I SA/Rz 357/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-06-20

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który zadeklarował znaczące dochody i posiadanie znacznych środków na rachunku bankowym, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Skarżący nie spełnia przesłanek do ustanowienia adwokata z urzędu, ponieważ posiada środki pieniężne na sfinansowanie udziału pełnomocnika z wyboru, co wynika z analizy jego rachunku bankowego. Instytucja prawa pomocy jest zarezerwowana dla osób rzeczywiście wymagających wsparcia państwa, a nie dla prób optymalizacji kosztów przez osoby o dobrej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję odmowną w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. We wniosku o prawo pomocy skarżący podał informacje o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach, wskazując na trudności finansowe. Analiza poprzednich wniosków o prawo pomocy wykazała rozbieżności w danych skarżącego, a kontrola NSA potwierdziła słuszność wcześniejszych rozstrzygnięć. W niniejszej sprawie, mimo zadeklarowanych dochodów i zobowiązań, kluczowe okazało się ujawnienie znacznych środków na rachunku bankowym skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r. - postanawia – odmówić ustanowienia adwokata. Sygn. I SA/Rz 357/13 U Z A S A D N I E N I E J.S. (dalej: skarżący) w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia wniósł o ustanowienie adwokata, ponieważ jak oświadczył nie ma na to pieniędzy. We wniosku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trzema synami w wieku 17, 12 i 2 lata i żoną, w rubryce nr 7 dotyczącej majątku nieruchomego, ruchomości i zasobów pieniężnych wpisał: gospodarstwo rolne ok. 100 ha i mieszkanie 24 m². Wyjaśnił także, że żona pozostaje na urlopie wychowawczym i nie pobiera zasiłku, a on sam "prowadzi spółkę A". W rubryce wniosku dotyczącej dochodów skarżący wskazał kwotę 1875 zł (brutto) z tytułu działalności i kwotę 667 zł (brutto) jako "inne" – łącznie 2.542 zł (brutto). Załączył do wniosku również kserokopie zaświadczeń o dochodach w roku 2011 (8.000 zł) i 2012 (22.509 zł). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Skarżący zawnioskował o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie dla niego adwokata, tj. w zakresie częściowym. Art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz.270) dalej zwanej P.p.s.a., warunkuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w takim zakresie od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte przez ustawodawcę określenie "gdy osoba ta wykaże" wskazuje, że rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę, która w takiej sytuacji powinna przedstawić argumentację potwierdzającą, że wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów odbyłoby się z uszczerbkiem dla utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Rozpoznanie przedmiotowego wniosku nie może odbyć się bez odwołania się do wcześniejszych wniosków skarżącego i informacji zgromadzonych w tych postępowaniach (I SA/Rz 987/12, I SA/Rz 926/12, I SA/Rz 1081/12) z uwagi na niewielki przedział czasowy pomiędzy nimi. Skarżący wskazywał, że zamieszkuje wraz z niepracującą żoną i rocznym dzieckiem w jej mieszkaniu (40m²), własne mieszkanie przeznaczył na siedzibę spółki "A", jest inwalidą III grupy, posiada dwoje małoletnich dzieci z poprzedniego małżeństwa, na które płaci alimenty w wysokości 1.750,00 zł. Podawał, że na miesięczne zestawienie wydatków składają się opłaty za: energię elektryczną ok. 200 zł, gaz ok. 350 zł, wodę, kanalizację, śmieci, fundusz remontowy - ok. 300 zł, koszty wyżywienia i ubrania oraz inne wydatki – ok. 600 zł. Korzysta z samochodów stanowiących własność i leasingowanych przez spółki, których jest udziałowcem (50 % udziałów w spółce jawnej i 95 % udziałów w spółce z .o.o.- działalność ta związana jest z budownictwem i nieruchomościami, a z danych zawartych w przedłożonej deklaracji spółki jawnej dla podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2012 r. wynika, że podstawa opodatkowania w tym okresie rozliczeniowym wynosiła łącznie 330.690 zł, podatek należny 58.969 zł, podatek naliczony do odliczenia 94.751 zł, a nadwyżka podatku naliczonego nad należnym - 35.782 zł- dane do sprawy o sygn. I SA/Rz 926/12). Analiza wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy wskazywała na rozbieżności co danych o sytuacji majątkowej i finansowej, i w związku z tym dotychczasowe oświadczenia zostały uznane za niewiarygodne, czego konsekwencją było oddalenie wniosków o przyznanie prawa pomocy, a kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. II GZ 513/12, II GZ 27/13) potwierdziła słuszność wnioskowania co do sytuacji wnioskodawcy. ..........Analogiczna okoliczności zachodzą również w przypadku rozpoznawanego wniosku. Skarżący wskazuje, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym również z synami z poprzedniego małżeństwa, deklaruje dochody za 2012 r. w wysokości 22.509 zł, natomiast w piśmie z dnia 29 kwietnia 2013 r. do innej sprawy o sygn. I SA/Rz 987/12, toczącej się niemal równoległe podaje, że płaci alimenty w wysokości (łącznej) 21.000 zł, natomiast utrzymanie jemu, żonie i najmłodszemu synowi zapewniają dochody z wynajmu w wysokości 8.000 zł rocznie. Na formularzu rozpoznawanego wniosku jako majątek deklaruje mieszkanie o pow. ok. 24m² i nieruchomość rolną o pow. ok. 100 ha, a we wniosku złożonym miesiąc wcześniej (I SA/Rz 987/12) - mieszkanie o pow. 40 m², ok. 60 ha nieruchomość rolną oraz zadeklarował ponoszenie alimentów na synów w kwocie 1.750 zł. Jeżeli następuje jakakolwiek zmiana, skarżący, który – co należy podkreślić wielokrotnie starał się o prawo pomocy – powinien był to wyraźnie zasygnalizować. Podawanie sprzecznych danych wywołuje wątpliwości co do ich prawdziwości i faktycznej sytuacji finansowej, majątkowej, a tym samym czyni wniosek niewiarygodnym, co w konsekwencji prowadzi jedynie do jego negatywnego rozpoznania. Gdyby w sprawie przyjąć, że skarżący płaci alimenty we wskazanej wysokości, dochody jego gospodarstwa domowego wynoszą miesięcznie 2.542 zł brutto, to pozostaje kwota, która nie zapewni w żaden sposób utrzymania trzyosobowej rodzinie. Skarżący podając takie dane jednocześnie nie oświadczył, że uzyskuje jakiekolwiek wsparcie od innych osób lub instytucji, a został wezwany o ujawnienie takiej pomocy (wezwanie z 6 maja 2013 r. do sprawy o sygn. I SA/Rz 987/12). Jednak co najistotniejsze, skarżący posiada środki pieniężne na sfinansowanie udziału pełnomocnika z wyboru. Wskazuje na to przedłożona kserokopia wyciągu z rachunku bankowego skarżącego. Zgodnie z uwidocznionymi tam operacjami skarżący przelał z konta w innym banku w dniu 22 marca 2013 r. na przedmiotowy rachunek kwotę 38.150, 00 zł, mając na koniec miesiąca do wykorzystania łącznie 41.385,37 zł. Biorąc zatem pod uwagę zadeklarowane wydatki skarżącego, posiada on środki pieniężne na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Należy dodać, że taki pełnomocnik działa już w innej ze spraw ze skargi skarżącego zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie. Próby optymalizacji przez skarżącego kosztów prowadzonych przez niego postępowań sądowych poprzez wnioskowanie o prawo pomocy stoją nie tylko w sprzeczności z przesłankami instytucji prawa pomocy, która zarezerwowana jest dla osób rzeczywiście wymagających wsparcia ze strony państwa, ale również z obiektywną oceną jego sytuacji finansowej i majątkowej. Nie znajdując zatem przesłanek do zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło