I SA/Rz 357/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r. - postanawia - oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi . WSA/post.1 - sentencja postanowienia Sygn. I SA/Rz 357/13 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r. skierowaną do J. S. (dalej zwanym skarżącym). Decyzja ta została doręczona w dniu 6 marca 2013 r. Od przedmiotowej decyzji skarżący wniósł w dniu 4 kwietnia 2013 r. (data stempla pocztowego) skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, która w dacie wpływu skargi do Sądu, tj. 5 kwietnia 2013 r., w wykonaniu zarządzenia z tej samej daty, na podstawie art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - w skrócie P.p.s.a.), przekazana została zgodnie z właściwością organowi, tj. Dyrektorowi [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Jednak z racji tego, że skarga została wniesiona bezpośrednio do Sądu za datę jej wniesienia należało uznać dzień 9 kwietnia 2013 r., będący datą nadania skargi do organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Zatem w takiej sytuacji skarga została wniesiona z uchybieniem terminu i podlegała odrzuceniu (postanowienie z dnia 17 maja 2013 r., sygn. I SA/Rz 357/13). Skarżący powziąwszy informację o odrzuceniu skargi złożył w dniu 25 maja 2013 r. wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W uzasadnieniu przyznał, że wniesienie skargi bezpośrednio do Sądu było uchybieniem, ale według skarżącego Sąd mógł skargę jeszcze w tym samym dniu zwrócić na właściwy adres, tzn. do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ponadto skarżący powołał się bardzo ogólnie na przepisy dotyczące właściwości rzeczowej organów i ich kompetencji w zakresie przekazywania pism w przypadku wniesienia pisma do organu niewłaściwego oraz kwestii zachowania w takiej sytuacji terminu, stojąc na stanowisku, że w jego przypadku tego rodzaju przepisy mają zastosowanie. Odrzucenie zaś skargi w takich okolicznościach, zdaniem skarżącego, jest pozbawieniem go prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy odnieść się do faktu, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pomimo, że art. 87 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - w skrócie P.p.s.a.), wymaga by taki wniosek został wniesiony za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Zasada składania takiego wniosku za pośrednictwem organu wynika z tego, że sąd powinien dysponować aktami sprawy, a one pozostają z reguły w posiadaniu organu. Jednak odstępstwo od tej zasady należy przyjąć w sytuacji, gdy skarżący o zaistniałym uchybieniu dowiedział się w chwili otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi. Zatem w takim przypadku, gdy skarga znajduje się już w sądzie wraz z aktami sprawy przekazanymi przez organ, niecelowe byłoby składania wniosku o przywrócenie terminu za pośrednictwem organu i w pełni dopuszczalne jest przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do sądu, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. II OZ 1343/2010, publ. http:/orzeczenia .nsa.gov.pl). Sąd przychyla się także do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, że w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia już po wydaniu przez sąd orzeczenia o odrzuceniu tego środka zaskarżenia, z powodu uchybienia terminowi do jego wniesienia, strona występująca z wnioskiem o przywrócenie terminu, nie ma obowiązku ponownego składania środka zaskarżenia. Co prawda odrzucenie środka zaskarżenia niweczy skutki procesowe związane z jego wcześniejszym wniesieniem (zob. szerzej B.Dauter, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz II, 2011, str. 288-289 ), jednakże sam taki wniosek z założenia podtrzymuje środek wcześniej złożony (w przedmiotowym przypadku skargę). Jest to założenie praktyczne i zgodne z intencją wnioskodawcy oraz pozwala uniknąć czynności, takich jak wzywanie strony do złożenia czegoś, co sąd już posiada w aktach sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. II FZ 646/07, publ. http:/orzeczenia .nsa.gov.pl). Z powyższego wynika, co oczywiste, że Sąd przyjął również, iż o ustaniu przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi na wymienioną w sentencji decyzję skarżący dowiedział się najpóźniej z chwilą doręczenia mu postanowienia o odrzuceniu skargi przez Sąd, a więc w dniu 23 maja 2013 r. i w związku z tym siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, ponieważ wniosek został wniesiony 25 maja 2013 r. (data stempla pocztowego). Przystępując do merytorycznej oceny wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, kiedy uchybienie to nie było zawinione przez stronę i na niej spoczywa także obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 P.p.s.a. Kryterium braku winy jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy można mówić wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody przezwyciężyć nawet przy użyciu największego wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 47/2009, system LexPolonica). W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ponieważ brak należytej staranności we wnoszeniu skargi do sądu nie można kwalifikować jako braku winy. Skarżący nie tylko nieprawidłowo oznaczył w skardze jej adresata, nie wskazując, że powinna ona być wniesiona do sądu za pośrednictwem organu (w nagłówku skargi wskazany był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, dalej zaś oznaczony skarżący oraz organ wydający decyzję), ale przede wszystkim koperta ze znajdującą się wewnątrz skargą zaadresowana była do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Zatem niewątpliwie niezłożenie skargi w terminie jest wynikiem wyłącznie niezachowania należytej staranności w adresowaniu skargi. W celu uniknięcia tego rodzaju sytuacji jaka powstała, wystarczyło uważne przeczytanie pouczenia w decyzji będącej przedmiotem skargi. Na marginesie sprawy dodać należy, że skarżący nie zachowywał w sprawie nie tylko należytej staranności jakiej można wymagać od przeciętnego uczestnika postępowania sądowego, ale nawet staranności minimalnej, polegającej na prawidłowym sporządzaniu korespondencji kierowanej do Sądu. Na kopercie, w której nadesłano skargę, w miejscu oznaczenia nadawcy korespondencji, widnieje pieczęć firmowa Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "[...]" S. R., nie zaś dane skarżącego. Co więcej, skarżący wielokrotnie wnosił skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a zatem znał wymagania co do reżimu wnoszenia tego rodzaju środków zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie skargę wniesiono bezpośrednio do Sądu, a nie za pośrednictwem organu. Termin do wniesienia skargi w takiej sytuacji jest zachowany tylko w przypadku, gdy Sąd prześle skargę do właściwego organu przed upływem terminu do jej wniesienia. W sprawie skarga wpłynęła w ostatnim dniu do jej wniesienia (5 kwietnia 2013 r.), zatem przekazanie tejże skargi do organu musiało nastąpić po terminie, choćby tylko z przyczyn sformalizowania czynności biurowych (np. godziny ekspediowania poczty). Myli się także skarżący co do tego, że w jego sytuacji miałyby zastosowanie przepisy dotyczące właściwości organów, obowiązku przekazania pisma właściwemu organowi i braku konsekwencji przekroczenia terminu w przypadku wniesienia pisma do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu. Przepisami tymi jest art. 65 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej w skrócie K.p.a. ). Jednak art. 65 K.p.a. dotyczy wyłącznie sytuacji przekazania podania innemu organowi administracji publicznej, a ochrona terminu do dokonania czynności procesowej ograniczona jest tylko do postępowania administracyjnego; nie obejmuje postępowania przed sądami powszechnymi (art. 66 § 3 K.p.a.), ani także przed sądami administracyjnymi, ponieważ przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie odsyłają do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a co zatem idzie art. 65 § 2 K.p.a. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania (zob. B. Adamiak, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2006, str. 371). Konkludując – przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy skarżący nie mógł dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2005r., sygn. akt FZ 707/2004, system LexPolonica). Przyczyn zaś takich, w rozpoznawanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.