I SA/Rz 263/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-05-23
Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Małgorzata Niedobylska, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008 rok, pomimo wcześniejszego uchylenia przez sąd administracyjny decyzji utrzymującej w mocy odmowę stwierdzenia nieważności, z uwagi na wadliwy skład orzekający?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające ją decyzje, uznając, że organ nieprawidłowo rozpoznał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej. Wskazano, że wcześniejszy wyrok sądu administracyjnego, który uchylił jedną z decyzji Kolegium z uwagi na udział w składzie orzekającym osób, które brały udział w wydaniu decyzji merytorycznej, wiązał organ w zakresie oceny prawnej i wskazówek co do dalszego postępowania. Kolegium błędnie uznało, że sąd uchylił decyzje obu instancji i ponownie odmówiło stwierdzenia nieważności, ignorując wadliwość składu orzekającego w jednej z decyzji.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2008 rok, zarzucając nieobjęcie decyzją wszystkich posiadanych nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Kolegium z uwagi na wadliwy skład orzekający. Mimo to, Kolegium ponownie odmówiło stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka ponownie wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji Kolegium.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...], 2) uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011r. [...], 3) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) i 2) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 4) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej "A" S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita- Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...], 2) uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011r. [...], 3) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) i 2) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 4) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej "A" S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2012r., Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...] w przedmiocie określenia "A" S.A. z siedzibą W. (dalej: Spółka) wysokości zobowiązania w podatku do nieruchomości za 2008r.
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] maja 2010r. Nr [...] Wójt Gminy określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008r. w kwocie 89.731,00 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy w administracyjnym toku instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...].
W dniu 11 kwietnia 2011r. Spółka działając w oparciu o art. 248 § 1 oraz art. 248 § 2 pkt 2 w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: Ordynacja podatkowa) złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek
o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2011r., zarzucając organowi nie objęcie decyzją wszystkich stanowiących jej własność nieruchomości i obiektów budowlanych, znajdujących się na terenie jednej gminy.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] utrzymało tą decyzję w mocy. Kolegium stwierdziło, że wytknięte wady nie stanowiły rażącego naruszenia prawa i nie mogły w związku z tym prowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji organu.
Wyrokiem z dnia 16 marca 2012r. sygn. akt I SA/Rz 44/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...].
Podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji było stwierdzenie przez Sąd, że członkowie Kolegium, orzekający w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania
w podatku od nieruchomości, brali udział w postępowaniu nadzorczym dotyczącym tej decyzji, czym naruszono art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.
Sąd poprzestał na stwierdzeniu uchybień natury procesowej, nie odnosząc się do meritum sprawy.
Po uprawomocnieniu się wyroku i zwrocie akt, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 248 § 3 Ordynacji podatkowej, ponownie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...]
w przedmiocie określenia Spółce zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008r., powołując się na te same argumenty, które stanowiły podstawę wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2011r. Następnie, decyzją z dnia [...] grudnia 2012r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tą decyzję w mocy.
Ostatnio wymieniona decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do tutejszego Sądu.
Spółka domagała się w niej uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012r. Nr [...] oraz uchylenia "poprzedzającej ją" decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...].
W uzasadnieniu skargi podniesiono argumenty tożsame z tymi, które stanowiły podstawę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, tj., że organ podatkowy ma obowiązek dokonać wymiaru podatku od nieruchomości w jednej decyzji, obejmującej wszystkie nieruchomości podatnika oraz budowle, położone na obszarze właściwości tego organu. W ocenie Spółki, ustalenie podatku od nieruchomości na dany rok podatkowy kilkoma decyzjami, może skutkować zapłatą zobowiązania ustalonego tylko jedną z tych decyzji i odmową zapłaty pozostałych zobowiązań, z powołaniem się na zarzut wykonania decyzji ustalającej podatek od nieruchomości na rok podatkowy. Zgodnie bowiem z art.84 i art.217 Konstytucji RP, tylko jedna kwota może być prawidłową kwotą zobowiązania podatkowego na dany rok podatkowy. Z tych powodów, uzasadniony był wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pomijającej niektóre obiekty podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a przez to rażąco naruszającej art.207 § 2, art.21 § 3 Ordynacji podatkowej oraz art.6 ust.9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 121 z 2006r., poz. 844 ze zm. - dalej: u.p.o.l.).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012r., poz.270 - dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Poddane kontroli sądowej rozstrzygnięcie nadzorcze jest kolejnym rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego odnoszącym się do decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2011r. nr [...]. Poprzednie wyeliminowane bowiem zostało prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 marca 2012r. sygn. akt I SA/Rz 44/12. Ma to istotne znacznie dla oceny poprawności kontrolowanego rozstrzygnięcia, bowiem zgodnie z art. 153 p.p.s.a. zawarte we wcześniejszym (prawomocnym) wyroku oceny prawne i wskazówki, co do dalszego toku postępowania stały się wiążące zarówno dla Sądu, jak i organu, którego rozstrzygnięcie wyeliminowano z obrotu prawnego.
Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji tego Kolegium z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...] w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego
w podatku od nieruchomości za 2008r., uchylił zaskarżoną decyzję czyli decyzję
z dnia [...] listopada 2011r. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu było ustalenie, że
w wydaniu zaskarżonej decyzji brali udział członkowie, którzy uczestniczyli też
w wydaniu decyzji "wymiarowej".
Na skutek wydania powyższego wyroku w obrocie prawnym nadal pozostała, poprzedzająca uchyloną decyzję, decyzja Kolegium z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...], którą organ odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji
z dnia [...] lutego 2011r. w przedmiocie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008r.
Wobec powyższego, zadaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego
, po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu, było ponowne rozpatrzenie odwołania złożonego przez Spółkę od decyzji z dnia [...] sierpnia 2011r., z uwzględnieniem wskazówek zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Sąd stwierdził m.in., że istnieją podstawy do wyłączenia - na podstawie art.130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej - członków SKO, od orzekania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jeżeli członkowie ci orzekali w trybie "zwykłym" w tej sprawie. Nieprawidłowości w składzie orzekającym dotyczyły decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności podjętej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarówno w pierwszej, jak
i w drugiej instancji. Jednakże z sentencji wyroku WSA w Rzeszowie z 16 marca 2012r. sygn. akt I SA/Rz 44/12 wyraźnie wynika, że uchylona została wyłącznie zaskarżona decyzja, czyli decyzja z [...] listopada 2011r. nr [...]. Zatem Kolegium, działając jako organ odwoławczy, powinno we własnym zakresie usunąć z obrotu decyzję pierwszoinstancyjną.
Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezpodstawnie uznało, że Sąd powołanym wyżej wyrokiem uchylił decyzje nadzorcze podjęte w obu instancjach i wydało decyzję z dnia [...] sierpnia 2012r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2011r. Takie działanie organu spowodowało, że w obrocie prawnym znalazły się dwie decyzje (pierwszoinstancyjne) podjęte w tej samej sprawie, a to stanowi
o naruszeniu prawa. Postępowanie administracyjne jest bowiem dwuinstancyjne (art.127 Ordynacji podatkowej), a obowiązkiem organu, do którego wpłynęło odwołanie, jest jego rozpatrzenie i wydanie jednego z orzeczeń, o których mowa
w art.233 Ordynacji podatkowej.
Sąd orzekający obecnie uznał, że właściwym rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie jest uchylenie decyzji nadzorczych (obu instancji), a nie stwierdzenie ich nieważności. Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący, to znaczy, gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym. W judykaturze wskazuje się, że warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia.
O takim rażącym naruszeniu nie można mówić w niniejszej sprawie, zwłaszcza
w sytuacji, gdy Sąd w wyroku z dnia 16 marca 2012r. sygn. akt I SA/Rz 44/12 wprawdzie uchylił tylko zaskarżoną decyzję, ale w uzasadnieniu opisał nieprawidłowości co do składu Kolegium w decyzjach nadzorczych obu instancji
i wyraźnie nie nakazał organowi wyeliminowania z obrotu decyzji z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] we własnym zakresie. Mogło to spowodować wątpliwości organu, co do zakresu rozstrzygnięcia Sądu.
W związku z powyższym, obecnie Sąd orzekł o uchyleniu z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...], jak i z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...].
Korzystając z uprawnienia przewidzianego w art.135 p.p.s.a., Sąd uchylił również decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji
z [...] lutego 2011r. nr [...] uznając, że jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. W wydaniu tej decyzji brał bowiem udział członek Kolegium (T.W.) podlegający na podstawie art.130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej wyłączeniu od udziału w sprawie, z uwagi na to, że uczestniczył w wydaniu decyzji
z [...] lutego 2011r. nr [...].
W świetle powyższych wywodów, obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego będzie ponowne rozpatrzenie wniosku Spółki z dnia 11 kwietnia 2011r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2011r.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art.135, art. 152 i art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania składają się:
- uiszczony wpis od skargi w kwocie 200,00zł
- wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 240,00zł – na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu ( Dz. U Nr 31, poz. 153 ).
- opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło