I SA/Rz 29/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej . z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. - postanawia - odrzucić skargę. G. K. (dalej: skarżący) 11 grudnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie do od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Po rozpatrzeniu sprzeciwu od ww. postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 18 marca 2016 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Na powyższe zarządzenie skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. sygn. akt I FZ 136/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 17 czerwca 2016 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 18 marca 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia 7 lipca 2016 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2016 r. sygn. I SA/Rz 28/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił ww. wniosek. Po rozpatrzeniu zażalenia na ww. postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2016 r. odrzucił zażalenie. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie z dnia 26 sierpnia 2016 r. W związku z powyższym w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 14 września 2016 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W związku z nieuiszczeniem wpisu postanowieniem z dnia 18 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił zażalenie, które zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Postanowieniem z dnia 20 października referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o zmianę postanowienia referendarza sadowego z dnia 29 lutego 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego odmówił zmiany ww. postanowienia. Skarżący złożył sprzeciw. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 stycznia 2017 r. sygn. akt I FZ 424/16 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 18 października 2016 r. W związku z powyższym w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 lutego 2017 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 18 marca 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma znajdującego się w aktach sprawy powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 22 lutego 2017 r. W otwartym terminie do uiszczenia wpisu skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek nie został podpisany. Zakreślony termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął z dniem 1 marca 2017 r. Wpis nie został uiszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest uiszczenie wpisu sądowego. Zgodnie bowiem z art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Skarga jest zaś pismem wszczynającym postępowanie w myśl art. 230 § 2 p.p.s.a. Brak wpisu uniemożliwia sądowi podjęcie jakiejkolwiek czynności. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z uwzględnieniem § 2, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W przypadku, gdy pismem jest skarga, pod rygorem jej odrzucenia – art. 220 § 3 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżący nie uiścił wpisu od skargi. Podkreślenia wymaga, że złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy we wcześniejszym etapie postępowania został rozpoznany odmownie. Oznacza to, że ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może spowodować przerwania biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W orzecznictwie podnosi się, że w takiej sytuacji, tj. po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, Sąd ma obowiązek stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania, co też uczyniono na gruncie niniejszej sprawy zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2017 r. Jeżeli natomiast strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2012 r., II GZ 95/12, wszystkie orzeczenia opublikowane na stronie www.nsa.gov.pl). O ile bowiem postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy jako niekończące postępowania w danej sprawie nie posiadają atrybutu powagi rzeczy osądzonej i można je - stosownie do art. 165 cytowanej ustawy - uchylać i zmieniać wskutek zmiany okoliczności sprawy, to nie można twierdzić, że postanowienia wydane w tym przedmiocie nie posiadają cechy prawomocności (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 stycznia 2014 r. I SA/Kr 383/12). Stosownie bowiem do art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu, a więc także i postanowienie staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2002 r. III RN 144/02). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji gdy Sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżący nie spełnia przesłanek zwolnienia go z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Odmienne postępowanie Sądu mogłoby prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. Mając na względzie powyższe uwagi stwierdzić należy zatem, że pomimo prawidłowo doręczonego wezwania do wykonania zarządzenia z dnia 18 marca 2016 r. do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący nie uiścił wpisu w wyznaczonym terminie, dlatego też skargę należało odrzucić, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a.