I SA/Rz 333/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. - postanawia - 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu Wójtowi Gminy kwotę 2.000 zł (dwa tysiące złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania "A" decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [.] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. na kwotę 101.656,00 zł i umorzyło postępowanie podatkowe. Pismem z 29 marca 2021 r. Wójt Gminy wniósł skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie, wskazując, że skargę wniósł organ, który nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm), dalej: p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Interes prawny przejawia się w tym, że określony podmiot ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Dla przyznania danemu podmiotowi legitymacji skargowej należy stwierdzić, czy ma on interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu lub czynności, oparty na normach prawa administracyjnego materialnego lub procesowego. Interes ten istnieje wówczas, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez Wójta Gminy , który działał w sprawie jako organ pierwszej instancji. Należało zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy Burmistrz posiada legitymację skargową i czy może kwestionować w postępowaniu sądowoadministracyjnym postanowienie SKO, mocą którego uchylono jego własne rozstrzygnięcie i umorzono postępowanie podatkowe w sprawie. W tym względzie tutejszy Sąd podziela w pełni pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uchwale składu 7 sędziów NSA z 22 czerwca 2015 r., sygn. akt I OPS 2/15 (dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z z którym ilekroć przepisy prawa sytuują któryś z organów jednostki samorządu terytorialnego jako organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne lub podatkowe w sprawie indywidulanej, na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze zarówno postępowania sądowego, jak i administracyjnego. Ponadto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd przyjmujący, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę w tej sprawie jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. Jeżeli zatem obowiązujące prawo powierza jednostce samorządu terytorialnego kompetencję do rozstrzygania, w drodze decyzji, o prawach i obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla niej jako właściciela (por. uchwałę NSA z 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00, publ. ONSA 2001/1/17 oraz z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, publ. ONSA 2003/4/115). W świetle powyższego, bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy, gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzje wydaje wójt tej gminy; ani gmina, ani żaden jej organ nie są uprawnieni do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego (por. postanowienie NSA z 15 października 1990 r., sygn. akt SA/Wr 990/90, publ. ONSA 1990/4/7). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że Wójt Gminy, działając jako organ pierwszej instancji, wydał decyzję w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego, natomiast SKO, jako organ odwoławczy, a więc organ wyższego stopnia, w administracyjnym toku kontroli orzekło o nieprawidłowości decyzji. Zarówno Wójt, jak i SKO w niniejszej sprawie występowały z takiej samej pozycji, tj. organu administracyjnego, który miał obowiązek prawidłowo zastosować przepisy prawa materialnego i procesowego wobec jednostki. Powyższe oznacza, że Wójt, działający jako organ pierwszej instancji, nie ma legitymacji skargowej do kwestionowania decyzji organu odwoławczego rozpoznającego odwołanie od jego rozstrzygnięcia. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może być bowiem organ, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji; w tym przypadku nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nadawałoby temu organowi uprawnienia z jednej strony władcze, a z drugiej uprawnienia strony, która takie rozstrzygnięcie kwestionuje. Innymi słowy dopuszczenie do złożenia skargi przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie w dwóch instancjach (por. postanowienie WSA w Poznaniu z 25 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Po 108/16, publ. CBOSA). Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego Wójt Gminy pozostaje więc organem administracji, który pośrednio, poprzez kontrolę decyzji organu odwoławczego, poddawany jest kontroli Sądu. W świetle powyższego należało uznać, że brak czynnej legitymacji procesowej Wójta powoduje niedopuszczalność jego skargi, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.