I SA/Rz 308/25
WyrokWSA w Rzeszowie2025-10-14
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Grzegorz Panek, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, uznając, że opis stanu faktycznego przedstawiony we wniosku jest niepełny i zawiera sprzeczności, uniemożliwiając tym samym merytoryczną ocenę stanowiska wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor KIS nadużył instytucji wezwania do uzupełnienia opisu stanu faktycznego, oczekując od wnioskodawcy oceny prawnej i cywilistycznej, zamiast jedynie wyjaśnienia istotnych dla interpretacji podatkowej faktów. Organ powinien był wydać negatywną interpretację, jeśli nie zgadzał się ze stanowiskiem wnioskodawcy, a nie odmawiać wszczęcia postępowania. Opis stanu faktycznego, mimo pewnych niejasności, był wystarczający do wydania interpretacji.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku VAT w kontekście umowy franczyzowej. Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania, uznając opis stanu faktycznego za niepełny i sprzeczny, co uniemożliwiało ocenę skutków podatkowych. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym bezzasadne przyjęcie, że stan faktyczny nie został przedstawiony wyczerpująco.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 5 maja 2025 r. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 5 marca 2025 r. Zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 5 maja 2025 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.819.2024.2.MKW.IO w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 5 marca 2025 r. nr 0114-KDIP-3.4012.819.2024.2.MKW, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej M. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi M. P. (dalej: wnioskodawczyni/skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (Dyrektor KIS) z 5 maja 2025 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.819.2024.3.MKW.JO, utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z 5 marca 2025 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.819.2024.2.MKW, wydane w pierwszej instancji, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z 28 listopada 2024 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora KIS o wydanie interpretacji indywidulanej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. We wniosku przedstawiono opis stanu faktycznego, zgodnie z którym wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, której głównym przedmiotem jest sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych, tj. kod PKD [...], ze stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej pod wskazanym adresem. Posiada ona aktywny status podatnika VAT oraz jest rezydentem podatkowym do celów podatku dochodowego od całości swoich dochodów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca nawiązała współpracę na prowadzenie sklepu firmy "[...]" w ramach umowy o współpracy franczyzowej z 1 lutego 2021 r. zawartej z podmiotem [...] Sp. z o.o. dalej jako: "umowa", która regulowała wzajemne stosunki umowne, prawa i obowiązki oraz lokalizację prowadzenia sklepu [...] Sp. z o.o. dalej jako: "franczyzodawca".
Mocą umowy franczyzobiorca (skarżąca) jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia działalności handlowej i usługowej w podnajętym mu w tym celu lokalu, do którego tytuł prawny posiada franczyzodawca, z wykorzystaniem i zgodnie z przekazanymi mu zasadami składającymi się na know-how, a także w sposób zgodny z postanowieniami umowy oraz instrukcji i wytycznych, także wydanych w trakcie jej obowiązywania. Franczyzodawca zobowiązany jest przekazać franczyzobiorcy know–how, ulepszać zasady prowadzenia działalności gospodarczej franczyzobiorcy, poszerzać ofertę sieci i podejmować działania w celu zdobywania nowych klientów. Franczyzodawca ma obowiązek organizacji sieci w sposób ułatwiający franczyzobiorcy prowadzenie działalności handlowej i umożliwiający osiągnięcie przez franczyzobiorcę jak najlepszych wyników finansowych. W tym zakresie franczyzodawca wykorzystując swą wiedzę i doświadczenie dołoży starań do efektywnego zarządzania całą siecią detalicznych punktów sprzedaży funkcjonujących pod marką "[...]" i będzie współdziałać z franczyzobiorcą.
W okresie obowiązywania niniejszej umowy i na warunkach w niej przewidzianych franczyzodawca zobowiązany jest do udzielania franczyzobiorcy pomocy w działalności handlowej, w tym poprzez utrzymanie dyscypliny w obszarze przestrzegania zasad prowadzenia działalności handlowej przez pozostałych uczestników sieci, udzielanie franczyzobiorcy wszechstronnej pomocy w utrzymaniu dobrej jakości oferty sklepu, a także wsparcia technicznego. Strony postanowiły, że franczyzobiorca będzie prowadził działalność handlową w sklepie i sklep będzie otwarty i dostępny dla klientów we wszystkie dni tygodnia w godzinach od 6.00 do 23.00, z tym zastrzeżeniem że działalność handlowa będzie prowadzona wyłącznie w sposób i w zakresie dopuszczalnym przez obowiązujące przepisy prawa, w tym przepisy nakazujące skrócenie godzin prowadzenia handlu lub zakazujące prowadzenia handlu w danym dniu, w szczególności przepisy ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz niektóre inne dni. Wszelkie zmiany godzin otwarcia sklepu inne niż wynikające z przepisów prawa wymagają zgody franczyzodawcy w formie przewidzianej we właściwej instrukcji. Franczyzobiorca nie jest uprawniony do powierzenia nadzoru nad działalnością handlową jakiejkolwiek osobie trzeciej bez pisemnej zgody franczyzodawcy (pod rygorem nieważności). Franczyzobiorca uprawniony jest do prowadzenia działalności handlowej w sklepie i czerpania z tej działalności korzyści, na zasadach określonych w umowie. Franczyzobiorca uprawniony jest do korzystania z dorobku franczyzodawcy, jego doświadczenia oraz renomy, w tym do czerpania korzyści płynących ze współpracy franczyzodawcy z dostawcami towarów handlowych. Franczyzobiorca zobowiązany jest do prowadzenia w sklepie sprzedaży wszystkich towarów planogramowych oraz uprawniony jest do sprzedaży innych towarów handlowych nieuwzględnionych w planogramie, ale wpisanych na właściwą listę prowadzoną przez franczyzodawcę. Franczyzobiorca nie jest uprawniony do sprzedaży towarów, które nie zostały wpisane na listę towarów handlowych. Franczyzobiorca zobowiązany jest do stosowania wskazanych przez franczyzodawcę zasad i sposobów ekspozycji oraz przechowywania towarów handlowych i innych procedur i rozwiązań biznesowych. Franczyzobiorca zobowiązany jest nabywać towary wyłącznie od franczyzodawcy lub podmiotów wskazanych przez franczyzodawcę, a w zakresie towarów regionalnych od dostawców regionalnych, którzy spełniają wymogi jakościowe określone dla dostawców produktów żywnościowych.
Franczyzobiorca uprawniony jest do wykorzystania know-how w działalności handlowej w sklepie na zasadach określonych w niniejszej umowie, w tym do korzystania z opracowanych i sprawdzonych przez franczyzodawcę metod prowadzenia działalności handlowej w punktach sprzedaży detalicznej działających pod marką "[...]". Franczyzobiorca uprawniony jest do korzystania z własności intelektualnej w działalności handlowej w sklepie na zasadach określonych w niniejszej umowie. Franczyzobiorca zobowiązany jest prowadzić działalność handlową wyłącznie w sklepie oraz z wykorzystaniem know-how i własności intelektualnej, a w tym oprogramowania. Sprzedając towary w sklepie franczyzobiorca obowiązany jest stosować detaliczną cenę odsprzedaży klientom nie wyższą od wynikającej z regulacji niniejszej umowy (maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży), przy czym w każdym wypadku uprawniony jest do samodzielnego ustalenia detalicznej ceny odsprzedaży na poziomie niższym, bez względu na to czy dane towary handlowe sprzedawane są w normalnym toku działalności, czy objęte są akcją promocyjną wizerunkową, czy akcją promocyjną połączoną z czasową obniżką regularnej maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży. Franczyzobiorca uprawniony jest do uzyskania od franczyzodawcy posprzedażowych upustów ceny zakupu towarów w przypadkach określonych w umowie i instrukcjach. Franczyzobiorca zobowiązany jest do oferowania w sklepie wszystkich usług około handlowych wprowadzonych do oferty sklepu i nie jest uprawniony do oferowania usług, które nie zostały wpisane na listę usług około handlowych. W przypadku wprowadzenia do oferty sklepu innych/dodatkowych/nowych usług około handlowych, np. usługi płatnicze, pocztowe, loterie pieniężne, loterie promocyjne, itd., franczyzobiorca będzie zobowiązany do zawierania umów lub pośredniczenia przy zawieraniu umów na świadczenie tych usług z chwilą wprowadzenia ich do oferty sklepu. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać postanowień wszelkich zawartych umów dodatkowych i regulaminów, czy innego rodzaju instrukcji dotyczących świadczenia usług około handlowych oferowanych w sklepie. Franczyzobiorca obowiązany jest współuczestniczyć w promocjach organizowanych przez franczyzodawcę, polegających w szczególności na okresowych obniżkach maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży wybranych towarów handlowych lub grup towarów handlowych. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać planogramu i zamawiać towary handlowe stosownie do potrzeb, zmierzając do maksymalizacji obrotu w prowadzonym przez siebie sklepie. Franczyzobiorca obowiązany jest bezwzględnie przestrzegać terminów płatności za zakupione w ramach niniejszej umowy towary oraz terminów przelewów środków pieniężnych uzyskanych w związku z zawieraniem umów na świadczenie usług około handlowych, stosując w tym zakresie odnośne postanowienia instrukcji i wytycznych. Franczyzobiorca obowiązany jest do niezwłocznego udzielania franczyzodawcy pełnych i wyczerpujących wyjaśnień dotyczących wykonywania przedmiotu niniejszej umowy, przedstawiając w razie potrzeby dokumenty finansowe i rozliczeniowe z tym związane, w szczególności wydruki/dane z kasy fiskalnej (kas fiskalnych) i inne dokumenty księgowe. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać warunków uzyskanych pozwoleń, koncesji, w tym przepisów komunalnych, w szczególności w zakresie prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych. Franczyzobiorca zapewni przestrzeganie tych regulacji przez osoby, którymi posługiwał się będzie przy wykonywaniu przedmiotu niniejszej umowy. Franczyzobiorca wyraża zgodę na przechowywanie w depozycie franczyzodawcy oryginału pozwolenia na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych wydanego dla sklepu, natomiast w sklepie franczyzobiorca będzie posiadał poświadczony notarialnie odpis pozwolenia. Franczyzobiorca jednocześnie złoży do niniejszej umowy wskazane przez franczyzodawcę oświadczenie dotyczące oryginału zezwolenia na wypadek wygaśnięcia umowy współpracy franczyzowej. Franczyzobiorca obowiązany jest utrzymywać łączność z franczyzodawcą w oparciu o wewnętrzny serwis internetowy oraz pocztę elektroniczną (e-mail). Franczyzobiorca obowiązany jest zapewnić stały kontakt telefoniczny 24 h/d 365 dni w roku z nim lub inną osobą należycie przez niego umocowaną. Franczyzobiorca obowiązany jest w ramach wykonania przedmiotu niniejszej umowy dbać o dobre imię i wizerunek franczyzodawcy oraz dążyć do umocnienia pozytywnego wizerunku marki sklepu w świadomości klientów i kontrahentów. W szczególności franczyzobiorca obowiązany jest prowadzić swoją działalność zgodnie z najwyższymi standardami biznesowymi i nie dokonywać żadnych czynności, które wpłyną lub mogą wpłynąć niekorzystnie na wizerunek komercyjny lub renomę franczyzodawcy. Franczyzobiorca obowiązany jest uczestniczyć w spisie z natury towarów ("inwentaryzacja"), a także w czynnościach kontrolnych, przeprowadzanych przez upoważnionych przedstawicieli franczyzodawcy, w szczególności audytora, partnera ds. sprzedaży, managera ds. sprzedaży, pracownika franczyzodawcy oraz innych podmiotów upoważnionych indywidualnie przez franczyzodawcę. Spis z natury może być przeprowadzany w toku trwania współpracy ("inwentaryzacja okresowa"), lub po jej zakończeniu ("inwentaryzacja końcowa"). Przebieg i zasady przeprowadzania tych inwentaryzacji oraz czynności poinwentaryzacyjnych regulują odrębne instrukcje. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać wszelkich postanowień umownych oraz regulacji prawnych związanych z korzystaniem ze sklepu i powstrzymać się od zachowań mogących skutkować utratą przez franczyzodawcę tytułu prawnego do Sklepu. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać Procedury Antykorupcyjnej i Compliance franczyzodawcy. Franczyzobiorca zobowiązany jest poinformować franczyzodawcę o prowadzeniu działalności gospodarczej innej niż objętej Przedmiotem niniejszej umowy niezwłocznie po jej podjęciu. Franczyzobiorca w ramach prowadzenia działalności handlowej w sklepie zobowiązany jest do prowadzenia sprzedaży towarów dla klientów w godzinach określonych w § 3 ust. 5 umowy współpracy franczyzowej w każdy dzień handlowy. Strony zgodnie postanawiają, że w przypadku nieprowadzenia przez franczyzobiorcę sprzedaży towarów dla klientów w dzień handlowy, franczyzodawca naliczy franczyzobiorcy karę umowną w wysokości: a. [...] zł za nieprowadzenie sprzedaży w jeden dzień handlowy w danym miesiącu kalendarzowym b. [...] zł za nieprowadzenie sprzedaży w dwa dni handlowe w danym miesiącu kalendarzowym c. [...] zł za nieprowadzenie sprzedaży w trzy lub więcej dni handlowych w danym miesiącu kalendarzowym. Kara umowna zostanie nałożona zgodnie z zasadami określonymi w odrębnej instrukcji. W celu rozpoczęcia współpracy z franczyzodawcą oraz prowadzenia działalności handlowej w sklepie franczyzobiorca zobowiązany był ponieść następujące koszty: a. zakup wskazanego przez franczyzobiorcę modelu drukarki fiskalnej b. Inicjalną opłatę franczyzową (podstawowa i kaucyjna) w wysokości określonej w umowie c. koszty związane z ustanowieniem zabezpieczenia, d. koszty opłaty za wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W trakcie trwania współpracy franczyzobiorca zobowiązany był (ciągle jest) dokonywać na rzecz franczyzodawcy zapłaty za towary oraz ponosić następujące opłaty i koszty: opłaty franczyzowej i opłaty franczyzowej licencyjnej w wysokości wskazanej w umowie, opłaty za podnajem w wysokości wskazanej w umowie, opłaty za wyposażenie w wysokości wskazanej w umowie, raty opłaty inicjalnej podstawowej w wysokości wskazanej w umowie, raty opłaty inicjalnej kaucyjnej w wysokości wskazanej w umowie, wpłaty na ubytki towarowe w wysokości wskazanej w umowie, koszty eksploatacyjne w szczególności: a. wszelkie koszty związane z używaniem sklepu i prowadzeniem w nim działalności handlowej bez względu na to, czy ponoszone są przez franczyzobiorcę bezpośrednio na rzecz dostawców dóbr lub usług, czy na podstawie refakturowania przez franczyzodawcę lub wynajmującego franczyzodawcę, a w szczególności koszty: wywozu nieczystości/śmieci koszty usług wodno-kanalizacyjnych koszty usług telekomunikacyjnych i teleinformatycznych, opłaty za dzierżawę oprogramowania terminala dodatkowego czynszu podnajmu; b. koszty wszelkich materiałów eksploatacyjnych kupowanych od franczyzodawcy, a niepodlegających dalszej odprzedaży, w szczególności opakowań jednorazowych, rolek kasowych, strojów firmowych oraz innych towarów, które nie podlegają sprzedaży detalicznej u franczyzobiorcy, a kupowane są przez niego od franczyzodawcy, których wartość brutto wyliczona jest na podstawie wystawionych franczyzobiorcy faktur VAT i faktur VAT KOREKTA, prowizji od płatności zrealizowanych transakcji kartami płatniczymi w wysokości określonej w umowie z agentem rozliczeniowym, skorygowanej o potrącenia i inne dopłaty, wynagrodzenia za usługę drukowania, kar finansowych, w tym kar umownych określonych w umowie współpracy franczyzowej lub w odrębnych Instrukcjach, spłaty pożyczki, składki na ubezpieczenie majątku, środków obrotowych oraz OC, a także na ubezpieczenie na wypadek wystąpienia szkody w ramach "Polisy na Biznes", koszt wydania kolejnego certyfikatu do usługi zaufania (w przypadku utracenia kluczy), należności z tytułu zawartych przez franczyzobiorcę odrębnych umów na realizację usług, jeżeli zgodnie z warunkami tych umów operatorem rozliczeń jest franczyzodawca, natomiast franczyzobiorca jest zobowiązany do uiszczenia należnej kwoty za usługę na konto franczyzodawcy (np. należności za wsparcie franczyzobiorców w pozyskaniu przez Agencje Pracy pracowników tymczasowych lub zleceniobiorców do realizacji wyznaczonych zadań ["Praca Tu i Teraz"]), oraz inne opłaty stanowiące ekwiwalent za świadczone na rzecz lub na zlecenie franczyzobiorcy usługi.
Natomiast franczyzodawca zobowiązuje się wydać franczyzobiorcy w uzgodnionym terminie sklep wraz z jego wyposażeniem, celem umożliwienia franczyzobiorcy prowadzenia w nim działalności handlowej. Franczyzodawca zobowiązuje się wspierać franczyzobiorcę w działalności handlowej w celu optymalizacji warunków jej prowadzenia w sklepie. Franczyzodawca zobowiązuje się udzielić franczyzobiorcy w okresie obowiązywania niniejszej umowy prawa do korzystania z know-how, a także na bieżąco aktualizować know-how stosownie do zmieniającej się rzeczywistości rynkowej, zmierzając przy tym do maksymalizacji obrotu w sklepie. Jednocześnie franczyzodawca zobowiązuje się dążyć do zachowania w poufności know-how celem zachowania jego unikalnego charakteru. Franczyzodawca zobowiązuje się, że poprzez ustalany przez niego wystrój sklepu oraz sposób prezentacji towarów handlowych będzie dążył do maksymalizacji obrotu w sklepie. Franczyzodawca oświadcza, że poprzez współpracę ze starannie wybranymi dostawcami towarów handlowych będzie dążył do zapewnienia i utrzymania atrakcyjnej oferty sklepu. Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ustalania listy towarów i towarów regionalnych, zmierzając przy tym do maksymalizacji obrotu w sklepie. Lista towarów zostanie udostępniona franczyzobiorcy za pośrednictwem systemu, a franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do jej bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu w sklepie. Lista towarów regionalnych zostanie udostępniona franczyzobiorcy w programie oraz ewentualnie poprzez wydanie przez franczyzodawcę odpowiedniej instrukcji lub wytycznej. Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do jej bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu w sklepie. Indywidualnie określone dla danego sklepu planogramy zostaną udostępnione franczyzobiorcy za pośrednictwem Portalu, a franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ich bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu w sklepie. Franczyzodawca obowiązany jest do prowadzenia obsługi logistycznej sklepu w zakresie dostaw towarów, dokładając należytej staranności w celu zapewnienia – w ramach dostępności towarowej u producentów lub dystrybutorów – ciągłości realizacji zamówień składanych przez franczyzobiorcę. Franczyzodawca uprawniony jest do ustalania maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży towarów w sklepie. franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ustalania listy usług około handlowych wprowadzonych do oferty sklepu. W związku z wprowadzeniem do oferty sklepu usług około handlowych franczyzodawca obowiązany jest zapewnić franczyzobiorcy dokumentację i instrukcje niezbędne do zawierania umów w tym zakresie. Franczyzodawca obowiązany jest do prowadzenia samodzielnie lub we współpracy z podmiotami trzecimi działań marketingowych wspierających rozpoznawalność detalicznych punktów sprzedaży funkcjonujących pod marką "[...]". Franczyzodawca zobowiązany jest do organizowania kampanii reklamowych celem wypromowania i rozwoju działalności handlowej w sklepie. Franczyzodawca zobowiązuje się dysponować witryną internetową z informacjami o całej sieci, celem popularyzacji oferty sklepu oraz promowania marki sieci sklepów "[...]". Franczyzodawca zobowiązuje się obserwować rynek, statystyki oraz tendencje istotne dla prowadzenia działalności handlowej i wprowadzać w tym zakresie innowacje wzbogacając tym samym know-how. Franczyzodawca może decydować o instalowaniu w sklepie urządzeń służących innym celom niż prowadzenie działalności handlowej, np. telefony, bankomaty, urządzenia służące do prowadzenia gier liczbowych, loterii pieniężnych i zakładów wzajemnych, urządzenia służące do przyjmowania opłat i przekazów pieniężnych itp. Franczyzodawca zobowiązany jest sprawować stały serwis i opiekę informatyczną sklepu.
Skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, wykazywała w rejestrach sprzedaży oraz plikach JPK w okresie od stycznia 2021 do października 2024 sprzedaż towarów na terytorium kraju opodatkowanych właściwymi stawkami podatku VAT oraz po stronie rejestru zakupu nabycie towarów i usług z uwzględnieniem wszystkich faktur korygujących dotyczących rabatów zakupowych. Wystawione przez franczyzodawcę faktury korygujące dotyczące rabatów zakupowych i wyżej wymienionego okresu, a ujęte przez wnioskodawcę w rejestrach zakupu dotyczą wymienionych indywidualnie faktur, które to faktury pomniejszyły VAT naliczony do odliczenia z tytułu rabatów zakupowych. Wnioskodawczyni dokonywała zamówienia towarów u franczyzodawcy na podstawie wolumenu oraz limitu zamówień określonego przez franczyzodawcę jak również cen ustalonych przez franczyzodawcę bez możliwości kreowania tych cen tj. nie wpływał również na cenę odsprzedaży zamawianych towarów. Franczyzodawca dokonuje dostawy do sklepu jak wnioskodawca uzupełni zatowarowanie według złożonych przez niego zamówień. Co więcej, cały utarg dzienny w kwocie brutto nie był do dyspozycji oraz we własności franczyzobiorcy lecz był przelewany w kwocie brutto na konto franczyzodawcy pod rygorem kary umownej. Wszelkie wpływy z tytułu transakcji kart debetowych/kredytowych konsumentów realizowane były na konto franczyzodawcy z zastrzeżeniem, pomimo iż to franczyzobiorca ponosił koszty utrzymania terminali płatniczych oraz ponosił koszty prowizji od transakcji kartowych. Faktury zakupowe z tytułu rzekomo nabytych towarów nie uwzględniały daty płatności – zawierały natomiast adnotację, że płatności franczyzobiorca dokonuje według ustaleń instrukcji, z których wynikał obowiązek przekazywania codziennego utargu z podatkiem VAT należnym. Wszelkie braki inwentaryzacyjne rozliczane były z franczyzodawcą i obciążały również podatnika, który z tego tytułu musiał wpłacać franczyzodawcy od 0,5 % do 2,5 procenta opłaty miesięcznej z tytułu tzw. wskaźnika ubytków towarowych. Inwentaryzacja przeprowadzona była z inicjatywy oraz w obecności pracowników/firm zewnętrznych franczyzodawcy tj. wnioskodawczyni była częstokroć kilka dni wcześniej informowana o konieczności przeprowadzenia inwentaryzacji przez pracowników/firmy zewnętrzne franczyzodawcy i nie miała wpływu na wynik, ani termin tej inwentaryzacji mimo rzekomo posiadanych na zasadzie prawa własności towarów. Ponadto należy również wspomnieć, że franczyzobiorcę oraz franczyzodawcę łączy stosunek umowny dotyczący podnajmu lokalu w który prowadzona jest działalność handlowa. To franczyzodawca posiada prawo do lokalu, który następnie jest podnajmowany podatnikowi. Nie posiada również dostępu do szczegółowego rozliczenia kosztów energii elektrycznej (otrzymuje jedynie informację o kwocie ogólnej, która to kwota jest potrącana z rozliczenia pomiędzy stronami). Co więcej, podatnik ma również obowiązek wysyłki oryginału zezwolenia na sprzedaż alkoholu do siedziby franczyzodawcy w P., co pokazuje jak skrajne obowiązki formalne narzucane były przez franczyzodawcę niezgodne z ogólną praktyką gospodarczą. Franczyzodawca zobowiązany był również do udostępnienia pulpitu zdalnego pracownikom franczyzodawcy, który to umożliwia dostęp wewnętrzny do rozliczeń finansowych oraz stanów magazynowych franczyzobiorcy tzw. portal "[...]". Wnioskodawca, otrzymywał również (do wiadomości) instrukcje w systemie wewnętrznym dotyczące: m.in rozliczeń finansowych, inwentaryzacji, planogramów na których treść nie miał wpływu, a które są de facto nieodłącznym elementem dodatkowych obowiązków franczyzobiorcy. Co więcej, franczyzobiorca miał obowiązek zapewnić stały kontakt telefoniczny oraz elektroniczny 24h/365 dni w roku tj. być dyspozycyjny wobec franczyzodawcy w każdym czasie i porze. Skarżąca stwierdziła, że odpowiadała, ekonomicznie za podejmowane działania i była całkowicie uzależniona od procedur wprowadzonych przez franczyzodawcę na podstawie realizowanej umowy, tj. nie działała w sposób niezależny w ramach normalnej praktyki rynkowej podmiotu handlowego. Ponadto, po wpłaconym utargu brutto przez franczyzobiorcę w ramach miesięcznych rozliczeń, franczyzobiorca otrzymywał wynagrodzenie w formie przelewu od franczyzodawcy – była to kwota wynagrodzenia przelewana w ramach rozliczenia miesięcznego przez franczyzodawcę z którego składa się wynagrodzenie podstawowe plus prowizja (marża umowna) od wartości sprzedanych towarów oraz wynagrodzenie za otwarcie sklepu w dniu ustawowo wolne od pracy. Na paragonie wydawanym konsumentowi wymieniona jest na wstępie nazwa i numer sklepu, a pod spodem adres, pod którym znajduje się sklep, nazwa i NIP firmy podatnika, który dany sklep prowadzi.
Na gruncie tak przedstawionego stanu faktycznego skarżąca sformułowała następujące pytania:
a) czy w przedstawionym stanie faktycznym, w świetle art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), dalej: ustawa o VAT, dochodziło do obowiązku wykazania sprzedaży opodatkowanej po stronie podatku VAT należnego z tytułu sprzedawanych w imieniu franczyzodawcy towarów biorąc pod uwagę brak władztwa ekonomicznego franczyzobiorcy nad towarami jak właściciel?
b) czy w przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 1, podatnik miał obowiązek uwzględnienia w rejestrach zakupu w okresie od lutego 2021 do października 2024 wszystkich faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych od sprzedawanych w imieniu franczyzodawcy towarów ujętych wg. numeracji w przedmiotowym stanie faktycznym?
Zdaniem wnioskodawczyni w świetle art. 5 ust. 1 ustawy o VAT nie dochodziło do obowiązku wykazania sprzedaży opodatkowanej po stronie podatku VAT należnego z tytułu sprzedawanych w imieniu franczyzodawcy towarów biorąc pod uwagę brak władztwa ekonomicznego wnioskodawczyni nad towarami jak właściciel.
Tak samo świetle art. 86 ust. 1 w/w ustawy wnioskodawczyni nie miała obowiązku uwzględnić w rejestrach zakupów faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych od sprzedawanych w imieniu franczyzodawcy towarów z uwagi na brak realizowanej sprzedaży opodatkowanej towarów spowodowanej nieistnieniem władztwa ekonomicznego nad towarami jak właściciel.
Dyrektor KIS wezwaniem z 23 stycznia 2025 r. zwrócił się do skarżącej o uzupełnienie przez nią jej wniosku i udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1) Czy to skarżąca podejmuje decyzje związane z jej działalnością gospodarczą, tj. m.in. czy odpowiada za zarządzanie sklepem, zatrudnianie pracowników, pracę w niedzielę i święta, itp.?
2) Co widniało/widnieje w fakturach wystawianych skarżącej przez franczyzodawcę w zakresie danych nabywcy, przedmiotu sprzedaży, wartości towarów? Proszę przykładowo przedstawić dane dotyczące konkretnej otrzymanej faktury.
3) Czy to franczyzodawca ma obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na rzecz konsumentów na własnej kasie, czy to skarżąca ma taki obowiązek – jakie są zapisy w umowie franczyzowej? Czyją własnością jest kasa w sklepie, na której ewidencjonuje obrót?
4) Jeśli to franczyzodawca ma obowiązek rejestracji na kasie rejestrującej sprzedaży prowadzonej na rzecz konsumentów i nie powierza skarżącej swojej kasy, a skarżąca dokonuje ewidencji sprzedaży franczyzodawcy na własnej kasie, to czy skarżąca ma umowę podpisaną z franczyzodawcą na ewidencjonowanie cudzej sprzedaży na własnej kasie?
5) W jaki sposób kalkulowane jest wygrodzenie skarżącej miesięczne? Co składa się na wynagrodzenie podstawowe i za co jest to wynagrodzenie? Za jakie czynności skarżąc otrzymuje prowizję od wartości sprzedanych towarów? W jaki sposób ustalane jest wynagrodzenie za otwarcie i funkcjonowanie sklepu w dni wolne (procentowo czy kwotowo)?
6) Czy wystawia faktury na rzecz franczyzodawcy obejmujące wartość wynagrodzenia/prowizji? Jakie czynności dokumentuje ta faktura? Jakie są postanowienia umów w tym zakresie?
7) W stosunku do towarów regionalnych proszę opisać w jakich sytuacjach skarżąca może nabywać towary regionalne, czy decyduje o wyborze kontrahentów, czy podpisuje umowy z kontrahentami dostarczającymi te towary, czy decyduje o ilości, momencie zamówienia tych towarów? Czy sprzedaż towarów regionalnych jest ewidencjonowana przy użyciu tej samej kasy rejestrującej, co sprzedaż pozostałych towarów w sklepie?
8) Proszę wyjaśnić, jak należy rozumieć stwierdzenie, że wszelkie braki inwentaryzacyjne obciążają skarżącą oraz że musiała ona wpłacać Franczyzodawcy od 0,5% do 2,5% opłaty miesięcznej z tytułu tzw. Wskaźnika Ubytków – prosimy o wyjaśnienie tych kwestii.
9) Proszę o wyjaśnienie, czy z umowy franczyzowej wynika w sposób jednoznaczny, że franczyzodawca będzie skarżącej powierzał towar celem jego sprzedaży w imieniu i na rzecz franczyzodawcy?
Uzupełniając opis stanu faktycznego skarżąca wyjaśniła, że podejmuje decyzje związane z działalnością gospodarczą, jednakże muszą one być zgodne z obowiązującymi ją standardami obsługi sklepu określonymi w umowie, instrukcjach, wytycznych lub zaleceniach. Odpowiada za zarządzanie sklepem w ramach wiążących wytycznych franczyzodawcy, zatem jej swoboda w zarządzaniu sklepem jest ograniczona. Podatnik odpowiada za zatrudnianie pracowników, przy czym zgodnie z umową, ma obowiązek zaangażować do obsługi Sklepu osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia stosownie do powierzanych im zadań oraz dające rękojmię należytego wykonywania powierzonych im obowiązków. Jednocześnie franczyzodawca uprawniony będzie do wnioskowania do franczyzobiorcy o zwolnienie lub odsunięcie od wykonywania obowiązków osoby zaangażowanej w obsługę sklepu, która będzie niekompetentna lub będzie naruszała swoje obowiązki pracownicze, albo wykonywać je będzie w sposób rażąco naruszający standardy obsługi sklepu określone w umowie, instrukcjach, wytycznych lub zaleceniach. Podatnik odpowiada (przed franczyzodawcą) za przestrzeganie ustalonych godzin otwarcia sklepu w dni handlowe, ale nie ma wpływu na godziny otwarcia sklepu (wszelkie odstępstwa w tym zakresie wymagają zgody franczyzodawcy, zaś za nieprowadzenie sprzedaży towarów w dni handlowe franczyzodawca może nakładać kary umowne). Podatnik odpowiada za pracę w niedzielę i święta. Podatnik ma obowiązek prowadzić działalność handlową w sklepie we wszystkie dni tygodnia w godzinach od 6.00 do 23.00, z tym zastrzeżeniem że działalność handlowa będzie prowadzona wyłącznie w sposób i w zakresie dopuszczalnym przez obowiązujące przepisy prawa. Zgodnie z instrukcją obowiązek prowadzenia sprzedaży nie występuje w święta oraz w niedziele niehandlowe (dni niehandlowe) określone w ustawie z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni, które to dni w danym roku są wskazane w załączniku do instrukcji.
Zaznaczyła, że brak akceptacji jednostronnie, odgórnie narzuconych przez franczyzodawcę instrukcji/wytycznych jest równoznaczny z koniecznością wypowiedzenia umowy współpracy franczyzowej. Franczyzobiorca może zatem zostać zmuszony do przyjęcia niekorzystnych regulacji z uwagi na zagrożenie wynikające z utraty źródła utrzymania oraz ryzyko obarczenia potencjalnymi karami umownymi. W ten sposób franczyzobiorca pośrednio zostaje uzależniony od franczyzodawcy. Franczyzodawca uprawniony jest w każdym czasie kontrolować sklep oraz prowadzenie działalności handlowej i wykonywanie przez franczyzobiorcę innych obowiązków wynikających z umowy, do czego mocą umowy uprawnieni są Partnerzy ds. Sprzedaży, Audytorzy, Managerowie ds. Sprzedaży, pracownicy franczyzodawcy oraz inne osoby wskazane w stosownych instrukcjach lub Wytycznych lub legitymujące się stosownym upoważnieniem. Franczyzodawca uprawniony jest do przeprowadzania kontroli planowanych, cyklicznych lub doraźnych, które mogą być przeprowadzone bez zapowiedzi, w tym także pod nieobecność franczyzobiorcy.
Na fakturach wystawianych podatnikowi przez franczyzodawcę widnieją: dane nabywcy, miejsce dostawy, adres do korespondencji, miejsce wystawienia faktury oraz data sprzedaży, nr indeksów towarowych (ich ilość, cena jednostkowa, rabat %, wartość netto przed rabatem, wartość netto po rabacie, stawka VAT), nr konta, nr faktury, termin płatności: zgodnie z instrukcją, sposób płatności: przelew elektroniczny krajowy, rachunek bankowy sprzedawcy czyli franczyzodawcy, wartość netto, kwota VAT, wartość brutto, rozliczenie dotyczące opakowań kaucyjnych.
Zgodnie z zapisami umowy, to podatnik ma obowiązek ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej, która formalnie stanowi własność podatnika (podatnik nabył kasę odgórnie wskazaną przez franczyzodawcę oraz zarejestrował ją na siebie zgodnie z zobowiązaniem umownym). Zgodnie z umową franczyzobiorca zobowiązany jest do ewidencji na urządzeniu fiskalnym zgłoszonym do właściwego Urzędu Skarbowego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wszystkich transakcji sprzedaży Towarów Handlowych oraz umów na świadczenie Usług Okołohandlowych zrealizowanych w sklepie. Jednocześnie w celu rozpoczęcia współpracy z franczyzodawcą oraz prowadzenia działalności handlowej w sklepie franczyzobiorca zobowiązany jest ponieść koszty zakupu wskazanego przez franczyzobiorcę modelu drukarki fiskalnej (koszt w wysokości określonej przez producenta/dostawcę) – zatem to franczyzodawca decyduje w kwestiach kasy fiskalnej franczyzobiorcy. Jednocześnie franczyzobiorca zobowiązany jest udzielić przedstawicielowi franczyzodawcy pełnych i wyczerpujących wyjaśnień dotyczących prowadzonej działalności handlowej, przedstawiając w razie potrzeby dokumenty finansowe i rozliczeniowe z tym związane, w szczególności wydruki/dane z kasy fiskalnej (kas fiskalnych), inne dokumenty księgowe, pracownicze, sanitarno-epidemiologiczne, ubezpieczeniowe, dotyczące eksploatacji sklepu, i inne.
Wyjaśniono także, że skarżąca nie zawierała żadnych odrębnych umów, z których wynika w sposób jednoznaczny, że franczyzodawca będzie powierzał jej towar celem jego sprzedaży w imieniu i na rzecz franczyzodawcy, a ponadto żaden z zapisów w ramach stosunku umownego nawiązanego z franczyzodawcą nie reguluje wprost tej kwestii.
Skarżąca wyjaśniła również, że sposób skonstruowania umowy prowadzi do wniosku, iż w przypadku rozwiązania umowy współpracy franczyzowej, pełnowartościowy towar nie stanowi własności franczyzobiorcy: franczyzodawca, jako twórca umowy, wyszczególniając katalog przedmiotów stanowiących własność franczyzobiorcy po rozwiązaniu umowy nie ujął pełnowartościowego towaru, co potwierdza faktyczny brak władztwa franczyzobiorcy nad towarem a tym samym brak faktycznego posiadania towaru przez franczyzobiorcę. Jednocześnie, franczyzodawca, zastrzega w jej treści, że siłowe wejście w posiadanie sklepu (a więc także jego zawartości, w tym towaru udostępnionego podatnikowi) nie będzie stanowiło naruszenia posiadania w rozumieniu powszechnie obowiązujących przepisów prawa, co również potwierdza faktyczny brak władztwa franczyzobiorcy nad towarem, a tym samym brak faktycznego posiadania towaru przez franczyzobiorcę. W umowie współpracy franczyzowej nie zawarto zapisu zawierającego zastrzeżenie na rzecz franczyzodawcy własności dostarczonego do sklepu towaru. W umowie nie zawarto także zapisu uprawniającego franczyzodawcę do zastawu na rzeczach pozostawionych przez najemcę sklepu oraz zastawu na rzeczach ruchomych dla zabezpieczenia oznaczonych wierzytelności co również potwierdza brak zaistnienia sprzedaży towaru - co również potwierdza faktyczny brak władztwa franczyzobiorcy nad towarem, a tym samym brak faktycznego posiadania towaru przez franczyzobiorcę.
W wyjaśnieniach skarżąca wskazała także zasady rozliczenia z franczyzodawcą i sposób określenia jej wynagrodzenia, wynikający z instrukcji.
Postanowieniem z 5 marca 2025 r. Dyrektor KIS, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie.
Organ stwierdził, że rozstrzygnięcie o skutkach podatkowych musiałoby zostać poprzedzone kompleksową analizą prawną umowy franczyzowej skarżącego oraz umowy dodatkowej, w szczególności pod kątem własności towaru, co nie jest możliwe w trybie wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego. Przedmiotem wniosku nie jest wyjaśnienie wątpliwości dotyczących przepisów prawa podatkowego, ale potwierdzenie przez organ interpretacyjny, że w opisanych stanach faktycznych nie dochodzi do rzeczywistego rozporządzenia majątkiem franczyzodawcy, gdyż to on w dalszym ciągu wykonuje uprawnienia właściciela, sprawując rzeczywistą kontrolę nad towarem i dysponuje nim mimo pozornego przeniesienia własności towaru na franczyzobiorcę – któremu nie przysługują uprawnienia właściciela, czego dowodzą przytoczone przez skarżącą postanowienia umowy współpracy franczyzowej.
Zdaniem organu wniosek sprowadza się do uzyskania odpowiedzi na pytanie, czy towar dostarczany skarżącej stanowi jej własność oraz czy działania franczyzodawcy są zgodne z prawem.
Powyższe wynika z opisu stanu faktycznego, który jest niespójny. Nie można ocenić skutków podatkowych sytuacji, która jest niejasna.
Podawane przez skarżącą informacje są sprzeczne, tymczasem w postępowaniu interpretacyjnym brak jest podstaw do przeprowadzania postępowania dowodowego. We własnym stanowisku wnioskodawczyni podała, że nie dochodziło do obowiązku wykazania sprzedaży opodatkowanej po stronie podatku VAT należnego z tytułu sprzedawanych w imieniu franczyzodawcy towarów biorąc pod uwagę brak władztwa ekonomicznego franczyzobiorcy nad towarami jak właściciel. Z kolei na pytanie czy z umowy franczyzowej wynika ten fakt w sposób jednoznaczny, tj. że franczyzodawca będzie wnioskodawczyni powierzał towar celem jego sprzedaży w imieniu i na rzecz franczyzodawcy, udzieliła ona odpowiedzi, że z zawartej umowy nie wynika jednoznacznie taka sytuacja, jednakże regulacje umowne przytoczone w opisie stanu faktycznego oraz w pkt 2) wskazują, że w rzeczywistości taka sytuacja ma miejsce. Gdyby bowiem było odmiennie, podatnik dysponowałby władztwem nad towarem, w szczególności towar stanowiłby jego własność w przypadku rozwiązania umowy, tymczasem w tego typu sytuacjach za właściciela pełnowartościowego towaru uważa się sam franczyzodawca, przyznając sobie uprawnienia do siłowego przejęcia lokalu wraz z towarem. W umowie zawarto regulacje, zgodnie z którymi franczyzodawca sprzedaje franczyzobiorcy towary CL udzielając mu kredytu kupieckiego (sprzedaż z odroczonym terminem płatności), jednakże zgodnie z kolejnymi postanowieniami umowy w tym zakresie franczyzobiorca obowiązany jest płacić w częściach (ratach) za wcześniej zakupione od franczyzodawcy w ramach kredytu kupieckiego towary i przekazywać franczyzodawcy uzyskane w związku z zawieraniem umów na świadczenie usług okołohandlowych środki pieniężne każdego dnia roboczego, w sposób i na zasadach określonych w niniejszej umowie, odrębnych instrukcjach i wytycznych. Wysokość obowiązkowej wpłaty stanowi kwotę jaką należy wpłacić franczyzodawcy w następnym dniu roboczym na poczet zapłaty za wcześniej dostarczone towary CL lub zrealizowane usługi okołohandlowe, a także z tytułu innych zobowiązań franczyzobiorcy względem franczyzodawcy określonych w niniejszej umowie i odrębnych instrukcjach.
Zdaniem organu powyższe informacje są sprzeczne ze stanowiskiem wnioskodawczyni, w którym twierdzi ona, że nie zarządzała towarami jak właściciel, a następnie wskazuje, że za sprzedawany towar dokonywała obowiązkowej wpłaty. Ponadto twierdzenie, że sprzedawała towar franczyzodawcy w jego imieniu jest sprzeczne z informacją zawartą we wniosku, że na paragonie wydawanym konsumentowi wymieniona jest na wstępie nazwa i numer sklepu, a pod spodem adres, pod którym znajduje się sklep, nazwa i NIP firmy podatnika, który dany sklep prowadzi.
Jednocześnie, zgodnie z zapisami umowy, to skarżąca ma obowiązek ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej, która formalnie stanowi jej własność. Franczyzodawca nie przekazał skarżącej swojej kasy w celu prowadzenia ewidencji. Na pytanie, czy skarżąca ma podpisaną umowę z franczyzodawcą na ewidencjonowanie cudzej sprzedaży na własnej kasie, skarżąca odpowiedziała, że nie zawierała żadnych odrębnych umów w tym zakresie, a ponadto żaden z zapisów w ramach stosunku umownego nawiązanego z franczyzodawcą nie reguluje wprost tej kwestii.
W związku z powyższym organ nadal nie ma jednoznacznej informacji kto dokonuje sprzedaży towaru w sklepie. Z jednej bowiem strony według wnioskodawczyni sprzedaż dokonywana jest na rzecz franczyzodawcy, a z drugiej strony, z danych na paragonie wynika, że sprzedaży dokonywała ona w ramach prowadzonej działalności. Powyższe informacje są sprzeczne. Z tak przedstawionych okoliczności sprawy nie można jednoznacznie stwierdzić, czy wnioskodawczyni dokonuje sprzedaży towaru we własnym imieniu i na własną rzecz, czy w imieniu franczyzodawcy i kto powinien rozliczać podatek VAT w związku z tą sprzedażą.
Organ zaznaczył, że w postępowaniu interpretacyjnym nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu jednoznacznego potwierdzenia lub wykluczenia podanych informacji. Nie ma zatem możliwości zweryfikowania jednoznacznie wskazanych wyżej informacji. Brak jednoznacznego wskazania co do charakteru prowadzonej działalności uniemożliwia ocenę skutków podatkowych przedstawionej we wniosku sytuacji.
W konsekwencji, Dyrektor KIS stwierdził, że w sprawie wnioskodawczyni istnieją przeszkody dla wydania żądanego przez nią rozstrzygnięcia. Złożony wniosek o wydanie interpretacji nie spełnia podstawowych warunków, umożliwiających wszczęcie postępowania dotyczącego wydania interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych, która realizowałaby określone przez ustawodawcę funkcje. Z tych powodów, organ stwierdził, że w tej sprawie występują przesłanki dla odmowy wszczęcia postępowania stosownie do art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111), dalej: o.p.
Dyrektor KIS po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z 5 maja 2025 r., utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji.
Organ uznał, że nadal nie ma jednoznacznej informacji kto dokonuje sprzedaży towaru w sklepie. Ewentualne rozstrzygnięcie o skutkach podatkowych musiałoby zostać poprzedzone postępowaniem dowodowym, w szczególności pod kątem własności towaru, co nie jest możliwe w trybie wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego.
Opis stanu faktycznego, który skarżąca przedstawiła nie odpowiadał wymogom wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, tj. treść wniosku została przedstawiona w sposób niejednoznaczny, wielowątkowy i wielowariantowy. Udzielenie odpowiedzi na postawione pytania wymagałoby od organu dokonania oceny przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, a nie przepisów prawa podatkowego. Wskazanie, że wnioskodawczyni działalność prowadzi we własnym imieniu i na własny rachunek, a z drugiej, iż sprzedaż dokonywana jest na rzecz franczyzodawcy dowodzi powyższym argumentom. Tym samym, nie ma wątpliwości, że w analizowanej sprawie wystąpiły przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, gdyż nie wnioskodawczyni nie przedstawiła stanu faktycznego wystarczająco (art. 14b ust. 3 o.p.), uniemożliwiając tym samym organowi udzielenie jednoznacznej odpowiedzi, co do konkretnego stanu faktycznego. W sytuacji bowiem, gdy stan faktyczny zawiera sprzeczności nie jest możliwe dokonanie przez organ oceny prawnopodatkowych skutków stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji.
Zdaniem organu interpretacja wydana w żądanym przez skarżącą zakresie nie stanowiłaby wyjaśnienia przepisów, a byłaby jedynie oceną zaistniałych okoliczności. Zinterpretowany zostałby więc nie przepis prawa, a przedstawione elementy stanu faktycznego. W analizowanej sprawie, wyjaśnienie stanu faktycznego wymaga przeprowadzenia kontroli, bądź postępowania podatkowego przez właściwe do tego organy podatkowe. Dyrektor KIS nie jest upoważniony do prowadzenia postępowania dowodowego w toku postępowania z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Takie postępowanie może być przeprowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego/Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Wobec powyższego słusznie odmówiono wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 o.p.
Ponadto, przyjęcie jako podstawy do wydania interpretacji indywidualnej w sprawie wniosku, którego opis sprawy zawiera sprzeczności mogłoby prowadzić do naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 14h tej ustawy.
W skardze na w/w postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go rozstrzygnięciem organu I instancji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania celem wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 14b § 1 w zw. z art. 165a § 1, art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i w konsekwencji niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy w przedstawionym stanie faktycznym możliwe i konieczne było dokonanie interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz ustalenie konsekwencji podatkowych dokonywanych przez Podatnika czynności, co pozostawało w kompetencji organów;
2. art. 14b § 1 w zw. z art. 165a § 1, art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i w konsekwencji niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy w podobnych stanach faktycznych organy podatkowe wydawały już interpretacje indywidualne prawa podatkowego;
3. art. 14b § 1 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p. polegające na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej i w konsekwencji niewydaniu interpretacji w indywidualnej sprawie podatnika - w sytuacji, gdy organ jest uprawniony i zobowiązany do posiłkowania się przepisami z innych dziedzin prawa, jeśli tego wymaga wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego;
4. art. 14b § 3 o.p. w zw. z art. 165a § 1, art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, że podatnik nie przedstawił stanu faktycznego w sposób wyczerpujący, a w konsekwencji wydanie i utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - w sytuacji gdy wniosek zawierał wszystkie elementy istotne z punktu widzenia oceny stanowiska wnioskodawcy;
5. art. 14b § 3 w zw. z art. art. 169 § 1, art. 165a § 1 oraz art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, że wniosek podatnika nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa i w konsekwencji bezpodstawne wezwanie podatnika do uzupełnienia wniosku, a następnie, w oparciu o udzielone przez podatnika odpowiedzi, wydanie i utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - w sytuacji, gdy wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku, wymagane przepisami prawa zostały spełnione przez wnioskodawcę już w momencie składania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej;
6. art. 165a § 1 o.p. w zw. z art. 14h o.p. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie wobec przyjęcia, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy zachodzą przyczyny, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte na skutek błędnego przyjęcia, że wniosek podatnika nie dotyczy oceny prawidłowości zastosowanej wykładni przepisów prawa podatkowego oraz zmierza do potwierdzenia, że podatnik nie jest właścicielem towarów handlowych dostarczanych do sklepu, a własność towaru przysługuje w całości franczyzodawcy - w sytuacji gdy przyczyny przedstawione przez organ na poparcie zasadności zastosowania powołanego przepisu nie wynikają z treści wniosku podatnika;
7. art. 14o § 1 o.p. w zw. z art. 14d o.p., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy nie wydano i nie doręczono podatnikowi interpretacji indywidualnej lub postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w terminie określonym w art. 14d i w konsekwencji odstąpienie od uznania, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w tożsamym stanie faktycznym, indywidualna interpretacja została już wydana. W sprawie tej organ bez zadawania dodatkowych pytań przyjął, że stan faktyczny został przedstawiony w sposób wyczerpujący.
Skarżąca zaznaczyła, że opisała stan faktyczny, przywołując zapisy umowne istotne z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska oraz wskazała własne stanowisko w tej sprawie, co znalazło odzwierciedlenie w zadanych pytaniach. W odpowiedzi na złożony wniosek organ interpretacyjny zadał jej szereg pytań ukierunkowanych na uzyskanie określonego profilu odpowiedzi, głównie w zakresie przytoczenia fragmentów umowy i dokumentów dodatkowych, których kolejno użył do wykazania nieścisłości oraz jako argument przeciwko wnioskodawczyni. Tym samym organ pominął aspekt cywilistyczny sprawy oraz istotę sens pytań zawartych we wniosku.
Według skarżącej organ nie może uchylać się od wydania interpretacji, które odnoszą się do prawnopodatkowych konsekwencji zdarzeń cywilnoprawnych. Nie może być powodem odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji to, że sprawa wymaga dokonania oceny prawnej na gruncie przepisów niebędących przepisami prawa podatkowego (w szczególności uregulowań wynikających z Kodeksu cywilnego).
Skarżąca podkreśliła, że w stanie faktycznym opisanym we wniosku o wydanie interpretacji nie była konieczna kompleksowa analiza prawna stosunku umownego lecz ocena i interpretacja wskazanych przez podatnika elementów zadanych pytań. Na gruncie niniejszej sprawy nie istniał i nie istnieje ważny tytuł prawny (w szczególności ważna umowa sprzedaży pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą) stanowiący podstawę do ustalenia zaistnienia dostawy towaru na rzecz podatnika na gruncie podatku VAT. W opisanym stanie faktycznym to dopiero sprzedaż towaru na rzecz konsumenta determinowała ostatecznie cenę na pierwotnej fakturze zakupowej. Cena sprzedaży wskazana zaś w fakturach zakupowych jest zatem ceną iluzoryczną. Franczyzodawca ponadto, dokonując korekt faktur, wynikających z przyznanych rabatów, czyni to w sposób zbiorczy, nie uwzględniając rabatu w cenach jednostkowych.
Ponadto skarżąca zarzuciła, że niezgodne z przepisami prawa jest dokonywanie przez organ interpretacyjny postanowień za pośrednictwem systemu e-Urząd Skarbowy, w sytuacji gdy pełnomocnik skarżącej wskazał konkretny adres do doręczeń w niniejszej sprawie (adres na platformie ePUAP). W tej sytuacji na ten właśnie adres powinna być kierowana korespondencja organu podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych jego przypadków, które nie zostały podniesione w skardze, a które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych lub czynności.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Istotą sporu, jaki zwisł przed Sądem, jest w niniejszym przypadku ocena czy uzasadnione jest stanowisko organu, że skarżąca - pomimo wezwania - nie przedstawiła, w sposób wyczerpujący, jak to określa art. 14b § 3 o.p., opisu zaistniałego stanu faktycznego, na gruncie którego wystąpiła o wydanie dla niej indywidualnej interpretacji. Mając zaś na względzie konkretne, podjęte przez organ interpretacyjny czynności, zmierzające, w jego ocenie do wyjaśnienia wynikających z tego opisu niejasności i rozbieżności, sądowa kontrola obejmować musi nie tylko ocenę samego wykonania przez skarżącą skierowanego do niej wezwania czy wezwań, ale również tego czy sformułowane w ramach tych wezwań zapytania w istocie dotyczyły istotnych, z punktu widzenia prawnopodatkowej oceny stanowiska wnioskodawczyni zagadnień, jak również czy nie wykraczały one poza ich dopuszczalny zakres, rozpatrywany z punktu widzenia potrzeb wydania interpretacji.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga to, że istotą interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego jest stwierdzenie czy wnioskodawca prawidłowo postrzega jakie skutki prawne, na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego, wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny/zdarzenie przyszłe. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest jednak postępowaniem szczególnym, do którego nie mają bezpośredniego zastosowania inne (poza wskazanymi w ustawie) przepisy o.p., w szczególności nie obejmuje ono postępowania dowodowego, które może być prowadzone w toku kontroli podatkowej, czy postępowania podatkowego lub czynności sprawdzających. Tym samym organ wydający interpretację indywidualną nie może badać, w sensie merytorycznym, sprawy podatkowej, wynikającej z przytoczonego we wniosku opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Postępowanie interpretacyjne może się zatem opierać wyłącznie na stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym (jego opisie) wyczerpująco przedstawionym przez wnioskodawcę i tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wyrażana jest ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ.
Zgodzić się należy z organem interpretacyjnym w niniejszej sprawie, że już tylko z tych względów przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego nie może mieć charakteru warunkowego i nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości co do przedstawionej w nim postaci konstytuujących go zdarzeń i elementów faktycznych. Wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny (zaistniały bądź przewidywany), to taki, na podstawie którego można, w sposób pewny i nienasuwający żadnych uzasadnionych i istotnych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, użyte w art. 14b § 3 o.p. określenie "wyczerpująco" należy rozumieć jako przedstawienie danego zagadnienia na tyle szczegółowo, wszechstronnie, gruntownie i dokładnie, aby wnioskodawca mógł zająć stanowisko w stosunku do prezentowanego stanu rzeczy, zaś organ podatkowy na tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi co do konkretnego zdarzenia przyszłego lub obecnego. (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., I FSK 745/15 dost. w CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl). Ewentualne nieścisłości czy niejasności, istotne zarówno z punktu widzenia potrzeb zajęcia stanowiska przez samego wnioskodawcę, jak również ustosunkowania się do tego stanowiska przez organ interpretacyjny, powinny być wyjaśnione/uzupełnione w ramach instytucji uzupełnienia wniosku.
Zgodnie z art. 14h o.p., w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio, między innymi, przepis art. 165a o.p. Na mocy art. 165a § 1 tej ustawy, gdy żądanie wszczęcia postępowania (art. 165 o.p.) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, wskazanych w art. 165a § 1 o.p., w związku z przepisami tej ustawy regulującymi postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, prowadzi do wniosku, że w pojęciu "jakichkolwiek innych niż brak statusu zainteresowanego przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania" mieszczą się wszelkie zagadnienia (okoliczności), poza oczywiście brakiem po stronie wnioskodawcy statusu podmiotu zainteresowanego jej wydaniem, uniemożliwiające wydanie prawidłowej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju aktu administracyjnego, oraz spełniające funkcje przypisane tej instytucji, tj. interpretacji indywidualnej. Tytułem dygresji należy zauważyć, że organ interpretacyjny - jeśliby uznać zasadność powodów odmowy wszczęcia postepowania o wydanie interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie - miałby podstawy prawne do wydania takiego rozstrzygnięcia.
W trybie żądania uzupełnienia braków wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, który to wniosek nie spełnienia prawem przewidzianych dla niego wymogów (w zakresie postaci opisu stanu faktycznego, bądź zdarzenia przyszłego, sprecyzowanych w art. 14b § 3 o.p.) organ podatkowy może żądać wszak jedynie uzupełnienia wniosku o tego rodzaju jego elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko wnioskodawcy, przedstawione we wniosku i wyrażona w nim ocena prawna są prawidłowe czy też błędne. Elementy te organ podatkowy powinien precyzyjnie wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej. Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska organu podatkowego w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego, na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę, a nie ustalanego przez organ podatkowy, stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. W judykaturze podkreślane jest, że procedura uzupełniania wskazanych wyżej braków wniosku nie może być wykorzystywana przez organ do unikania merytorycznej wypowiedzi w sprawie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 marca 2024 r. I SA/Wr 733/23 - dost. w CBOiS). Wezwanie do uzupełnienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku, organ wydający interpretację indywidualną zobowiązany jest ograniczyć do takich danych, które nie będą skutkowały przerzuceniem ciężaru wykładni przepisów prawa na wnioskodawcę, a jedyne pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska podmiotu występującego o wydanie interpretacji. Organ nie może oczekiwać od wnioskodawcy przedstawienia własnych ocen występujących na tle przedstawionego przez niego we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego zagadnień, a w razie dokonania takich, winien je pomijać, a nie wykorzystywać do wykazywania pozornych sprzeczności w treści zawartego we wniosku opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Słusznie podnosi się w doktrynie i orzecznictwie, że instytucji uzupełniania wniosku, a ściślej samego wezwania przez organ interpretacyjny do jego uzupełnienia, nie należy interpretować rozszerzająco, bowiem taka wykładnia przepisów w tym zakresie stanowiłaby skuteczny środek dla organu interpretacyjnego, ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków. W efekcie oznaczałoby to ograniczenie prawa do zainicjowania postępowania o wydanie interpretacji i w konsekwencji wykluczenie merytorycznego rozpatrzenia wniosku.
W niniejszej sprawie organ interpretacyjny niewątpliwie nadużył opisanej wyżej instytucji wezwania do uzupełnienia opisu stanu faktycznego, oczekując od wnioskodawcy - poza podaniem treści zapisów umownych, wiążących go z franczyzodawcą - nie tyle podania czy wyjaśnienia niezbędnych i istotnych elementów opisu stanu faktycznego, lecz przede wszystkim dokonania przez niego własnej ich oceny - wypowiedzenia się przez niego co do poszczególnych elementów tego stanu, ocenianych w dodatku nie tylko z punktu widzenia prawa podatkowego, ale także prawa cywilnego, by następnie dowieść, że pomiędzy tymi ocenami, a faktami (elementami stanu faktycznego) występuje zasadniczy rozdźwięk. Taki sposób procedowania organu w niniejszej sprawie Sąd postrzega jako nieznajdujący uzasadnienia w przepisach, znajdujących zastosowanie na gruncie postępowania zmierzającego do wydania interpretacji. Co więcej nosi on znamiona tego rodzaju sytuacji, w której organ w istocie zastawia na wnioskodawcę swoistego rodzaju "pułapkę", poprzez nieuzasadnione rozszerzenie jego obowiązków o przedstawienie okoliczności nieistotnych z punktu widzenia potrzeb wydania interpretacji, czy też własnych ocen wnioskodawcy, a dotyczących tych właśnie okoliczności, do których nie był on prawnie zobligowany. W konsekwencji taki sposób procedowania organu, przekierowujący spór na mniej istotne zagadnienia czy okoliczności, skutkował de facto uchyleniem się przez organ od jego powinności, jaką było wydanie interpretacji indywidualnej. To bowiem rzeczą organu interpretacyjnego jest dokonanie oceny stanowiska wnioskodawcy na tle konkretnego opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i jeżeli się z nim nie zgadza, a w tym wypadku uznaje, że nie przystaje ono do obiektywnych elementów stanu faktycznego, to winien wydać negatywną interpretację indywidualną (uznać stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe), odpowiednio uzasadniając swoją ocenę. Rozbieżność między stanowiskiem własnym strony, a treścią przedstawionego do oceny organu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, nie może być podstawą do uznania, że wystąpiły obiektywne przeszkody (sprzeczności) uniemożliwiające wydanie interpretacji indywidualnej, bo w takim razie rację bytu straciłaby negatywna interpretacja indywidualna, kwestionująca prawidłowość własnego stanowiska wnioskodawcy, odnośnie przedstawionego przez niego zagadnienia.
Wniosek strony o udzielenie interpretacji indywidualnej, z jakim mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy, generalnie rzecz biorąc zawiera miarodajny opis stanu faktycznego, który odnosi się do konkretnych zdarzeń występujących na tle określonego stosunku prawnego, którego faktyczne aspekty, odnoszące się do realizacji przez strony umownego stosunku prawnego, wynikających z niego ich obowiązków, co do zasady, zostały dostatecznie przedstawione i właściwie sprecyzowane, z punktu widzenia potrzeb wydania interpretacji. Skarżąca, szeroko i precyzyjnie przedstawiła na żądanie organu zapisy umowy łączącej ją z kontrahentem, na tle realizacji której miały miejsce określone zdarzenia opisane we wniosku. Została jednak wezwana przez organ, w pierwszej kolejności do dokonania interpretacji tych zapisów, co już ze swej istoty jest subiektywną oceną, gdyż postrzeganie znaczenia i skutków realizacji zapisów umownych przez jej stronę z reguły wiąże się z przypisywaniem im znaczenia nacechowanego jednostronnym podejściem i chęcią przedstawienia swoich racji oraz umotywowania wyrażanego stanowiska. Podobnie ocenić należy wezwanie do podania czy franczyzodawca powierza jej towar celem jego sprzedaży w imieniu i na rzecz franczyzodawcy.
Mając na uwadze powyższe, a ściślej treść wezwań kierowanych przez organ do skarżącej stwierdzić należy, że gdyby miała ona pewność w kwestii prawnopodatkowych skutków przedstawionego przez nią opisu stanu faktycznego, to nie występowałaby z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Tym samym zasadne jest stwierdzenie, że w tym zakresie samo wystosowane przez organ zapytanie było zbędne, co wynikało nie tylko z tego, że podstawą wydania interpretacji miałoby by być subiektywne stanowisko wnioskodawczyni (skarżącej), ale także dlatego, iż miałoby się ono odnosić do zagadnień objętych regulacją prawa cywilnego, które nie mają bezpośredniego przełożenia na kwestie prawnopodatkowe (zwłaszcza na gruncie podatku od towarów i usług, gdzie oceniane (kwalifikowane) jest nie samo prawo własności nad rzeczami, ale sprawowanie specyficznego władztwa nad nimi, rozumianego jako prawo do rozporządzania nimi na wzór właściciela).
Nie można też zgodzić się z organem, że przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego był nazbyt ogólny. Odnosi się on bowiem do konkretnej praktyki (zdarzeń) w działalności gospodarczej wnioskodawcy, dokładnie zrelacjonowanej, a w uzupełnieniu poszerzonej o treść zapisów umownych, na tle których zdarzenia te wystąpiły. Opis ten generalnie rzecz biorąc był wystarczający dla potrzeb wydania żądanej interpretacji indywidualnej, przy uwzględnieniu treści zapisów umownych i okoliczności związanych z ich faktyczną realizacją, przytoczonych we wniosku. Jeżeli zaś organ widział potrzebę dopytania o dalsze szczegóły, czy też praktyczne aspekty realizacji umowy, to winien był odpowiednio sformułować swoje wezwania w tym zakresie, kierując do strony precyzyjnie zredagowane pytanie, czy też pytania. Tymczasem w okolicznościach przedmiotowej sprawy większość zwartych w wezwaniach pytań odnosiła się nie do konkretnej postaci istotnych dla prawnopodatkowej oceny faktów, ale sposobu postrzegania ich przez skarżącą, niekoniecznie w wymiarze podatkowym. Te pierwsze zaś nie dość że miały drugorzędny charakter (dotyczyły kwestii ubocznych), to w dodatku nie były dostatecznie skonkretyzowane i jednoznaczne. W związku z tym nie sposób generalnie zdyskwalifikować udzielonych na nie odpowiedzi i uznać, że stanowią one wyraz niejednoznaczności i niespójności przedstawionego opisu stanu faktycznego.
Clue niniejszej sprawy stanowi ocena, czy wnioskodawca otrzymując towar od franczyzodawcy nabywa nad nim władztwo ekonomiczne, rozumiane jako prawo do rozporządzania nim jak właściciel. Nabycie takiego prawa jest konstytutywnym elementem definicji dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT w zw. z art. 7 ust 1 ustawy o VAT. Ocena stanowiska skarżącej, że przy uwzględnieniu nakreślonych okoliczności we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie nabywa władztwa nad towarami przekazanymi jej przez franczyzodawcę, co z kolei stoi na przeszkodzie uznaniu, że dokonuje dostawy (sprzedaży) na rzecz konsumentów, powinna być przedmiotem wydanej interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS, od czego się jednak organ ten uchylił.
Skarżąca, co należy podkreślić, nie wnosiła także o ocenę stosunku prawnego łączącego ją z franczyzodawcą, lecz przedstawiła do oceny organu interpretacyjnego jasno zarysowaną kwestię prawną - uzyskania czy też nie, władztwa ekonomicznego nad towarami przekazywanymi jej przez franczyzodawcę, a więc wystąpienia dostawy towarów. To jak subiektywnie skarżąca postrzega charakter tego stosunku prawnego i warunki w jakich został ukształtowany, nie powinny mieć znaczenia przy podejmowaniu decyzji o sposobie rozstrzygnięcia. Przedstawiony we wniosku opis praktyki łącznie z zapisami konkretnej umowy, w związku z którą podejmowane są określone, szczegółowo opisane przez wnioskodawcę działania, łącznie stanowią wystarczająco dookreślony stan faktyczny, co do którego skarżąca zajęła stanowisko własne w zakresie jego konsekwencji prawnopodatkowych. Ewentualna sprzeczność pomiędzy stanem faktycznym podanym we wniosku, a jego oceną zaprezentowaną przez wnioskodawcę we wniosku, może doprowadzić do wydania negatywnej interpretacji indywidualnej, ale nie do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie jej wydania.
Nadto zauważyć należy, na co słusznie zwróciła uwagę skarżąca, że wydawane już były interpretacje indywidualne, w których organ interpretacyjny w zakresie zbliżonego stanu faktycznego jak w niniejszej sprawie, zajmował merytoryczne stanowisko. Przykład takiej interpretacji został zresztą wskazany w uzasadnieniu stanowiska własnego wnioskodawczyni. W tej więc sytuacji odmowa wszczęcia postępowania na wniosek strony, w sytuacji, gdy na tle niemalże tożsamego zdarzenia przyszłego, Dyrektor KIS jednak wydał interpretację indywidualną, jest nie do pogodzenia z zasadą nakazującą prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufania podatnika do działania organów podatkowych.
Ponadto zauważyć należy, że obawa organu odnośnie doprowadzenia do rozbieżności na tle podobnych stanów faktyczno-prawnych nie może być przeszkodą do wydania interpretacji o odmiennej treści (sprzecznej z dotychczas wyrażanym stanowiskiem), czy jak w niniejszej sprawie, zupełnie prowadzić do odmowy jej wydania, z powołaniem nie na niespełnienie przez wniosek właściwych jemu wymagań.
Reasumując, Sąd nie dostrzegł żadnych argumentów uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej na wniosek skarżącej. Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora KIS, naruszają więc w sposób istotny art. 165a § 1 o.p., co determinowało rozstrzygnięcie Sądu, a tym samym zbędne już stało się odniesienie do pozostałych zarzutów skargi.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie Dyrektora KIS.
W dalszym toku postępowania Dyrektor KIS będzie zobowiązany wydać interpretację indywidualną dla skarżącej.
Na wniosek strony skarżącej Sąd, na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687), zasądził na jej rzecz od organu zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 597 zł, na które złożyły się kwota uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez doradcę podatkowego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło