I SA/Rz 287/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szaro (sprawozdawca) Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku K. M. z dnia 7 czerwca 2016r. o wyłączenie Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Jacka Surmacza oraz Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Grzegorza Panka od udziału w sprawie ze skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016r., nr: [...], [...], [...], w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za odpowiednio: 2013, 2014 i 2015 rok, - postanawia - oddalić wniosek I SA/Rz 287/16 Uzasadnienie Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016r. K. M. (dalej: skarżący) wniósł o wyłączenie Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Jacka Surmacza oraz Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Grzegorza Panka od rozpoznawania sprawy ze skarg K. M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016r., nr: [...], [...], [...], w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za odpowiednio: 2013, 2014 i 2015 rok. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że sędziowie, których wyłączenia się domaga, brali udział w wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 lipca 2015r., sygn. akt I SA/Rz 268/15, który dotyczył takiego samego problemu, jaki występuje w przedmiotowej sprawie, a odnosi się jedynie do innego roku podatkowego. Ponadto skarżący wskazał, że o składzie sądu wyznaczonego do rozpoznania przedmiotowej sprawy, dowiedział się dopiero w dniu 7 czerwca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Zgodnie z art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Powyższy przepis zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie tego przepisu powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony (por. np. postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2012r., I OZ 420/12, publ. CBOiS). Nie stanowi przy tym uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych. Wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia też prowadzenie przez niego sprawy z naruszeniem przepisów postępowania, czy wadliwe prowadzenie innej sprawy (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009r., II OZ 648/09, publ. CBOiS). Podkreślenia wymaga, że instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08 oraz dnia 8 maja 2009 r., II FZ 128/09, dost. CBOiS). Przenosząc te uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, że argument mający, według skarżącego, uzasadniać wyłączenie wskazanych sędziów, tj. udział tych sędziów w wydaniu wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 7 lipca 2015r., sygn. akt I SA/Rz 268/15, w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok, nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczność, że wskazani sędziowie rozstrzygnęli sprawę, w której występował taki sam problem prawny jak w przedmiotowej sprawie odnoszącej się jedynie do innego roku podatkowego, nie stanowi żadnej z przesłanek wyłączenia sędziego z mocy samego prawa, wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Ponadto w ocenie Sądu, podnoszona przez skarżącego okoliczność, nie jest tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanych sędziów w niniejszej sprawie (art. 19 P.p.s.a.), gdyż jest to jedynie pogląd skarżącego, nie poparty żądnymi obiektywnymi okolicznościami. Subiektywne przeświadczenie strony co do braku bezstronności sędziego w związku z wydaniem w innych sprawach orzeczeń nieodpowiadających jej oczekiwaniom jest niewystarczające do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziów. Fakt, że strona nie akceptuje rozstrzygnięć procesowych sądu, czy też pozostaje w subiektywnym przeświadczeniu o stronniczości, bądź złej woli sędziego rozpoznającego jej sprawę, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia muszą mieć bowiem charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły. Należy wskazać, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego". (postanowienie z 25 sierpnia 1971r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Stanowisko powyższe Sąd w pełni podziela. W niniejszej sprawie stosownymi oświadczeniami z dnia 8 czerwca 2016r. Sędzia NSA Jacek Surmacz i Sędzia WSA w Rzeszowie Grzegorz Panek, podnieśli, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, o których mowa w art. 18 i 19 P.p.s.a., które uzasadniałyby wyłączenie ich od udziału w sprawie. W ocenie Sądu, prawdziwość powyższych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości - skarżący nie wskazał takich okoliczności, które mogłyby podważyć ich wiarygodność. Z powyższych względów, na podstawie art. 18, art.19 i art. 22 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.