I SA/Rz 374/16
WyrokWSA w Rzeszowie2016-06-21
Skład orzekający: Piotr Popek, Piotr Godlewski, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia kary pieniężnej nałożonej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, stosując przepisy ustawy o finansach publicznych zamiast przepisów Ordynacji podatkowej, i czy takie naruszenie miało wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo zastosowania przez organ niewłaściwej podstawy prawnej (ustawa o finansach publicznych zamiast Ordynacji podatkowej), nie miało to wpływu na wynik sprawy. Przesłanki umorzenia kary pieniężnej zawarte w obu przepisach (ważny interes dłużnika/podatnika lub interes publiczny) są tożsame, a organ dokonał oceny wniosku strony pod kątem tych przesłanek. Ponadto, strona nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, co uniemożliwiło umorzenie kary.Stan faktyczny
J. C. złożyła wniosek o umorzenie kary pieniężnej nałożonej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, powołując się na trudną sytuację materialną i rodzinną. Organ I instancji (GITD) odmówił umorzenia, a następnie utrzymał w mocy swoją decyzję. WSA uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. i prawa materialnego. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na niewłaściwą podstawę prawną zastosowaną przez organ i WSA oraz na potrzebę ponownej oceny materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
I SA/Rz 374/16
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi J. C. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Jak wynikało z akt sprawy, w wyniku przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego kontroli przedsiębiorstwa J. C., obejmującej przestrzeganie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, ustawy o transporcie drogowym oraz regulacji z zakresu wykonywania przewozów, zostało wszczęte postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem przez ten organ w dniu [...] lipca 2012r. decyzji nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r., Nr 125, poz.874 ze zm.), dalej: u.t.d.
J. C. w dniu 10 czerwca 2013r. złożyła wniosek o umorzenie nałożonej kary pieniężnej. Podała w nim, że jej rodzina korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w J., nie posiada żadnego majątku, posiada zaległości w Urzędzie Skarbowym w S., jej mąż jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, jej dzieci uczęszczają do szkoły oraz że ma roszczenia wobec A. sp. z o.o. będącej w upadłości. Wskazała także, że prowadzona działalność gospodarcza została zawieszona z uwagi na brak środków na jej prowadzenie. Do wniosku dołączyła szereg dokumentów mających potwierdzać podnoszone okoliczności.
Po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego, GITD decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. odmówił umorzenia w całości nałożonej kary pieniężnej.
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym ponownie podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Równocześnie wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego i analizę dokumentów przesłanych wraz z wnioskiem: karty leczenia szpitalnego syna, zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w N. potwierdzającego, że jej mąż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zaświadczenia z Urzędu Gminy [...] potwierdzającego fakt dofinansowania zakupu podręczników szkolnych, dwóch kserokopii faktur na zakup podręczników. Podkreśliła, że ciężar utrzymania 5 - osobowej rodziny spoczywa wyłącznie na niej i w związku z tym nie jest w stanie uiścić tak wysokiej kary. Średni miesięczny dochód brutto, jaki uzyskała z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2012r. wyniósł 519zł, zaś w 2013r. wyniósł 966,78zł, co jest skrajnie niskim dochodem i powoduje, że rodzina żyje niemalże w ubóstwie.
GITD, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2013r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. Wyjaśnił, że w sprawie zastosował art. 55, art. 56 oraz art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013r., poz. 885 z późn. zm.), dalej: u.f.p.
Organ nie znalazł podstaw do umorzenia w całości wymierzonej kary. Wyjaśnił, że wydając rozstrzygnięcie, oparł się na dokumentacji finansowej przedstawionej przez stronę, nie gromadząc z urzędu żadnej innej dokumentacji. Podniósł też, że rozważając możliwość umorzenia lub rozłożenia na raty należności pieniężnej, organ musi mieć na względzie zarówno interes strony, jak i interes Skarbu Państwa szczególnie, że powstanie należności nie jest wynikiem dobrowolnego zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, lecz jest skutkiem nałożenia kary pieniężnej, będącej zobowiązaniem publicznoprawnym. Organ jednocześnie wyjaśnił, że sposób rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie umorzenia kary pieniężnej ustawodawca pozostawił swobodnemu uznaniu właściwego organu przy spełnieniu jednej z przesłanek zawartych w przepisach u.f.p.
Odnosząc się do kwestii ważnego interesu dłużnika, GITD wskazał, że strona nie wykazała, aby sytuacja, w której się znalazła była nadzwyczajna, nie dająca się przewidzieć. Za zastosowaniem ulgi zwykle nie przemawiają niepowodzenia w działalności gospodarczej przedsiębiorcy, która to działalność oparta jest na ryzyku gospodarczym i konkurencji z innymi podmiotami działającymi w podobnych warunkach.
Zdaniem GITD w sprawie nie zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny, przemawiający za całkowitym umorzeniem nałożonej kary pieniężnej, stanowiący na mocy art. 56 u.f.p. podstawę do udzielenia ulgi w postaci całkowitego umorzenia nałożonej kary pieniężnej.
J. C. złożyła skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji GITD. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji, poprzez nieodniesienie się do całokształtu zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w szczególności do zobowiązań firmy A. sp. z o. o wobec jej firmy, przez co znalazła się w trudnej sytuacji życiowej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kopii weksla dołączonego do skargi organ wskazał, że potwierdza on zobowiązanie finansowe skarżącej zaciągnięte już po nałożeniu kary pieniężnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 maja 2014r. sygn. I SA/Rz 92/14 uchylił obie kwestionowane decyzje GITD.
Sąd I instancji uznał, że Główny Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co spowodowało, że zaskarżona decyzja nosi znamiona dowolności. Zdaniem Sądu organ dopuścił się również naruszenia prawa materialnego - art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p. Organ nie przeprowadził analizy finansowej sytuacji skarżącej oraz nie ocenił rzetelnie i wnikliwie jej faktycznych, aktualnych możliwości płatniczych. Organ całkowicie pominął powoływaną okoliczność, że w dacie składania wniosku prowadzenie działalności zostało zawieszone i z tego tytułu strona obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów. Powoływanie się na wysokość dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej przez skarżącą we wcześniejszym okresie uznał za niezrozumiałe, a zatem w tej części ustalenia organów przyjął jako niepełne. Zdaniem WSA organ nie odniósł się do kwestii związanych z zadłużeniem, jakie ciąży na mężu skarżącej, tj. do dokumentów, z których wynika, że ma on niespłacone zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów wobec [...] Banku i [...] Banku.
Sąd podniósł, że pięcioosobowa rodzina, w tym troje małoletnich dzieci, utrzymuje się ze środków publicznych pochodzących z pomocy społecznej. Skarżąca nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie pracuje, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, jej małżonek również jest zarejestrowany jako bezrobotny, w chwili obecnej bez prawa do zasiłku. Zdaniem Sądu, wskazywało to jednoznacznie, że potrzeby życiowe rodziny strony zaspokajane są poniżej poziomu minimum socjalnego, czego organ nie uwzględnił. Sąd powziął istotne wątpliwości, czy środki, jakie otrzymuje rodzina z pomocy społecznej są w ogóle wystarczające do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W decyzji nie określono, z jakich składników majątkowych jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, skoro nawet według ustaleń organu, skarżąca nie posiada żadnego majątku.
Sąd uznał, że brak interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem kary pieniężnej nie został w sprawie w sposób dostateczny wykazany. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązaną i jej rodzinę do innej formy pomocy państwa, w ocenie WSA nie jest zgodna ani z interesem tego obywatela, ani z interesem publicznym.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego, kwestionując orzeczenie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny, po jej rozpoznaniu, wyrokiem z dnia 31 marca 2016r., sygn. II GSK 2289/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu NSA stwierdził, że zarówno Sąd I instancji, a wcześniej GITD nie zwrócili uwagi, że przepisy art. 56 w zw. z art. 55 u.f.p., na podstawie których orzekano o umorzeniu kary pieniężnej, dotyczą wyłącznie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym. Art. 64 ust. 1 u.f.p., odnoszący się do należności publicznoprawnych, odsyła wyłącznie do art. 55 u.f.p., czyli do przepisu, który stanowi o dopuszczalnych ulgach w spłacie należności cywilnoprawnych. Wynika z tego, że art. 56 ust. 1 i art. 57 u.f.p. nie mają zastosowania do należności publicznoprawnych. Zatem kierując się treścią art. 67 u.f.p., prawnych przesłanek udzielania ulg w spłacie należności publicznoprawnych (odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub umorzenia) należałoby szukać w przepisach działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2016r., poz. 613 ze zm.).
NSA wskazał, że podstawowy błąd polegał na powołaniu nieprawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zarówno przez Sąd I instancji, jak i organ administracji. Wniosek strony o umorzenie w całości kary pieniężnej powinien być rozpatrywany w oparciu o art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 67 u.f.p. Sąd instancji, ponownie rozpoznając sprawę, powinien ocenić, czy naruszenie prawa materialnego w postaci powołania podstawy prawnej z innego aktu miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a.
NSA uznał również za uzasadniony zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania. Sąd I instancji nie ocenił prawidłowo materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez GITD, zarówno w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i toczącym się na skutek wniosku zobowiązanej o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie uzupełnionego oświadczeniami strony zawartej w skardze do WSA i dalszymi oświadczeniami składanymi w trakcie postępowania sądowoadminstracyjnego. Sąd I instancji nie dokonał kompleksowej i wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżąca we wniosku z dnia 10 czerwca 2013r. podała, że ma zawieszoną działalność gospodarczą, ale tego faktu nie udokumentowała. Natomiast w oświadczeniu o majątku z dnia 11 lipca 2013r. podała, że osiągnęła dochody z działalności gospodarczej w okresie ostatnich trzech miesięcy. W skardze do WSA wskazała natomiast, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu materiałami budowlanymi i robotami, w ramach której ponosi wydatki ok. 10.000 zł miesięcznie na paliwo, a ponadto na wynagrodzenia pracowników, a w nagłówku skargi określiła siebie jako prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Usługi Transportowe. Przedstawiając, że prowadzi działalność w segmentach wymagających przemieszczania się, nie wykazała jednocześnie posiadania jakichkolwiek pojazdów do użytku w ramach prowadzonej działalności (w oświadczeniu o majątku podała, że nie posiada środków transportu). Umknęła uwadze WSA także okoliczność, że skarżąca w dniu 24 grudnia 2012r. wystawiła weksel na kwotę 30.000 zł, nie podając powodów jego wystawienia.
W ocenie NSA Sąd I instancji nie rozważył sytuacji męża strony, który zaciągnął prywatne zobowiązania cywilnoprawne w dwóch bankach, miał być osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a czego także nie udokumentowano. W kontekście chociażby tych argumentów trudno byłoby przyjąć, że J. C. z rodziną zostali pozbawieni możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a w konsekwencji, aby wystąpił ważny interes dłużnika pozwalający na umorzenie należności, jak przedwcześnie przyjął Sąd I instancji.
Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak szczegółowego odniesienia się do materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy stanowiło również naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga J. C. nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego też została oddalona. Na takim rozstrzygnięciu tut. Sądu zaważyła ocena prawna, przedstawiona przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z dnia 31 marca 2016r.
Zgodnie z art. 190 P.p.s.a., Sąd któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozumienie pojęcia prawa, jakie zostało użyte w powyższym przepisie obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Nie obejmuje natomiast ustaleń faktycznych dokonanych w trakcie postępowania przez organy podatkowe, a następnie uznanych za prawidłowe przez Sąd I instancji.
Przesądzenie jednak przez NSA, że przy dokonywaniu pewnych ustaleń faktycznych nie naruszono prawa procesowego lub prawa materialnego, będzie uniemożliwiało zakwestionowanie tychże ustaleń przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Co istotne, należy przy tym wskazać, że choć kognicja NSA jest ograniczona zakresem skargi kasacyjnej, to przy ponownym rozpoznaniu sprawy badaniu podlegać będą jedynie te elementy, które w wyroku sądu II instancji zostały zakwestionowane, jako naruszające prawo procesowe lub materialne. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wyd. V, art. 190 ).
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swego orzeczenia wskazał zarówno na uchybienia przepisom postępowania, jak również prawa materialnego. W związku z powyższym Sąd rozpoznając sprawę ponownie odniesie się w pierwszej kolejności do zagadnień związanych z prawidłową wykładnią i zastosowaniem przepisów postępowania, jako, że Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił Sądowi I instancji, że nie ocenił prawidłowo materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez GITD. Rozstrzygnięcie kwestii odnoszących się do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy umożliwia w dalszej kolejności dokonanie prawidłowej wykładni i zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Podzielając w pełni ocenę prawną, wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób pełny i wyczerpujący, do czego obliguje organ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie zwalnia Strony z obowiązku przedstawienia dowodów, mających wykazać te okoliczności, o których strona ma najlepszą wiedzę.
W odniesieniu do sytuacji majątkowej i rodzinnej to skarżąca dysponuje najlepszymi środkami dowodowymi aby wykazać, że jej sytuacja jest na tyle ciężka, że uniemożliwia spłatę należności bez uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W niniejszej sprawie strona zachowała bierną postawę w stosunku do wezwania organu do przedstawienia zestawienia wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Niezasadna w tym zakresie jest argumentacja strony zawarta w skardze, że faktem powszechnie znanym z urzędu jest to, że jedyny żywiciel 5 – osobowej rodziny ponosi koszty związane z jej utrzymaniem, a zatem skarżąca nie musiała przedstawiać na te okoliczności żadnych dowodów, jeśli organ nie kwestionował, że to na skarżącej ciąży obowiązek utrzymania wieloosobowej rodziny. Jednak dla oceny spełnienia przesłanek umorzenia należności publicznoprawnej istotny jest nie tylko sam fakt ponoszenia określonych wydatków, lecz przede wszystkim ich wysokość. Dopiero po skonfrontowaniu udokumentowanych dochodów z wydatkami organ jest w stanie ocenić, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki pozwalające na umorzenie należności. W niniejszej sprawie skarżąca, co jest bezsporne, nie przedstawiła dowodów dokumentujących skalę wydatków ponoszonych na utrzymanie rodziny. Brak w tym zakresie miał charakter istotny. Skoro strona nie przedstawiła skali obciążeń związanych z utrzymaniem jej rodziny nie można było również stwierdzić, czy rzeczywiście spełnia przesłanki uwzględnienia jej wniosku o umorzenie należności.
Sąd, uwzględniając wykładnię prawa dokonaną przez NSA stwierdza, że ocena dowodów zgromadzonych w sprawie nie dostarczyła dostatecznych podstaw, aby uwzględnić wniosek Skarżącej o umorzenie należności. Fakt zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej (wedle wniosku strony z 10 czerwca 2013r.) nie został udowodniony a pozostaje on w sprzeczności z dokumentacją przedstawioną przez stronę, tj. oświadczeniem o majątku i dochodach z dnia 15 lipca 2013r., w którym wskazano dochód z działalności gospodarczej za okres ostatnich 3 miesięcy, podsumowaniem księgi przychodów i rozchodów od 1 kwietnia 2013r., podatkową księgą przychodów i rozchodów za czerwiec 2013r. Fakt zawieszenia działalności gospodarczej nie znajduje również potwierdzenia w treści samej skargi, w której strona wskazała, że ponosi koszty stałe, takie jak wydatki na paliwo w wysokości ok. 10.000zł, czy też wypłaty na wynagrodzenia dla pracowników, które wedle stwierdzenia skarżącej są bardzo duże.
Ponadto, podnoszona przez stronę okoliczność utraty płynności finansowej na skutek nie wywiązania się firmy A. z umowy również nie została w sposób dostateczny udowodniona. Skarżąca przedstawiła zawiadomienie z Sądu Rejonowego dla [...], że pozew skarżącej przeciwko A. sp. z o.o. został zwrócony. Na tej podstawie nie można było stwierdzić, jak ta okoliczność wpłynęła na sytuację finansową strony w kontekście ewentualnego umorzenia przedmiotowej należności.
Skarżąca podnosiła, że jest jedynym żywicielem rodziny, jednakże również ta okoliczność nie została udowodniona. Skarżąca przedstawiła dokumenty dotyczące dochodzenia przez banki ([...] Bank S.A. oraz [...] Bank S.A.) wierzytelności przysługujących im wobec męża skarżącej. Na tej podstawie nie można jednak wyprowadzić wniosku, że mąż skarżącej nie prowadzi żadnej aktywności zarobkowej. Przedstawiona przez stronę dokumentacja nie mogła więc stanowić podstawy do poczynienia ustaleń w kierunku preferowanym przez skarżącą. Trzeba natomiast raz jeszcze zaznaczyć, że organ wzywał skarżącą nie tylko do wykazania wydatków strony, ale również do przedstawienia innych dokumentów mogących mieć znaczenie w sprawie.
Mając na względzie powyższe należało stwierdzić, że organ dokonał pełnych i wyczerpujących ustaleń odnoszących się do sytuacji rodzinnej, finansowej, majątkowej strony, czyniąc tym samym zadość zasadom wyrażonym w art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
W związku z powyższym Sąd przejdzie do rozważenia kwestii, dotyczącej zastosowania prawidłowego przepisu prawa materialnego, który powinien stanowić podstawę prawną wydania decyzji w przedmiocie umorzenia kary pieniężnej, nałożonej na Skarżącą.
Sąd rozpoznający obecnie sprawę jest związany poglądem NSA zgodnie z którym, wniosek o umorzenie kary pieniężnej powinien być rozpatrywany w oparciu o art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 67 u.f.p. Organ procedował nad zasadnością ww. wniosku przez pryzmat przesłanek zawartych w art. 56 w zw. z art. 55 u.f.p. NSA nakazał ocenić, czy takie naruszenie prawa materialnego w postaci powołania podstawy prawnej z innego aktu miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Przepis ten stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeżeli naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że uwzględnienie skargi na tej podstawie jest dopuszczalne, gdy pomiędzy popełnionym przez organ uchybieniem przepisowi prawa materialnego a rozstrzygnięciem sprawy zachodzi związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa a treścią rozstrzygnięcia, polegający na tym, że gdyby nie było stwierdzonego przez sąd uchybienia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna. (tak wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., I FSK 392/09 , http://orzeczenia.nsa.gov.pl, tak również J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011/el., komentarz do art. 145, teza 4).
W niniejszej sprawie organ rozpatrywał przedmiotowy wniosek kierując się przesłankami umorzenia należności z art. 56 u.f.p., przy czym w stosunku do skarżącej mogły znaleźć zastosowanie przesłanki wymienione w pkt 3 i 5 ww. przepisu. Przesłanka zawarta w pkt 5 art. 56 u.f.p. przewiduje, że umorzenie należności jest możliwe, jeżeli zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analizował stan faktyczny sprawy pod względem spełnienia ww. przesłanki. Gdyby organ postąpił prawidłowo i zastosował art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 67 u.f.p. również analizowałby tożsame przesłanki umorzenia należności. Art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej stanowi bowiem, że organ może udzielić określonej ulgi podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Pomiędzy art. 56 pkt 5 u.f.p. a art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej zachodzi tylko ta różnica, że słowo "dłużnik" zastąpiono słowem "podatnik". Niemniej jednak w obu tych przepisach chodzi o możliwość umorzenia zaległości, gdy przemawia za tym ważny interes dłużnika/podatnika, lub też interes publiczny. Zatem przesłanki wymienione w art. 56 pkt 5 u.f.p. i art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej mają tożsamy charakter.
Z tego względu należało uznać, że opisane wyżej uchybienie organu, polegające na zastosowaniu, zamiast art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, art. 56 u.f.p., nie miało wpływu na wynik sprawy. Bez względu na to, który przepis organ by zastosował, był on zobowiązany do oceny, czy z uwagi na sytuację osobistą, rodzinną lub majątkową, lub też wystąpienie nadzwyczajnych zdarzeń, powodujących obniżenie możliwości zarobkowania, zachodzi ważny interes strony, aby umorzyć karę pieniężną, a także, czy za umorzeniem należności przemawia interes publiczny, obejmujący interesy fiskalne Państwa Polskiego. Organ w niniejszej sprawie dokonał oceny złożonego przez skarżącą wniosku pod względem wystąpienia takich okoliczności. Powołanie innej podstawy prawnej, w tym przypadku nie zmieniłoby sposobu, w jaki należałoby prowadzić postępowanie, w tym zakresu okoliczności, jakie należałoby ustalić i poddać ocenie, ani też nie oznaczałoby konieczności wzięcia pod uwagę jeszcze innych przesłanek uwzględnienia wniosku.
Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło