I SA/Rz 357/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin Kosowska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez ustanowienie adwokata - postanawia - oddalić wniosek. Skarżący J.S. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie dla niego adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, złożonym na formularzu PPF (k-46), zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trzema synami, którzy są osobami małoletnimi. Jako źródło dochodów skarżący wymienił dochody z działalności gospodarczej, w wysokości 1 875 zł miesięcznie brutto, a także dochody z najmu w wysokości 667 zł miesięcznie brutto. Jego żona, zgodnie z oświadczeniem, przebywa natomiast aktualnie na urlopie wychowawczym, nie pobierając z tego tytułu zasiłku. Jeżeli chodzi o posiadany majątek, to skarżący zadeklarował następujące jego składniki: mieszkanie w D., o pow. 24 m2, gospodarstwo rolne o pow. 100 ha. W przedmiotowym oświadczeniu skarżący podał również, że prowadzi działalność gospodarczą w ramach spółki "A". Do złożonego oświadczenia skarżący załączył zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych w 2012 r. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, który postanowieniem z dnia 20 czerwca 2013 r., odmówił mu przyznania prawa pomocy, skarżący podniósł, że nigdy nie twierdził, co przyjął referendarz, że jego mieszkanie ma 40 m2, zakwestionował też zasadność wiązania wysokości przychodów prowadzonej przez niego spółki z oceną jego sytuacji majątkowej. J.S. podkreślił także, że skoro organy podatkowe wydały zaświadczenie o wysokości jego dochodów, to Sąd nie jest władny dokonywać innych ustaleń w tym zakresie. Odnosząc się do różnic w jego oświadczeniach o sytuacji majątkowej, składanych w innych postepowaniach przed Sądem, skarżący stwierdził, że wynikają one z faktu, że jego sytuacja majątkowa ulegała zmianom, a przedmiotowe oświadczenia jedynie to uwidaczniają. Uzupełniając informacje o wysokości wydatków skarżący stwierdził, że na zaspokojenie roszczeń alimentacyjnych swoich synów wydaje miesięcznie po 1750 zł , pozostałą zaś kwotę swoich dochodów - 793 zł, przeznacza na utrzymanie siebie i rodziny (żony i najmłodszego syna). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. I SA/Rz 357/13, oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, kwestionując wiarygodność jego oświadczenia, z uwagi na sprzeczność zawartych w nim informacji, z danymi wynikającymi z oświadczeń składanych w innych sprawach. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. II GZ 753/13, uchylił wyżej wymienione postanowienie WSA w Rzeszowie, przekazując wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata do ponownego rozpoznania temu Sądowi, nakazując mu jednocześnie odniesienie się do wszystkich wniosków skarżącego, jak również załączenie oświadczeń skarżącego składanych w innych sprawach, w sytuacji powołania się na nie przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie spełnienia przesłanek o których mowa w powołanym wyżej przepisie winno nastąpić poprzez złożenie jasnego i jednoznacznego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, umożliwiającego precyzyjne ustalenie sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, a także na wezwanie, dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie wątpliwości. W okolicznościach przedmiotowej sprawy oświadczenia skarżącego, odnośnie jego sytuacji rodzinnej i majątkowej nie są jednoznaczne. Mianowicie w oświadczeniu z dnia 10 czerwca 2013 r. określił on swój dochód z prowadzonej działalności gospodarczej na kwotę 1 875 zł brutto miesięcznie, po czym już w kolejnym oświadczeniu z dnia 19 sierpnia 2013 r. (k-120) dochód ten oszacował na 2 543 zł, nie wspominając już o dochodzie z najmu, który wcześniej wykazywał. W zażaleniu z dnia 18 lipca 2013 r. skarżący powołał się zaś na dane wynikające z zaświadczeń o dochodzie za 2012 rok jako jedynie miarodajne, odmawiając prawa Sądowi to wyjaśniania kwestii związanej z wysokością jego dochodów. Podobna sytuacja dotyczy liczby osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W oświadczeniu z 10 czerwca 2013 r. wymienia on trzech synów i żonę, w oświadczeniu zaś z 19 sierpnia 2013 r. pomija już z kolei żonę. Niezrozumiałe jest też to, że w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący wskazuje, że co miesiąc płaci na swoich synów alimenty po 1 750 zł, tymczasem wskazał te osoby jako wspólnie z nim gospodarujące. Przyjmując, że wysokość dochodów skarżącego jest taka, jaką zadeklarował on w oświadczeniu z 10 czerwca 2013 r., to po odliczeniu alimentów, na życie pozostałoby mu niespełna 800 zł brutto. Trudno więc przyjąć, że za tę kwotę jest on w stanie utrzymać siebie, żonę i najmłodsze dziecko przez cały miesiąc. Wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego pogłębiają oświadczenia składane w innych sprawach. Dla przykładu należy tu przytoczyć oświadczenie złożone w sprawie I SA/Rz 1009/13, z dnia 18 listopada 2013 r. (kserokopia załączona do akt sprawy), w którym skarżący nadal wymienił synów na których płaci alimenty, jako pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a wysokość dochodów ze wszystkich źródeł oszacował na kwotę 5 463 zł miesięcznie brutto. Z tego oświadczenia wynika także, że oprócz mieszkania w D., skarżący stał się on współwłaścicielem, w ½ części, mieszkania w R. o pow. 53 m2 . Mając na uwadze wyżej wymienione okoliczności należy stwierdzić, że wątpliwości co do wiarygodności oświadczeń skarżącego są uzasadnione. Zawierają one bowiem rozbieżne informacje, a podkreślić należy, że wszelkie te oświadczenia zostały złożone w ciągu niespełna pół roku. Sam skarżący nigdy zaś nie ustosunkował się do tych rozbieżności, co więcej, w sprzeciwie od postanowienia referendarza zakwestionował prawo Sądu do weryfikowania podawanych przez niego danych, stwierdzając, że jedynie miarodajne są tutaj dane wynikające z zaświadczeń urzędu skarbowego. Z takim stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić, gdyż przedmiotowe zaświadczenia dotyczą dochodów skarżącego w 2012 r., tak więc odnoszą się do sytuacji sprzed niemal dwóch lat, nie można więc jedynie w oparciu o wynikające z nich dane czynić ustaleń odnośnie aktualnej sytuacji skarżącego. Mogą być one bowiem pomocne jedynie w kwestii potwierdzenia źródła przychodów w postaci działalności gospodarczej, nie zaś odnośnie kwoty ich aktualnej wysokości. Niezależnie jednak od powyższego, przyjmując nawet, że oświadczenia skarżącego mogą stanowić podstawę ustaleń co do spełnienia przez niego przesłanek przyznania prawa pomocy, to stwierdzić należy, że jego sytuacja majątkowa jest na tyle dobra, że poniesienie kosztów ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika nie będzie się wiązało z uszczerbkiem utrzymania jego i jego najbliższych. Dysponuje on bowiem znacznym majątkiem w postaci chociażby nieruchomości (100 ha nieruchomości rolnych, mieszkanie w D., udział we własności mieszkania w R.), udziałów w spółce kapitałowej (95 % udziałów w sp. z o.o. o wartości 47 500 zł), udziałami w spółce jawnej, które to podmioty prowadzą działalność znacznych rozmiarów. Oceniając zaś, czy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy spełnia warunki do jego otrzymania, badać należy nie tylko bieżące dochody, których rzeczywista wysokość w niniejszej sprawie jest niejasna, ale również wartość zgromadzonych przez wnioskodawcę zasobów majątkowych i możliwości wygospodarowania niezbędnych środków. Skarżący takimi możliwościami niewątpliwie dysponuje, w tej więc sytuacji pokrycie kosztów ustanowienia dla niego adwokata ze środków publicznych nie byłoby zasadne. W sprzeciwie od postanowienie referendarza skarżący zakwestionował zasadność badania obrotów spółek, w których ma udziały, przy ocenie jego sytuacji majątkowej, w kontekście rozpoznania jego wniosku o prawo pomocy, jednakże jego stanowisko w tej kwestii jest błędne, gdyż informacje te są niezbędne do określenia możliwości wygospodarowania przez niego stosownych środków, gdyż to on, z racji wielkości posiadanych udziałów, kontroluje te podmioty, zarówno w sensie prawnym, jak i ekonomicznym. Odnosząc się do wysokości wykazywanych przez skarżącego dochodów z działalności gospodarczej należy dodać, że sam dochód wykazywany w deklaracjach podatkowych, jest jedynie bilansem przychodów i kosztów ich uzyskania wyliczonym dla celów podatkowych. Nie odzwierciedla więc rzeczywistego wyniku finansowego tej działalności i w związku z tym wyciąganie z tych danych daleko idących wniosków co do rzeczywistej sytuacji majątkowej podatnika byłoby nieuzasadnione i prowadziło do błędnych ustaleń. Na marginesie niniejszych rozważań dodać jedynie należy, że majątek skarżącego, w okresie od czerwca 2013 r. do listopada tego roku powiększył się o udział wynoszący ½ części w prawie własności mieszkania w R., tak więc jego sytuacja majątkowa cały czas ulega poprawie. W związku z tym podnoszone wcześniej twierdzenia o braku możliwości poniesienia kosztów skorzystania z usług adwokata, nie mogą zasługiwać na akceptację. Mając na uwadze powyższe Sad, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., oddalił wniosek.