I SA/Rz 25/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędzia NSA Bożena Wieczorska /spr./ Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006r. na rozprawie- sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2005r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego - oddala skargę - I SA/Rz 25/06 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) listopada 2005 roku (o nr IS. ...) Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwana dalej o.p. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) sierpnia 2005 roku (o nr ...), odmawiające J.M. zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2003 roku. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że pismem z dnia 26 lipca 2005 roku J.M. wniósł o zawieszenia postępowania w sprawie wymiaru podatku VAT za wrzesień i październik 2003 roku, wskazując jako podstawę prawną żądania art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Konieczność zawieszenia postępowania podatnik uzasadnił potrzebą wystąpienia do prokuratury, "w celu ustalenia, czy funkcjonariusze celni dokonujący odpraw celnych poświadczyli nieprawdę na dokumentach urzędowych". Odmawiając zawieszenia postępowania organy podatkowe wyjaśniły – powołując się na brzmienie art. 201 § pkt 2 O.p., iż Postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i październik 2003r. nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim byłoby – zdaniem podatnika – ustalenie czy funkcjonariusze celni poświadczyli nieprawdę. Towar, którego dotyczy zgłoszenie celne i wszystkie dokumenty wymagane przepisami prawa, niezbędne do objęcia towaru procedurę celną, przedstawiał organom celnym zgłaszający, którym zgodnie z art. 66 § 1 i 3 Kodeksu celnego, mogła być jedynie osoba krajowa. Funkcjonariusze celni nie byli więc obowiązani do urzędowego poświadczania danych dotyczących importera (odbiorcy towarów za granicę Polski), że zawieszenie postępowania podatkowego następuje tylko wówczas, gdy rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pozostaje w takim związku z postępowaniem podatkowym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygniecie sprawy podatkowej. Także zebrany materiał dowodowy w postaci dokumentów odprawy celnej SAD jak i protokoły przesłuchania świadków są spójne i logiczne i nie dają żądnych podstaw do stwierdzenia, jakoby funkcjonariusze celni składali fałszywe zeznania. W konkluzji stwierdzono, iż wynik ewentualnego postępowania prokuratorskiego nie może być kwalifikowany jako zagadnienie wstępne, którego istnienie uzasadniałaby zastosowanie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie skarżący J.M. reprezentowany przez pełnomocnika – doradcę podatkowego S. C. zarzucił naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi, podkreślono, definiując pojęcie "zagadnienia wstępnego" i przytaczając orzecznictwo w tym zakresie (m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 listopada 1997 roku sygn. akt I SA/Lu 1199/96, niepubl., postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 listopada 1996 roku, sygn. akt I SA/Kr 519/96, niepubl.) iż wyjaśnienie, czy funkcjonariusze celni dokonując poświadczenia dokumentów SAD popełnili przestępstwo poświadczenia nieprawdy, mimo iż nie byli zobowiązani do poświadczenia danych dotyczących importera, ma istotne znaczenie w sprawie. W przypadku bowiem uznania, iż funkcjonariusze celni poświadczyli nieprawdę będą istniały przesłanki do dalszego prowadzenia postępowania podatkowego, natomiast w przypadku uznania funkcjonariuszy celnych za niewinnych zarzucanych im czynów postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług, będzie bezprzedmiotowe. Za błędny uznał skarżący pogląd, podzielony przez orzekające w sprawie organy podatkowe, a wyrażony m. in przez Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 maja 1999 roku, sygn. akt III S.A. 5601/98 (niepubl.) zgodnie z którym w postępowaniu w sprawach zobowiązań podatkowych rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego nie stanowi podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania, a pozostawione jest ocenie organu podatkowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, iż wynik ewentualnego postępowania karnego w sytuacji zachodzącej w niniejszej sprawie nie jest zagadnieniem wstępnym dla rozstrzygnięcia sprawy o wymiar podatku od towarów i usług. W art. 125 O.p. ustawodawca uznał priorytet zasady szybkości postępowania podatkowego. W rozdziale 12 "Zawieszenie postępowania" zamieszczony jest tylko jeden przypadek fakultatywnego zawieszenia postępowania (art. 204 § 1 Ordynacji podatkowej) zgodnie z którym, organ podatkowy może zawiesić postępowanie na wniosek strony, ale tylko w sprawach udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych. Pozostałe przypadki zawieszenia postępowania maja charakter obligatoryjny tzn. wystąpienie jednej z nich (art. 201 § 1 pkt 1 - 5 Ordynacji podatkowej), nakazuje zawieszenie postępowania. Dotyczy to również kwestii prejudycjalnej z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W doktrynie i orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż "zagadnienie wstępne" dotyczy sytuacji, w której rozstrzygniecie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materiału prawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (por. np. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 1983r., I SA 481/83, ONSA 1983, Nr 2, poz. 65, postanowienie NSA z dnia 21 listopada 1996r., I S.A./Kr 519/96, wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2003 roku., III SA 1629/01, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2004 roku I S.A./Gd 735/05). Tego rodzaju zależność między postępowaniem karnym, gdzie ustala się winę sprawcy przestępstwa i wymierza mu karę za popełniony czyn, a postępowaniem podatkowym nie występuje. Wynik postępowania karnego nie przesądza, bowiem o braku odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe. Pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 8 stycznia 1997 roku sygn. akt SA/Sz 2751/95, (publ. POP z 1999r., Nr 4, poz. 103) powołanym w skardze, zgodnie z którym wszczęcie przez prokuratora postępowania karnego o popełnienie przestępstwa jest dostateczną podstawą do zawieszenia postępowania podatkowego, z uwagi na konieczność oczekiwania na wyniki postępowania dowodowego poczynione w postępowaniu karnym, jest stanowiskiem odosobnionym i nie znajduje aprobaty orzekającego Sądu. Przeciwko potraktowaniu jako zagadnienia wstępnego ewentualnych ustaleń dowodowych poczynionych przez prokuraturę przemawia również fakt, iż postępowanie podatkowe jest postępowaniem samodzielnym, odrębnym od postępowania karnego. Zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ustalenia dowodowe ewentualnego postępowania karnego nie są wiążące w innych postępowaniach, wiążą inne organy i sądy jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa. Brak podstaw do zawieszenia postępowania podatkowego w tej sprawie wynika także i z tego, że postępowanie prokuratorskie kończy się albo sporządzeniem aktu oskarżenia albo postanowieniem o umorzeniu postępowania. Nie można wiec - jak czyni to skarżący - oczekiwać ostatecznego wyjaśnienia sprawy rozstrzygnięciem prokuratury. Ewentualny akt oskarżenia niczego, bowiem nie rozstrzyga. Skoro więc w niniejszej sprawie brak było podstawy od zawieszenia postępowania podatkowego, gdyż organy należycie ustaliły brak związku pomiędzy postępowaniem podatkowym a ewentualnym postępowaniem karnym, to nie było dopuszczalne zawieszenia postępowania, a w konsekwencji zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.