I SA/Rz 25/04
WyrokWSA w Rzeszowie2005-04-07
Skład orzekający: Bożena Wieczorska, Maria Piórkowska, Jacek Surmacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik może odliczyć premię inwestycyjną w korekcie zeznania podatkowego złożonej po terminie określonym w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli prawo do odliczenia nabył w poprzednim roku podatkowym?Ratio decidendi
Podatnik utracił prawo do odliczenia premii inwestycyjnej, ponieważ nie dokonał go w terminie przewidzianym w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przepis art. 26a ust. 21 tej ustawy uzależnia możliwość odliczenia od dokonania go w ściśle określonych warunkach, w tym w terminie złożenia zeznania podatkowego. Ulga podatkowa, jaką stanowi premia inwestycyjna, jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, wymaga ścisłego stosowania przepisów, bez możliwości wykładni rozszerzającej.Stan faktyczny
Podatnicy złożyli korekty zeznań podatkowych za lata 2000 i 2001, odliczając premię inwestycyjną po terminie przewidzianym w ustawie. Organy podatkowe uznały, że prawo do odliczenia zostało utracone z powodu niezachowania terminu. Podatnicy zaskarżyli decyzje organów, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, argumentując, że przepisy nie zawierają zakazu dokonywania korekty po upływie terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
ojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ NSA Jacek Surmacz Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skarg A. i S. D. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 i 2001r. - oddala skargi -
I SA/Rz 25/04
Uzasadnienie
Decyzjami z dnia [...] grudnia 2003r. [...] i [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołań S. D. i A. D., utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2003r. znak [...] i [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. i 2001r.
W uzasadnieniach tych decyzji organ wskazał, że S. i A. D. w dniu 8 sierpnia 2003r. złożyli w Urzędzie Skarbowym wnioski o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. i za 2001r. W dniu 7 sierpnia 2003r. złożyli korektę zeznania podatkowego za 2000r. i za 2001r. odliczając od dochodu premię inwestycyjną wykazując nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych zwiększona o kwotę 59.694,40zł za 2000r. oraz kwotę 37.051,20zł za 2001r.
W ocenie orzekającego organu kwestią sporną w sprawach jest prawo podatników do odliczenia premii inwestycyjnej w korektach do zeznania podatkowego złożonych w dniu 8 sierpnia 2003r. za 2000r. i 200Ir. Przepis art. 26 a ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że od podstawy opodatkowania odlicza się; l/ w roku podatkowym-wydatki inwestycyjne, 2/ w następnym roku podatkowym - "premię inwestycyjną". Przepis art. 26 a ust.21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że odliczeń tych dokonuje się w rozliczeniu podatku za rok podatkowy w którym podatnik nabył prawo do odliczeń, nie później jednak niż do dnia złożenia, zgodnie z art. 45 zeznania o wysokości dochodu uzyskanego za ten rok, przy czym art. 45 ust. l ustawy wskazuje termin złożenia zeznania o wysokości dochodu osiągniętego w roku podatkowym do dnia 30 kwietnia następnego roku.
Skoro skarżący w terminie przewidzianym w/w przepisem nie skorzystali z prawa do dokonania odliczeń z tytułu premii inwestycyjnej- utracili prawa z tego tytułu, a tym samym nadpłata w podatku nie wystąpiła. Na decyzje te S. i A. D. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o ich uchylenie a także poprzedzających decyzji organu I instancji.
Decyzjom tym skarżący zarzucili naruszenie przepisu art. 72 § l, pkt. l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm./ oraz błędne zastosowanie przepisu art. 26 a ust. 21 w zw. z art. 45 ust. l i ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm./.
W uzasadnieniu skarżący naprowadzili, że przedstawiona przez organy orzekające w sprawie interpretacja przepisu art. 45 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, że uchybienie terminowi określonego tym przepisem skutkuje utratą uprawnienia, nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa powołanych przez organ. Pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą określoną art. 2 Konstytucji RP, doprowadzając do sytuacji, że organ, po upływie tego terminu może podejmować niekorzystne dla podatnika decyzje, podczas gdy ten ostatni uprawnienia do korekty zeznania nie posiada. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają zakazu dokonywania korekty po upływie terminu określonego art. 45 ust. l a zakaz taki nie wynika też z innych przepisów.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w sprawie dodatkowo naprowadzając, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają zakazu składania korekty zeznania podatkowego po upływie terminu przewidzianego do złożenia zeznania. W świetle brzmienia art. 26 a ust. 21 ustawy uprawnienie to może być realizowane w ściśle określonych warunkach a sporna korekta w powiązaniu z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty nie mogła wywierać skutków prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do treści art. l § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.l270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargi podlegają oddaleniu albowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.
Przepis art. 26 a ust. l ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm./ dodany został ustawą z dnia 21 listopada 1996r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. Nr 137, poz.638 ze zm./. Z ustępu l tego przepisu wynika, że w określonych przypadkach, od podstawy opodatkowania odlicza się w roku podatkowym wydatki inwestycyjne oraz w następnym roku, w określonych wypadkach, kwotę stanowiącą połowę wydatków inwestycyjnych odliczonych od podstawy opodatkowania w poprzednim roku podatkowym, zwaną premią inwestycyjną. Przepis ten został uchylony art. l pkt.26 ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 104, poz. 1104/ zachowując prawo do jej stosowania dla tych którzy nabyli je przed dniem 1 stycznia 2001r. Wskazać również należy, że możliwość odliczenia tym przepisem od podstawy opodatkowania wydatków inwestycyjnych, a także premii inwestycyjnej jest swego rodzaju ulgą podatkową, a więc wyjątkiem od zasady równości i powszechności płacenia podatków, a jako wyjątek od zasady należy takie przepisy stosować ściśle i niedopuszczalnym jest stosowanie wykładni rozszerzającej. Oznacza to, że uprawnienia wynikające z ulgi, przewidzianej przepisem art. 26 a ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; odliczenie wydatków inwestycyjnych i odliczenie premii inwestycyjnej może nastąpić zgodnie z przepisami tą ulgą przewidzianymi. Zastosowanie wobec tego ma ust. l pkt. 21 tego przepisu stanowiący, że odliczeń wydatków inwestycyjnych i premii inwestycyjnej dokonuje się w rozliczeniu podatku za rok podatkowy, w którym podatnik nabył prawo do odliczeń, nie później jednak niż do dnia złożenia zgodnie z art. 45 zeznania o wysokości dochodu uzyskanego za ten rok, z tym że odliczeń można również dokonać zaliczkowo w trakcie roku podatkowego.
Odnosząc się do przywołanych przez skarżących orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, że dotyczyły one innego stanu faktycznego i prawnego. W uzasadnieniach tych wyroków zasadnie podniesiono, że ani przepis art. 45 ust. l i ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ani też przepisy Rozdziału 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm./ nie ograniczają prawa podatnika do ujawnienia wydatków podlegających odliczeniu po upływie terminu określonego art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i po tym terminie mogą być przedmiotem korekty zeznania podatkowego. Wskazać jednak należy, że przepis art. 26 a ustawy o podatku dochodowym zawiera szczególne uregulowania w tym zakresie uzależniając zakres jego stosowania między innymi do zaistnienia okoliczności wymienionej art. 26 a ust. 21 tej ustawy.
Ustosunkowując się do powołanego przez skarżących wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 stycznia 2005r. sygn. akt SA/Rz 1726/03 oraz przez Dyrektora Izby Skarbowej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 24 października 2000r. sygn. akt SA/Rz 442/99 podnieść należy, że orzeczenia te zostały wydane w innym stanie zarówno faktycznym i prawnym, uregulowanym przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego /Dz.U. Nr 18, poz.62 ze zm./.
Z przyczyn wyżej wskazanych Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło