I SA/Rz 365/10
WyrokWSA w Rzeszowie2011-01-18
Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Barbara Stukan-Pytlowany, Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji miał prawo odmówić przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz nałożyć sankcję, jeśli zadeklarowana powierzchnia przekroczyła obszar ustalony o 75%?Ratio decidendi
Organ administracji miał prawo odmówić przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożyć sankcję, ponieważ różnica między zadeklarowanym a ustalonym obszarem przekroczyła 50%. W przypadku tak znaczącej różnicy, rolnik jest wyłączony z otrzymywania pomocy obszarowej w danym roku, a sankcja jest naliczana w kolejnych latach. Sąd uznał, że ustalenia organów w tym zakresie były prawidłowe.Stan faktyczny
Skarżący K. P. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organy stwierdziły niezgodności w deklarowanych powierzchniach działek rolnych, w tym brak działki nr 3735 w ewidencji gruntów i budynków oraz zawyżenie powierzchni działki J. Skarżący nie dokonał wymaganej korekty wniosku. W konsekwencji organy przyznały płatności w obniżonej wysokości, odmówiły przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożyły sankcję. Skarżący wniósł skargę, zarzucając m.in. nieprawidłowy podział działki nr 3735.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego kwotę wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany WSA Grzegorz Panek /spr./ Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1) oddala skargę, 2) zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie - na rzecz pełnomocnika skarżącego adwokata T. P., tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu, kwotę 295 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć) złotych, w tym podatek od towarów i usług w wysokości 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) stycznia 2010 r., Nr (...) w sprawie przyznania K. P. płatności na 2009 r. w wysokości 2066,70 zł,
w tym jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych i odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożeniu sankcji.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 7 ust. 1 i 2, ust. 4 art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), § 3 ust. 2 pkt 1 lit. rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 44, poz. 269 zmiana: Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 328) § 6 ust.2, § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 326), art. 24 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), art. 24 ust. 1 lit. c, art. 30 ust. 1 i 2, art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych
w Rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i ( WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008
(Dz. Urz. UE L 141.18 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.) art. 17 Rozporządzenia Rady nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej
i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające Rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30/16 z 31 stycznia 2009 r.).
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że w dniu 12 maja 2009 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
wpłynął wniosek K. P. o przyznanie płatności za 2009 r. z tytułu płatności bezpośredniej w tym jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. We wniosku K. P. zadeklarował jedenaście działek rolnych kwalifikujących się do przyznania jednolitej płatności obszarowej o łącznej powierzchni 5,01 ha, dwie działki rolne kwalifikujące się do przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych
o łącznej powierzchni 0,70 ha oraz pięć działek rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych o łącznej powierzchni 2,10 ha.
Z uwagi na to, że jedna z zadeklarowanych działek o wskazanym numerze 3735, na której miały znajdować się działki rolne C i D/D1 o łącznej powierzchni 0,70 ha nie znajdowała się w ewidencji gruntów i budynków, a w jej miejsce wpisano cztery inne działki o kolejnych nr 3735/1, 3735/2, 3735/3, 3735/4 wezwano K. P. do złożenia korekty wniosku. Wobec niezastosowania się do powyższego wezwania działki rolne C i D1 o łącznej powierzchni 0,80 ha zostały wykluczone. Ponadto organ I instancji stwierdził zawyżenie deklaracji dotyczące działki J położonej na działce ewidencyjnej 4469 o 0,03 ha. Wobec powyższego przyjął, iż powierzchnia kwalifikująca się do przyznania jednolitej płatności obszarowej wyniosła 4,18 ha, zaś powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych 0,40 ha, natomiast do płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych 1,57 ha. Przy tak ustalonej powierzchni organ przyznał płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 2066,70 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 1277,59 zł oraz z tytułu płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 789,11 zł, odmówił natomiast płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 106,94 zł. Jednolitą płatność obszarową pomniejszył o kwotę 841,59 zł ze względu na zawyżenie powierzchni działek rolnych, przyznał płatność uzupełniającą do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli.
Z powyższymi ustaleniami w pełni zgodził się organ odwoławczy, który stwierdził, iż wobec niezłożenia przez wnioskodawcę korekty złożonego wniosku organ I instancji miał prawo zmniejszyć zadeklarowaną powierzchnią o działki znajdujące się w jednostce ewidencyjnej, która nie figurowała w rejestrze gruntów. Prawidłowo ocenił również ustalenie powierzchni działki J kwalifikującej się do przyznania płatności, jako dokonane na podstawie przewidzianych prawem narzędzi informatycznych.
Także dokonane przez organ I instancji rachunkowe wyliczenie przyznanych płatności było w ocenie organu odwoławczego prawidłowe.
Nie zgadzając się z takim stanowiskiem organów K. P. złożył skargę do tutejszego Sądu. Podniósł w niej, że do czasu śmierci żony tj. do kwietnia 2002 r. użytkował działkę nr 3735, na którą otrzymywał dopłaty unijne. Nie wie na jakiej podstawie ktoś dokonał podziału tej działki pozbawiając go tym samym możliwości pobierania dopłat do hektara. W jego ocenie podział nastąpił
z naruszeniem przepisów prawa spadkowego bez udziału stron i sądu powszechnego, w związku z czym wnosi o jego anulowanie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie podniesionych w skardze zarzutów wskazał, że sprawa podziału działki nie była przedmiotem niniejszego postępowania a organy orzekające w sprawie nie były właściwe do wyjaśnienia powyższych kwestii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem. W wyniku tejże kontroli, zgodnie z art. 145 § 1 pkt a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.), decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszeń prawa Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w niniejszej sprawie K. P. deklarował we wniosku o przyznanie płatności jedenaście działek rolnych kwalifikujących się do przyznania jednolitej płatności obszarowej o łącznej powierzchni 5,01 ha, dwie działki rolne kwalifikujące się do przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych o łącznej powierzchni 0,70 ha oraz pięć działek rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych o łącznej powierzchni 2,10 ha.
Istota sporu w sprawie sprowadzała się do ustaleń w zakresie prawidłowości oznaczenia zgłoszonej przez skarżącego we wniosku działki nr 3735. Podczas weryfikacji wniosku na skutek kontroli administracyjnej organy stwierdziły bowiem, że powyższa działka nie figuruje w ewidencji gruntów. W związku z powyższym skarżący został wezwany do złożenia stosownej korekty wniosku w tym zakresie. Skarżący nie zastosował się do tego wezwania. Z informacji uzyskanych przez organ I instancji z rejestru gruntów, protokołów granicznych i wykazów zmian gruntowych wynika, że działka nr 3735 uległa podziałowi na działki nr nr 3735/1, 3735/2, 3735/3, 3735/4. Jednocześnie organy nie kwestionowały faktu posiadania przez skarżącego działki nr 3735. Pomimo takiego stanu rzeczy, skarżący nie zmienił jednak deklaracji w zakresie oznaczenia zgłoszonych do płatności działek rolnych. W konsekwencji organy prawidłowo wykluczyły tą działkę z obszarów kwalifikujących się do płatności.
Należy bowiem zwrócić uwagę, że stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051) przyznanie płatności do gruntów rolnych następuje na wniosek producenta rolnego, a więc w oparciu o dane zadeklarowane we wniosku, które powinny być poprawne pod względem faktycznym i prawnym. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE L Nr 141 z 30 kwietnia 2004 r. str. 18 ze zm.) treść pojedynczego wniosku o przyznanie płatności powinna zawierać wszystkie informacje niezbędne do ustalenia uprawnień do otrzymania pomocy, w tym m.in. szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych znajdujących się w gospodarstwie. Powyższe oznacza wymóg deklarowania działek rolnych zgodnie z ich aktualnymi oznaczeniami ewidencyjnymi, co znajduje wyraz również w treści z treści formularza wniosku o płatności. Wynika to również z § 3 ust. 2 pkt 1 b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 269), stosownie do którego wnioski o przyznanie płatności zawierają również oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych, obejmujące w szczególności dane z ewidencji gruntów i budynków: nazwę obrębu ewidencyjnego, numer obrębu ewidencyjnego, numer arkusza mapy, numer działki ewidencyjnej i powierzchnię całkowitą działki ewidencyjnej.
Organy administracji nie mogą zatem z urzędu uwzględnić działek nie zadeklarowanych we wniosku, co w niniejszej sprawie oznacza, że organy nie mogły przyznać płatności do działki nr 3735, ponieważ ta działka została podzielona i obecnie objęta jest nr nr 3735/1, 3735/2, 3735/3, 3735/4. Skoro zaś skarżący pomimo ujawnionych przez organy nieprawidłowości w oznaczeniu ewidencyjnym działek, podtrzymał pierwotną deklarację działki nr 3735, powyższe musiało skutkować wykluczeniem tejże działki z płatności jako nieistniejącej.
Prawidłowe są także ustalenia organów odnośnie powierzchni działki rolnej J zgodnie z którymi jej powierzchnia wynosi 0,32 ha a nie jak zadeklarowano we wniosku 0,35 ha.
W konsekwencji prawidłowe jest stanowisko organów, iż K. P. zawyżył powierzchnię działek w przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO) - o 0,83 ha, w przypadku płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) - o 0,30 ha a w przypadku płatności zwierzęcej - o 0,53 ha.
Zgodnie z przepisem art. 50 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., w przypadku jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar ustalony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar ustalony dla tej grupy upraw. Jednakże w przypadku gdy różnica między obszarem zatwierdzonym a zadeklarowanym nie przekracza powierzchni 0,10 ha, obszar zatwierdzony uznaje się za równy zadeklarowanemu. Podstawę naliczenia sankcji w przypadku zarówno jednolitej płatności obszarowej jak i płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych wskazuje art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141.18 z 30 kwietnia 2004 f. ze zm.) zgodnie z którym jeśli dla danej grapy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony, czyli obszar spełniający warunki określone w zasadach przyznawania pomocy, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub 2 hektary, ale nie więcej niż 20 % ustalonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% obszaru stwierdzonego dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeśli różnica ta przekracza 50%, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym w ciągi trzech kolejnych lat kalendarzowych następującym po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia. Jeżeli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości w tym okresie, saldo zostaje anulowane.
W rozpoznawanej sprawie w przypadku jednolitej płatności obszarowej różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym (5,01 ha) a obszarem zatwierdzonym (4,18 ha) wyniosła 19,86 % co skutkowało stosownym pomniejszeniem tej płatności w sposób wskazany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto z uwagi na stwierdzenie odnośnie płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych, iż różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym (0,70 ha) a obszarem zatwierdzonym (0,40 ha) wyniosła 75 % organy prawidłowo odmówiły przyznania tej płatności oraz zasadnie nałożyły sankcję potrącaną w ciągu kolejnych lat kalendarzowych w wysokości 106,94 zł. Przedstawione w tym zakresie wyliczenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie budzą zastrzeżeń Sądu.
Prawidłowe jest także stanowisko organów odnośnie płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
Jak stanowi § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. nr 40 poz. 326), płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika. W przedmiotowej sprawie ustalono, iż powierzchnia zadeklarowana do płatności w 2009 roku wnosi 2,10 ha, natomiast po wykluczeniu całości działki rolnej C o pow. 0,50 ha oraz części działki rolnej J o pow. 0,03 ha wynosi 1,57 ha, i do takiej powierzchni uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze uprawianych na trwałych użytkach zielonych została przyznana.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo nie zastosował sankcji z tytuł zawyżenia w deklaracji działek rolnych, gdyż zgodnie z § 17 powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. do płatność zwierzęcej oraz płatności niezwiązanej z produkcją nie stosuje przepisów a art. 50 i 51 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., a więc m.in. przepisu, który został zastosowany odnośnie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych.
Mając powyższe na uwadze, należało oddalić skargę jako bezzasadną, o czym orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 p.p.s.a. oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło