I SA/Rz 325/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędziowie WSA Kazimierz Włoch WSA Grzegorz Panek /spr./ Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 15 lipca 2010r. sprawy ze skargi C. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty - oddala skargę - Wnioskiem z dnia 13 stycznia 2010r. CT zwrócił się do Prezydenta Miasta Przemyśla z obszernym pismem dotyczącym różnych roszczeń, w tym między innymi z żądaniem zwrotu nadpłaconego podatku rolnego i podatku od nieruchomości, ujętego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 1980 – 2001. W uzasadnieniu wskazał, że pomimo przysługującego mu na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 26 marca 1980r. o stwierdzeniu nabycia spadku, prawa współwłasności lokalu, Urząd Miejski bez jego wiedzy i zgody zameldował w tym lokalu inną osobę, która nie płaciła mu nawet czynszu. Tymczasem on przez cały ten czas do 2001r. opłacał od całej nieruchomości podatek. Dopiero od 2002r. podatek ten jest umarzany. Wskazane żądanie wyodrębniono do odrębnego postępowania podatkowego i po rozpoznaniu, postanowieniem z dnia ... lutego 2010r., Nr ... odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 1980 – 2001. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej ( ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r., Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm. ) – powoływanej dalej jako Ordynacja, zgodnie z którym prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, który zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Opierając się na w/w przepisach organ podatkowy stwierdził, iż zobowiązania podatkowe za wskazane we wniosku lata przedawniły się odpowiednio od roku 1985 do roku 2006 i tym samym wygasło również prawo podatnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W tym stanie rzeczy organ powołując się na treść art. 165 a § 1 Ordynacji oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2008r., sygn. akt I SA/Po 1570/07 odmówił wszczęcia postępowania. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem CT złożył zażalenie. Przedstawiona przez niego argumentacja nie wpłynęła na zmianę stanowiska organu I instancji, jak również nie znalazła podstaw do jego zmiany przez organ odwoławczy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia ...kwietnia 2010r., Nr .... utrzymało postanowienie Prezydenta Miasta Przemyśla w mocy. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo zastosował wskazane w podstawie prawnej i mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy. Organ II instancji podzielił także wnioski organu I instancji, iż termin określony w art. 79 Ordynacji jest terminem prawa materialnego i jego uchybienie powoduje wygaśniecie roszczenia. Tym samym organ I instancji miał nie tylko prawo ale i obowiązek orzec o odmowie wszczęcia postępowania. Powołując się na przepisy Konstytucji dotyczące ochrony prawa własności CT wniósł do tutejszego Sądu skargę. Przytaczając treść przepisów ustawy zasadniczej a to: art. 1, 2, 20, 21 p.1 i 2, 30, 37, 50, 64, 77p.1, 83 ponownie wskazał na bezprawne jego zdaniem działania organów administracji publicznej domagając się zwrotu nielegalnie ściąganego od niego podatku wraz z odsetkami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wniosło o oddalenie skargi jako całkowicie bezzasadnej i utrzymanie w mocy wydanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznaczają natomiast przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm. określanej dalej jako p.p.s.a.), której art. 134 § 1 wskazuje, iż Sąd orzekając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami podnoszonymi w skardze ani też powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny w omawianym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszeń wskazanych przez skarżącego ani innych, które by mogły uzasadniać wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jak wynika z ustaleń organu CT domaga się zwrotu nadpłaconego podatku za lata 1985 - 2001r. Swój wniosek z tym żądaniem skierował do organu I instancji w dniu 13 stycznia 2010r. wskazując, że podatek w całości został pobrany nienależnie. Stwierdzenie nienależnie pobranego podatku następuje w postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty. Postępowanie to wszczynane jest na wniosek uprawnionego podmiotu złożony w przewidzianym do tego czasie. Końcowy termin złożenia wniosku wyznaczony jest upływem okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, który zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji wynosi 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin ten jest terminem prawa materialnego co oznacza, że nie może być skracany, przedłużany ani też przywracany. Jego upływ oznacza wygaśnięcie roszczenia do domagania się stwierdzenia nadpłaty a tym bardziej do żądania jej zwrotu. Określenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie jest w prawie niczym nowym. Co do zasady wszystkie roszczenia majątkowe ograniczone są w czasie, co ma zapewnić pewność obrotu gospodarczego. W przypadku zobowiązań podatkowych wprowadzenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje w interesie podatnika, celem zapewnienia mu pewności, iż po upływie tego okresu jego majątek nie zostanie uszczuplony. Zasadnym jest również, co znalazło wyraz w treści wymienionych wyżej przepisów, że skoro wygasa roszczenie to wygasa również prawo do domagania się stwierdzenia, że zostało zapłacone w wysokości wyższej od należnej. Jest to z kolei gwarancja dla organu podatkowego do tego by móc przyjąć, że po upływie tych 5 lat podatnik nie będzie domagał się stwierdzenia nadpłaty. Przekładając treść tych przepisów na realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zobowiązania podatkowe CT, powstałe w latach 1980-2001, przedawniły się odpowiednio od roku 1985 do 2006. Tym samym w latach tych wygasło prawo podatnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Zatem wniosek CT złożony po tym okresie a dokładnie w dniu 13 stycznia 2010r. nie może wywołać prawem przewidzianych skutków. Słusznie zatem organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty pomimo tego, że wniosek dotyczył zwrotu nadpłaty. Postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty z natury rzeczy poprzedzone być musi postępowanie w sprawie stwierdzenia istnienia nadpłaty. Trudno zatem odmówić działaniu organów cechy legalności. Postępowanie to jak była o tym mowa wcześniej znajduje oparcie w przepisach prawa i wbrew twierdzeniom skarżącego nie narusza Konstytucyjnie zagwarantowanych praw. Powołane przez skarżącego przepisy Konstytucji dotyczą ochrony prawa własności, które w tej sprawie nie miały zastosowania. Sprawy te nie pozostają ze sobą w żadnym związku a zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcie nie potwierdza ani nie odbiera uprawnień właścicielskich skarżącego. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.