II SA/Po 108/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2016 r. w sprawy ze skargi Burmistrza R. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania postanawia odrzucić skargę. /-/ T.Świstak Decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] Burmistrz R. orzekł o wymeldowaniu D. W. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym w R., [...]. Po rozpoznaniu odwołania D. W. Wojewoda Wielkopolski decyzją [...] 2015 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzje w całości i odmówił wymeldowana z pobytu stałego D. W. z lokalu położonego w R. [...]. Skargę na powyższą decyzję wniósł Burmistrz R. podnosząc, iż w świetle zebranych dowodów niewątpliwe jest, iż D. W. nie mieszka w lokalu przy [...] w R. i zostały spełnione przesłanki o których mowa w 33 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator , Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi ( art. 50 § 2 p.p.s.a.). Interes prawny przejawia się w tym, że określony podmiot ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 – opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aby stwierdzić, że dany podmiot (skarżący) ma legitymację skargową, musi on mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu lub czynności, oparty na normach prawa administracyjnego materialnego lub procesowego. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że pojęcie interesu prawnego ma charakter obiektywny. Istnieje on wówczas, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 88). Zupełnie inną kwestią jest natomiast legitymacja skargowa podmiotów wymienionych w art. 50 §1 in fine p.p.s.a., tj. prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka i organizacji społecznej, które to podmioty składają skargi w sprawach dotyczących interesów innych osób. Zauważyć należy, iż podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, nie może być organ, który orzekał w sprawie w I instancji, w tym przypadku nie ma on interesu prawnego w rozumieniu przepisu art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie nadawałoby temu organowi uprawnienia z jednej strony władcze, a z drugiej uprawnienia strony, która takie rozstrzygniecie kwestionuje. Innymi słowy dopuszczenie do złożenia skargi przez organ I instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie w dwóch instancjach. Spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2012 r. o sygn. akt I OSK 2428/11 opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) . Należy wskazać, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ja reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 2 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił’ interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie, zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego (por. uchwała składu 7 sędziów NSA dnia 19 maja 2003 r., I OPS 1/03, postanowienie NSA z 27 listopada 2008 r., II OSK 132/08 z 25 listopada 2009 r., I OSK 1551/09 - opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla niej jako właściciela (por. wyrok NSA z 24 marca 2015 r. o sygn. akt I OSK 1693/13 opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Burmistrz R. jako organ I instancji dokonał decyzją z dnia [...] 2015 r. wymeldowania D. W. z lokalu położonego w R. [...]., a następnie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na drugoinstancyjną decyzję Wojewody Wielkopolskiego dnia z [...] 2015 r. uchylającą jego decyzję. Zatem Burmistrz R. działający na podstawie art. 35 w zw. z art. 28 ust. 1 i art. 6 ust. 2 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015r., poz. 388 ze zm.). jako organ I instancji nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji Wojewody Wielkopolskiego. Brak jest również innych przepisów, które uprawniałyby organ I instancji do wniesienia skargi na powołaną wyżej decyzję organu odwoławczego i to mimo, że lokal z którego Burmistrz R. dokonał wymeldowania D. W. stanowi własność Gminy R. Z tego względu, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a orzekł o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej. Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy Sąd pragnie w tym miejscu wskazać, iż Burmistrz R. może podjąć próbę poddania kontroli sądowoadministracyjnej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2015 r., nr [...] jedynie poprzez wystąpienie z wnioskiem o wywiedzenie skargi od tej decyzji do prokuratora, albowiem zgodnie z art. 53 § 3 p.p.s.a. prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej. /-/ T.Świstak