I SA/Rz 301/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO (del.) Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 9 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na 2009 r. - postanawia - oddalić wniosek o prawo pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia I SA/Rz 301/10 U Z A S A D N I E N I E Skarżący wezwany w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia do uiszczenia wpisu, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o zwolnienie go w tej sprawie od kosztów sądowych, uzasadniając wniosek tym, że nie pracuje, jest pozaetatowym aplikantem notarialnym w P., gdzie mieszka w wynajętym mieszkaniu. Koszty utrzymania tego mieszkania skarżący określił na 1200 zł miesięcznie. Podał również, że dochody z jego ok. 19 hektarowego gospodarstwa rolnego wynoszą w przybliżeniu 30.000 zł rocznie, przy czym 20.000 zł to koszty jego prowadzenia. Oświadczył, że rodzice ponoszą miesięcznie kwotę 1000 zł jako uzupełnienie całkowitych kosztów utrzymania skarżącego. Poza wspomnianym powyżej gospodarstwem skarżący nie zadeklarował żadnego innego majątku. Na wezwanie w celu złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym skarżący nie zareagował i w konsekwencji referendarz sądowy odmówił skarżącemu prawa pomocy, na co ten się sprzeciwił. Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. postanowienie wydane przez referendarza sądowego traci swój byt wskutek wniesienia przez stronę sprzeciwu, który nie został przez sąd odrzucony. W takim przypadku sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu przechodzi w gestię sądu, który rozpoznaje ją na posiedzeniu niejawnym i obowiązany jest samodzielnie poczynić ustalenia, i ocenić je z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 246 P.p.s.a. Oceniając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Rozpoznanie żądania skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych sprowadza się do ustalenia czy w sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., tj. czy uiszczenie pełnych kosztów sądowych skutkowałoby uszczerbkiem koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Wyczerpującej odpowiedzi można byłoby udzielić tylko wtedy, gdyby znana była dokładna sytuacja skarżącego, tzn. gdyby udzielił on odpowiedzi na zadane w wezwaniu do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego i możliwości płatniczych pytania i przedłożył żądane dokumenty. Tymczasem skarżący przemilczał wezwanie, podnosząc w sprzeciwie od postanowienia odmawiającego mu udzielenia wsparcia w żądanym zakresie, że z jego oświadczenia jednoznacznie wynika to, że nie jest w stanie bez pomocy rodziców utrzymać się, a tym bardziej uiścić należne opłaty sądowe (skarżący zainicjował przed tutejszym sądem administracyjnym postępowania w trzech sprawach, w których należny wpis wynosi 200 zł w każdej ze spraw i Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wziął pod uwagę obciążenie finansowe we wszystkich tych sprawach). Zgodzić się należy, że pomoc udzielana przez rodziców, nie może pozbawiać skarżącego prawa pomocy, ale Sąd dokonując oceny możliwości płatniczych skarżącego w kontekście przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jest zobowiązany skonfrontować wysokość osiąganych dochodów z koniecznymi kosztami utrzymania. Oceny tej skarżący nie umożliwił Sądowi. Nie przedłożył bowiem m.in. wyciągów z rachunków bankowych, odpisów zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata podatkowe, nie podał informacji o ewentualnych zobowiązaniach, źródłach i wysokości swoich dochodów, poza pomocą od rodziców. W takiej sytuacji zgodzić się należy, co potwierdza ugruntowane w tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych oraz literatura, że skoro ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, wszelkie wątpliwości dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów należy rozstrzygać na jej niekorzyść. To w interesie strony składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy leży przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem jej wniosku (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r., sygn. I FZ 63/05, nie publ., postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2006 r., III SA/Wa 3456/05, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro skarżący nie przedstawił dla realizacji uprawnienia jakim jest instytucja prawa pomocy określonych w wezwaniu dokumentów i informacji, Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zobligowany był do oddalenia wniosku