I SA/Rz 370/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-05-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego o wyłączeniu dokumentów z akt kontroli podatkowej, wydane na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Skarga na postanowienie o wyłączeniu dokumentów z akt kontroli podatkowej podlega odrzuceniu, ponieważ takie postanowienie, wydane w toku kontroli podatkowej, nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wynika to z wyłączenia zawartego w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., które wyłącza możliwość zaskarżania aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania określonego w dziale VI Ordynacji podatkowej (kontrola podatkowa). Błędne pouczenie organu o prawie do wniesienia skargi nie tworzy prawa do zaskarżenia, jeśli takie działanie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.Stan faktyczny
R. M. wniósł skargę na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o wyłączeniu dokumentów z akt kontroli podatkowej. Organ podatkowy wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że postanowienie to nie podlega kognicji sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ponieważ zostało wydane w ramach kontroli podatkowej. Sąd administracyjny uznał skargę za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2016r., nr [...] w przedmiocie wyłączenia dokumentów z akt kontroli podatkowej - postanawia- odrzucić skargę.
R. M. w piśmie z dnia 14 kwietnia 2016r. wniósł skargę na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2016r., nr [...] w przedmiocie wyłączenia dokumentów z akt kontroli podatkowej. Jak wynikało z akt postępowania, skarga ta została wniesiona o uprzednim wezwaniu przez Skarżącego organu do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Organ podatkowy argumentował, że skarga na powyższe postanowienie nie wchodzi w zakres kognicji sądu administracyjnego, gdyż zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej P.p.s.a., strona obecnie nie ma możliwości wniesienia skargi na akty lub czynności podjęte w ramach postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej o.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ postanowienie będące przedmiotem skargi wykracza poza zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, który został określony w art. 3 § 2 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Jak stanowi zaś art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma zakres właściwości sądu administracyjnego określony w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Postanowienie o wyłączeniu dokumentów z akt kontroli podatkowej należy oceniać pod względem spełnienia przesłanek dokonania kontroli sądowej określonych w tym przepisie.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 179 § 1 o.p. Przepis ten stanowi, że przepisów art. 178 (który dotyczy prawa strony do wglądu do akt sprawy podatkowej) nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Sąd w przedmiocie wyłączenia dokumentów z akt sprawy wydaje odpowiednie postanowienie, jednakże nie przysługuje na nie zażalenie, ponieważ żaden przepis Ordynacji podatkowej nie przewiduje, by na postanowienie wydane w tym przedmiocie przysługiwało zażalenie.
Z racji tego, że zaskarżone postanowienie nie jest zaskarżalne zażaleniem, ani też nie jest postępowaniem kończącym postępowanie w sprawie lub postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, należało rozważyć, czy postanowienie będące przedmiotem skargi mogło zostać poddane kontroli sądu w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4, który dotyczy innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a więc dotyczy również zaskarżonego postanowienia.
Obecnie możliwość zaskarżenia wyżej wskazanych aktów lub czynności została wyłączona w stosunku do tych aktów lub czynności, które zostały podjęte w ramach postępowania określonego w dziale VI ustawy Ordynacji podatkowej tj. w ramach kontroli podatkowej.
Zaskarżone postanowienie w przedmiocie wyłączenia dokumentów z akt kontroli podatkowej jest aktem, które zostało podjęte w toku kontroli podatkowej. Z tego względu nie podlega kontroli sądu administracyjnego na mocy wyraźnego wyłączenia możliwości zaskarżania tego rodzaju aktów, które zostało zawarte w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Z uwagi na powyższe skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Należy również zauważyć, że w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] lutego 2016r. organ zawarł błędne pouczenie, że stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Jednak błędne pouczenie o prawie do wniesienia skargi nie tworzy prawa do zaskarżenia danego działania organu, jeżeli takie działanie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. O właściwości sądu administracyjnego przesądzają przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne, w szczególności art. 3 § 2 P.p.s.a.
(tak postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2016 r., II OSK 228/16 oraz postanowienie z dnia 24 marca 2016 r., II SA/Ol 314/16, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na względzie powyższe Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło