję Zarządzającą RPO WiM.
Podkreślono, iż beneficjent składając wniosek o dofinansowanie zobligowany jest do podpisania oświadczenia zobowiązującego do utrzymania trwałości projektu przez okres 3 lat (w przypadku beneficjentów będących MŚP) liczonych od daty zakończenia realizacji projektu. Obowiązek ten wynika z art. 57 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE L Nr 210 z 31.07.2006 r., ze zm., dalej rozporządzenie 1083/2006). Transpozycję powyższego zapisu stanowi treść § 16 ust. 9 umowy o dofinansowanie.
Dlatego też w ocenie organu - rozwiązanie umowy o dofinansowanie na podstawie jej § 18 ust. 1 pkt 2 znajdowało uzasadnienie w ustalonym stanie faktycznym. Brak pełnej realizacji zakresu rzeczowego projektu skutkował niemożnością zrealizowania jego celów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę orzekł, że przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania.
W ocenie Sądu I instancji IZ prawidłowo ustaliła, ze zachodzą przewidziane w art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p. z 2005 i art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. z 2009 przesłanki zwrotu dofinansowania. W szczególności nie budziło wątpliwości Sądu, że skarżący przy realizacji projektu naruszyli procedury określone w art. 184 u.f.p. z 2009 i art. 208 u.f.p. z 2005. Zebrany materiał dowodowy, w tym opinia eksperta prof. J.N.o oraz wyniki kontroli IP II z dnia [...] sierpnia 2012 r. wskazały jednoznacznie, że skarżący zaniechali realizacji tej części projektu, która miała zapewnić osiągnięcie celu polegającego na zakupie nowych, zaawansowanych technologicznie, energooszczędnych i wydajnych maszyn i urządzeń oraz rozbudowy piekarni na potrzeby tych właśnie maszyn i urządzeń. Nie realizowali również założeń związanych ze wzrostem zatrudnienia. Natomiast przyjęcie proponowanych bez beneficjentów zmian byłoby przyjęciem do realizacji zupełnie innego projektu niż ten, który został zgłoszony i zakwalifikowany do dofinansowania.
Zdaniem Sądu I instancji organ z ramach swego postępowania, mając na względzie postanowienia umowy o dofinansowanie oraz obowiązki w zakresie kontroli prawidłowości wykorzystania przyznanego dofinansowania, uprawniony był do oceny działań skarżących jako uzasadniających żądanie zwrotu środków.
Według WSA zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. szczegółowo wskazywały, które z postanowień umowy zostały przez beneficjentów naruszone. Są to m.in. postanowienia określające:
* obowiązek realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz w oparciu o "Harmonogram rzeczowo-finansowy" przedłożony przed podpisaniem umowy (§ 2 ust. 2 umowy);
* ponoszenie wydatków z należytą starannością przy uwzględnieniu zasad
celowości, rzetelności, racjonalności i oszczędności, zgodnie z obowiązującymi prze
pisami prawa i procedurami, w sposób zapewniający prawidłową i terminową reali-
zację projektu oraz osiągnięcie celów zakładanych we wniosku (§ 4 ust. 3 umowy).
Zdaniem Sądu I instancji bez znaczenia były natomiast okoliczności odstąpienia od realizacji projektu, na które powoływali się skarżący.
II
Beneficjenci wnieśli skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie, domagając się jego uchylenia w zaskarżonej części, tj. co do punktu I i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych - oświadczając, iż opłaty te nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części - a w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, wnieśli o nieobciążanie skarżących kosztami postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 31 ust. 1 i 4 w zw. z art. 46 ust. 2 u.s.woj. poprzez niewłaściwe zasto-
sowanie polegające na pominięcie faktu, że oświadczenie o wypowiedzeniu umowy
o dofinansowanie powinno zostać poprzedzone uchwałą kolegialnego organu jakim
jest Zarząd Województwa, czego w niniejszej sprawie nie wykazano, a nadto, iż wy
powiedzenie zostało podpisane przez wicemarszałka województwa, a w aktach brak
jest pisemnego upoważnienia marszałka do zastępowania go w tym dniu;
art. 211 ust. 4b w zw. z art. 145 ust. 2-5 u.f.p. z 2005 w zw. z art. 207 ust.
12 u.f.p. z 2009 w zw. z art. 113 ust. 1 w.u.f.p. polegające na przyjęciu, że zaistniały przesłanki uprawniające Zarząd Województwa do żądania od skarżącej zwrotu środków przeznaczonych na finansowanie projektu, podczas gdy organy administracji publicznej nie wykazały ponad wszelką wątpliwość, iż przesłanki zwrotu środków zostały spełnione.
2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w sytuacji, gdy winien dokonać ustaleń, że zaskarżona decyzja organu obarczona była wadą kwalifikowaną w zakresie.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 31 ust. 1 i 4 w zw. z art. 46 ust. 2 u.s.woj. -sformułowany w pkt 1 lit. a petitum skargi kasacyjnej. Według jej autora oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o dofinansowanie powinno zostać poprzedzone uchwałą kolegialnego organu jakim jest Zarząd Województwa, czego w niniejszej sprawie nie wykazano. Ponadto kasator wskazuje, że wypowiedzenie zostało podpisane przez wicemarszałka wojewódzka, a w aktach brak jest pisemnego upoważnienia marszałka do zastępowania go w tym dniu.
Odnosząc się do tak postawionego zarzutu należy wskazać, że jak wynika z akt sprawy, przed wydaniem decyzji w przedmiocie zwrotu środków przekazanych na realizację projektu - organ wypowiedział umowę o dofinansowanie (pismo z dnia [...] września 2012 r.) oraz wezwał beneficjentów do zwrotu pobranego dofinansowania wraz z należnymi odsetkami (pisma z dnia z [...] listopada 2012 r.).
Co istotne, okoliczności towarzyszące rozwiązaniu umowy o dofinansowanie, w tym zachowanie określonego trybu, nie mają znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt II GSK 204/12). Zatem z uwagi na przedmiot zaskarżenia, tj. decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu, Sąd I instancji nie był upoważniony do wypowiadania się w kwestii prawidłowości rozwiązania umowy, gdyż wykracza to poza ramy sądowej kontroli działalności administracji publicznej w tej sprawie (por. wyroki NSA z dnia: 22 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 639/15; 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 732/11; 20 października 2016 r., sygn. akt II GSK 733/15).
Zatem, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że nie miał podstaw do kontroli wypowiedzenia umowy i okoliczności towarzyszących jej rozwiązaniu.
Zamierzonego skutku nie mogły również odnieść zarzuty naruszenia art. 211 ust. 4b w zw. z art. 145 ust. 2-5 u.f.p. z 2005 r. w zw. z art. 207 ust. 12 u.f.p. z 2009 r. w zw. z art. 113 ust. 1 w.u.f.p. - podniesione w pkt 1 lit. b petitum skargi kasacyjnej. Naruszenie tych przepisów miało polegać na przyjęciu przez Sąd I instancji, że w sprawie zaistniały przesłanki uprawniające Zarząd Województwa do żądania od skarżących zwrotu środków przeznaczonych na finansowanie projektu, podczas gdy organy administracji publicznej nie wykazały ponad wszelką wątpliwość, iż przesłanki zwrotu środków zostały spełnione.
Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. z 2009 w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Natomiast w myśl art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p, z 2005 w przypadku gdy środki, o których mowa w art. 5.ust. 3 pkt 2, 3a i 4, a także środki przeznaczone na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji, o których mowa w art. 202, są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 4.
Zarówno art. 184 ust. 1 u.f.p. z 2009 r., jak też art. 208 ust. 1 u.f.p. z 2005 r. nakazują dokonywanie wydatków związanych z realizacją programów finansowanych ze środków funduszy europejskich i środków krajowych zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Przy czym wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej -pod pojęciem "inne procedury" -rozumieć należy również postanowienia umowy o dofinansowanie, naruszenie których aktualizuje obowiązek zwrotu przyznanych środków (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. II GSK 1264/15).
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji według którego, IZ prawidłowo ustaliła, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przewidziane w art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p. z 2005 i art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. z 2009 przesłanki zwrotu dofinansowania .
Z lektury uzasadnienia zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji jasno wynika, które z postanowień umowy zostały przez beneficjentów naruszone. Są to m.in. postanowienia określające: obowiązek realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz w oparciu o "Harmonogram rzeczowo-finansowy" przedłożony przed podpisaniem umowy (§ 2 ust. 2 umowy); ponoszenie wydatków z należytą starannością przy uwzględnieniu zasad celowości, rzetelności, racjonalności i oszczędności, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami, w sposób zapewniający prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów zakładanych we wniosku ( § 4 ust. 3 umowy).
Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący zaniechali realizacji tej części projektu, która miała zapewnić osiągnięcie celu polegającego na zakupie nowych, zaawansowanych technologicznie, energooszczędnych i wydajnych maszyn i urządzeń oraz rozbudowy piekarni na potrzeby tych właśnie maszyn i urządzeń. Miało to końcowo służyć zwiększeniu efektywności produkcji oraz rozszerzeniu asortymentu na nowe, nieprodukowane dotychczas wyroby cukiernicze.
Beneficjenci nie realizowali również założeń związanych ze wzrostem zatrudnienia. Okoliczność zaniechania dywersyfikacji produkcji i związanych z tym celem działań wynika niewątpliwie także pism oraz wniosków beneficjentów kierowanych do IP II, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. beneficjenci wnioskowali wprost o zmianę zakresu rzeczowego projektu i odstąpienie od realizacji celu dotyczącego produkcji piekarniczej i cukierniczej. Okoliczności te zostały prawidłowo ustalone i przedstawione obszernie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Natomiast uwzględnienie propozycji beneficjentów dotyczącej zmiany zakresu rzeczowego projektu, prowadziłoby do istotnego odstąpienia od pierwotnych jego założeń, który był zakwalifikowany do dofinansowania. Przyjęcie proponowanej zmiany byłoby przyjęciem realizacji zupełnie innego projektu niż ten, który został zgłoszony i zakwalifikowany do dofinansowania.
Autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie powyższego stanowiska tym bardziej, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawił w zasadzie żadnej argumentacji na poparcie swoich twierdzeń. Autor skargi kasacyjnej wskazał jedynie, że "w sprawie brak było przesłanek uprawniających Zarząd Województwa do złożenia oświadczenia o rozwiązaniu umowy. W aktach sprawy administracyjnej brak bowiem dowodów na to, że działanie wspólników spółki cywilnej spełniło którąkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 211 u.f.p."
W tym miejscu wymaga podkreślenia, że uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie podniesionych zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, a w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05, także por. J. Drachal, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, Warszawa 2011, s. 600). Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przede wszystkim przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych (por. A. Skoczyłaś, Glosa do postanowienia NSA z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04).
W związku z powyższym, należało stwierdzić, że naruszenie przez beneficjentów wskazanych powyżej postanowień umowy o dofinansowanie, które odnosiły się do zasad i procedury obowiązujących przy wykorzystaniu środków otrzymanych na finansowanie realizacji projektu - stanowi podstawę do przyjęcia, iż zaistniały przesłanki, które w rozumieniu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. z 2009 i art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p. z 2005 - uzasadniały wydanie decyzji określającej kwotę dofinansowania podlegającą zwrotowi.
Nietrafne są również formułowane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej do naruszenia tych przepisów miało dojść "poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w sytuacji, gdy winien dokonać ustaleń, że zaskarżona decyzja organu obarczona była wadą kwalifikowaną w zakresie".
Po pierwsze, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa może dotyczyć wyłącznie przepisów materialnych (por. wyroki NSA z dnia: 9 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2060/13; 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt. II GSK 278/13).
Po drugie, zarzuty formułowane w ramach tej podstawy kasacyjnej obarczone są mankamentami, o których była już mowa powyżej. I w tym przypadku autor skargi kasacyjnej nie uzasadnił stawianych zarzutów.
Ponadto, o czym była już mowa, słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, że działania beneficjentów stanowiły naruszenie procedur, o których mowa w art. 207 ust. 2 pkt 2 u.f.p. z 2009 i art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p. z 2005 , co dawało podstawę do rozwiązania umowy oraz podjęcia decyzji o zwrocie środków. W tym zakresie Sąd I instancji prawidłowo rozpoznał skargę i skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa oraz władczo rozstrzygnęły spór co do treści stosunku publicznoprawnego. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, nie oznacza, że doszło do naruszenia ww. przepisów.
W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Sąd postanowił- na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. - odstąpić od zasądzenia kosztów postępowania w części z uwagi na przyznanie prawa pomocy skarżących w pełnym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło