II GZ 136/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] S.A. w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 3286/16 w zakresie wezwania do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi [A.] S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty zwrotu wypłaconej tytułem płatności i dotacji postanawia: oddalić zażalenie Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 3286/16, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w skrócie: p.p.s.a., w związku z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) w skrócie: rozporządzenie z 16 grudnia 2003 r. wezwał [A.] S.A. w W. (dalej: skarżąca) do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego w kwocie 3233 zł od skargi tej Spółki na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie ustalenia kwoty zwrotu wypłaconej tytułem płatności i dotacji. Odpis zarządzenia wraz z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie 7 dni od doręczenia wezwania skutkuje odrzuceniem skargi, doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] stycznia 2017 r. Skarżąca Spółka wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie, zaskarżając je w całości. Na podstawie art. 194 § 3 w zw. z art. 198 w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 231 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, iż przedmiot zaskarżenia stanowią należności pieniężne podczas, gdy spór o zasadność wydania decyzji ustalającej kwoty podlegające zwrotowi nie jest sporem o określoną kwotę pieniężną lecz o zasadę, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż w sprawie należny jest wpis stosunkowy, i określeniu należnego wpisu w oparciu o § 1 pkt 4 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r., podczas gdy należny jest wpis stały ustalony na podstawie § 2 ust. 6 ww. rozporządzenia. Podnosząc te zarzuty skarżąca Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Stosownie do art. 220 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W myśl zaś art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Takimi pismami są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Zgodnie zaś z art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały. Przedmiotem skargi wniesionej przez Spółkę do Sądu jest decyzja Ministra Rozwoju z dnia [...] października 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję C. z [...] lipca 2015 r. nr [...], ustalającą: 1) do zwrotu kwotę 240 249,54 złotych – wypłaconą tytułem płatności wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych; 2) do zwrotu kwotę 102 964,09 złotych – wypłaconą tytułem dotacji celowej wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych; 3) termin i warunki zapłaty ww. kwot. Spółka przy skardze uiściła wpis w wysokości 200 zł uznając, w oparciu o treść § 2 ust. 6 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r., że należny jest wpis stały. Z treści objętego zażaleniem zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie wzywającego skarżącą do uiszczenia uzupełniającego wpisu od skargi wynika, że Sąd przyjął, iż od skargi Spółki należny jest wpis stosunkowy i ustalił jego wysokość na 3 233,00 zł, argumentując iż wysokość wpisu zależy od wartości należności pieniężnej objętej zaskarżoną decyzją – kwoty 343 214 zł – i w tej sprawie wynosi, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r., 1% wartości przedmiotu zaskarżenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew poglądom skarżącej Spółki powyższe zarządzenie odpowiada prawu. W orzecznictwie przyjmuje się, iż przez "sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne" należy rozumieć te, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II FZ 227/08, 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GZ 579/16; publ. CBOSA). Istotnym zatem dla rozstrzygnięcia, czy od wniesionej skargi należny jest wpis stały czy stosunkowy, jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, co jest przedmiotem skargi. Jak podnosi w zażaleniu skarżąca, z petitum skargi wynika, że została ona złożona na decyzję Ministra Rozwoju wydaną w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 885) w skrócie: u.f.p., stanowiący podstawę zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w sytuacji, gdy zostały one wykorzystane z naruszeniem procedur określonych w umowie międzynarodowej lub innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu. W ocenie pełnomocnika Spółki przedmiot postępowania organu pierwszej instancji stanowiło stwierdzenie, czy skarżąca naruszyła procedury określone w art. 184 u.f.p., zaś ustalenie kwot podlegających zwrotowi stanowi pochodną pozytywnej odpowiedzi na wcześniejsze pytanie. Stąd zawarte w pkt 1 i 2 decyzji C. rozstrzygnięcie jest nierozerwalnie związane z postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest ustalenie zgodności wykorzystania środków z określonymi procedurami. W przekonaniu pełnomocnika skarżącej "spór o zasadność wydania decyzji ustalającej kwoty podlegające zwrotowi nie jest sporem o określoną kwotę pieniężną, lecz sporem o konieczność wydania takiej decyzji". Skarżąca podkreśla ponadto, że nie podważa kwot określonych w zaskarżonej decyzji, a ustalenie organu, zgodnie z którym doszło do naruszenia procedur określonych w art. 184 u.f.p., a zawarty w skardze zwrot "zaskarżam w całości" w kontekście podniesionych w skardze zarzutów odnieść należy do poczynionych przez organy obydwu instancji ustaleń faktycznych, które legły u podstaw podjętych rozstrzygnięć, nie zaś do podlegających zwrotowi kwot. Powyższe stanowisko skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, czego nie neguje również skarżąca, dla żądania wpisu stosunkowego wymagany jest bezpośredni związek pomiędzy skargą, a określonymi świadczeniami pieniężnymi (przedmiot decyzji). Spółka sama podkreśliła istnienie tego związku, wyraźnie wskazując, że "zaskarża decyzję w całości". Nie są i nie mogą być przekonujące w tej mierze argumenty Spółki odnoszące się do wtórnego charakteru określenia wysokości kwot należnych do zwrotu, będących – w ocenie skarżącej – konsekwencją nieprawidłowego ustalenia przez organy obu instancji stanu faktycznego. Należy w tym miejscu przywołać treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt II GPS 2/14, zapadłej na gruncie art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.) oraz art. 207 ustawy o finansach publicznych. Sąd kasacyjny wyraził w niej pogląd, iż "porównanie przesłanek korekty, określonych ogólnie w art. 98 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 i szczegółowo w umowie wzorcowej (naruszenia prawa zamówień publicznych) z przesłankami zwrotu środków przyznanych umową o dofinansowanie projektu, wskazanymi w art. 207 ust. 1 u.f.p. (m.in. wykorzystanie środków z naruszeniem obowiązujących procedur), pozwala stwierdzić, że korekta i zwrot dotyczą tego samego stanu faktycznego – tych samych nieprawidłowości popełnionych przez określonego beneficjenta w związku z realizacją przez niego projektu objętego dofinansowaniem. W związku z tymi naruszeniami podmiot przyznający dofinansowanie dokonuje korekty (wylicza kwotę podlegającą "potrąceniu" z przyznanego dofinansowania) i domaga się jej zwrotu." Dalej NSA wskazał, że "w postępowaniu administracyjnym o zwrot należności nieprawidłowo pobranych ustalenia dotyczące korekty podjęte w toku postępowania kontrolnego (...) stanowią element stanu faktycznego tej sprawy. W konsekwencji korekta podlega również kontroli sądu rozpatrującego skargę na decyzję zobowiązującą do zwrotu, w ramach oceny ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie." Przenosząc powyższe rozważania na niniejszą sprawę, należy zauważyć, że ustalenie w toku postępowania administracyjnego, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., naruszeń procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., stanowi podstawę do wyliczenia konkretnych kwot do zwrotu – wypłaconych uprzednio tytułem płatności i dotacji. A skoro tak, to określenie kwoty do zwrotu jest następstwem ustaleń stanu faktycznego i wbrew opinii skarżącej – stanowi element sprawy sądowoadministracyjnej zainicjowanej skargą Spółki. Za całkowicie błędny należy wobec tego uznać pogląd skarżącej, że zawarty w skardze zwrot "zaskarżam w całości" w kontekście podniesionych w skardze zarzutów odnieść należy do poczynionych przez organy obydwu instancji ustaleń faktycznych, które legły u podstaw podjętych rozstrzygnięć, nie zaś do podlegających zwrotowi kwot. Reasumując, skoro Spółka kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych w zakresie stwierdzonych naruszeń procedury, to tym samym kwestionuje wyliczoną na tej podstawie kwotę dofinansowania, którą zaskarżona decyzja nakazuje zwrócić. W świetle powyższego należało stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że od skargi na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie ustalenia kwoty zwrotu wypłaconej tytułem płatności i dotacji należy pobrać wpis stosunkowy, a kwota uzupełniającego wpisu została w zaskarżonym zarządzeniu określona prawidłowo. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.