I SA/Rz 394/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-10-24
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Tomasz Smoleń, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku importu mienia przesiedlenia w postaci samochodów osobowych, jeśli dokumenty potwierdzające ich użytkowanie przez co najmniej sześć miesięcy przed datą opuszczenia państwa trzeciego okażą się podrobione, przysługuje zwolnienie z należności celnych i podatkowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku importu mienia przesiedlenia, gdy dokumenty potwierdzające jego użytkowanie przez wymagany okres okazują się podrobione, a sprawa dotyczy przestępstwa skarbowego, nie przysługuje zwolnienie z należności celnych i podatkowych. W takiej sytuacji powstaje dług celny oraz obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym i VAT. Sąd podkreślił, że wartość celna i podatkowa powinna być ustalana na dzień złożenia zgłoszenia celnego, a termin przedawnienia w przypadku przestępstwa skarbowego wynosi 5 lat.Stan faktyczny
Skarżący D.S. złożył zgłoszenie celne dotyczące importu trzech samochodów osobowych jako mienia przesiedlenia, wnioskując o zwolnienie z należności celnych. Organy celne zakwestionowały autentyczność dokumentów potwierdzających użytkowanie pojazdów przez wymagany okres, co doprowadziło do postępowania karnoskarbowego, w którym skarżący został skazany za przestępstwo skarbowe. W konsekwencji organy celne odmówiły zwolnienia z należności celnych i podatkowych, określając wysokość długu celnego oraz podatku akcyzowego i VAT. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące ustalenia wartości celnej, terminu przedawnienia oraz nieuwzględnienia wniosku o powołanie biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 października 2013r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z należności celnych przywozowych oraz określenie kwoty długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług - oddala skargę-
I SA/Rz 394/13
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z należności celnych przywozowych w ramach mienia przesiedlenia dla 3 samochodów osobowych, określenia prawnie należnej kwoty długu celnego oraz stwierdzenia powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych zgłoszeniem celnym JDA SAD 402060/000543/2009 z dnia 27 lutego 2009 r.
W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz.749 – dalej o.p.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 29 ust. 1, art.32 ust. 1 lit. e, art. 20, art. 201, art. 214 ust. 1 , art. 221 ust. 4 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19.10.1992 r. ze zm. – dalej WKC), art. 1 i art. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28.03.1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 103 z dnia 23.04.1983 r. z późn.zm.), art.4 ust. 1 pkt 4, art.7 ust.2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust 1, ust 2 pkt 2, ust 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29 poz.257 ze zm.) w związku z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 – dalej upa), § 30 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 72, poz. 500), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust.7, art. 29 ust.13, art. 34 ust.4, art. 41 ust. 1, art. 47 ust. 1 pkt 1 ustaw z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm. – dalej ustawa o VAT), § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz. U. z 2004 r. Nr 87, poz. 825 ze zm.).
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 27 lutego 2009 r. D.S. złożył
w Oddziale Celnym zgłoszenie celne, wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu w ramach zwolnienia z należności celno-podatkowych mienia osobistego w postaci trzech samochodów osobowych marki:
- Nissan Altima, nr VIN: [...], poj. 2488 cm3, rok produkcji 2006;
- Dodge Grand Caravan, nr VIN: [...], poj. 3301 cm3, rok produkcji 2007;
- Toyota RAV4 o nr VIN:[...], poj. 3456 cm3, rok produkcji 2006.
Wraz ze zgłoszeniem celnym zgłaszający przedłożył m.in.: dokumenty potwierdzające pobyt na terenie USA, kserokopie dowodów rejestracyjnych pojazdów, faktury zakupu pojazdów, kserokopie świadectw własności "Certificate of title", potwierdzenie poniesionych kosztów dostawy towarów na odcinku zagranicznym i krajowym, Deklarację Wartości Celnej, dokument MRN 08DE245215707881M6 wydany przez niemieckie służby celne o objęciu procedurą tranzytu towarów opisanych w ww. zgłoszeniu celnym.
Zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane pod numerem OGL/402060/000543/2009 a następnie w trybie art. 68 WKC skierowane do weryfikacji.
W wyniku przeprowadzonej weryfikacji organ celny powziął wątpliwości co do autentyczności dokumentów poświadczających spełnienie warunku użytkowania pojazdów przez stronę w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim, które opuściła. Dlatego też wezwano D.S. do przedłożenia odpowiedniej dokumentacji, potwierdzającej spełnienie powyższego warunku. W odpowiedzi na wezwanie podatnik przedłożył oryginały świadectw własności "Certificate of title". Na podstawie tych dokumentów organ celny stwierdził, iż w złożonych do odprawy celnej kserokopiach świadectw własności dokonano zmian w zakresie dat mających świadczyć o ponad sześciomiesięcznym użytkowaniu pojazdów na terenie USA.
W związku z powyższym towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym został zatrzymany na potrzeby postępowania karno skarbowego. Ostatecznie postępowanie karno skarbowe zakończyło się wydaniem przez Sąd Rejonowy w M. wyroku z dnia [...] marca 2012 r. (II K.1/12), skazującego D.S. za przestępstwo skarbowe określone w art. 87 §3 w zw. z art. 56 §2 w zw. z art.7 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 186 ze zm.) – dalej kks. W wyroku tym Sąd orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa skarbowego w postaci ww. samochodów osobowych marki: Toyota RAV4, Dodge Grand Caravan, Nissan Altima, przechowywanych na parkingu depozytowym Izby Celnej.
Sąd uznał, że oskarżony wprowadził w błąd organ celny poprzez dołączenie do zgłoszenia celnego dowodów w postaci aktów własności ww. samochodów, mających wykazać, że zachodzą przesłanki zwolnienia z należności celnych
i podatkowych mienia osobistego. W rzeczywistości samochody te nie były użytkowane przez oskarżonego na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej przez okres 6 miesięcy przed datą zmiany stałego miejsca zamieszkania, którą oskarżony wskazał na dzień 9 listopada 2008 r.
Na skutek złożonej przez skazanego apelacji, Sąd Okręgowy w T. wyrokiem z dnia [...] czerwca 2012 r. ( II Ka 143/12) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że odstąpił od orzeczenia przepadku przedmiotów w postaci ww. samochodów osobowych. W związku z powyższym postanowieniem z dnia
23 sierpnia 2012 r. Sąd Rejonowy w M. postanowił zwrócić D.S. zbędne dla postępowania karnego pojazdy samochodowe.
W dalszej kolejności po wezwaniu D.S> do odbioru przedmiotowych pojazdów po uprzednim zakończeniu procedury dopuszczenia do obrotu i uiszczeniu należności celno-podatkowych, wyżej wymieniony wniósł
o dokonanie przed odbiorem przedmiotowych pojazdów ich oględzin przez rzeczoznawcę w celu ustalenia aktualnego stanu technicznego oraz aktualnej wartości rynkowej. Jednocześnie poinformował, iż zapłaci wszystkie należności związane z przedmiotowymi samochodami po wykonaniu badań technicznych przez rzeczoznawcę i ustaleniu ich wartości rynkowej na dzień sporządzenia opinii.
Naczelnik Urzędu Celnego nie znalazł podstaw do dokonania oględzin ww. pojazdów, gdyż w posiadaniu organu są oceny sporządzone przez rzeczoznawcę w 2009 r.
Następnie w dniu 27 listopada 2012 r. D.S. przedstawił w organie celnym oryginał zgłoszenia celnego OGL 402060/000543/2009 z dnia 27 lutego 2009 r., podtrzymując chęć dopuszczenia do obrotu importowanych pojazdów wraz
z wnioskiem o zwolnienie z należności celno-podatkowych w ramach mienia przesiedlenia. Po wezwaniu przez organ celny D.S> przedstawił dokumentację stanowiącą akta ww. zgłoszenia celnego, w szczególności oryginały świadectw tytułów własności "Certificate of title".
Organ I instancji stwierdził, że z dołączonej do zgłoszenia celnego dokumentacji jednoznacznie wynika, że towar w postaci opisanych powyżej samochodów osobowych został wprowadzony na teren Wspólnoty najpóźniej w dniu 4 grudnia 2008 r., gdyż w tym dniu objęto ww. towar procedurą tranzytu przez niemieckie służby celne. Natomiast świadectwa potwierdzające tytuł własności zostały wystawione na D.S. w odniesieniu do samochodu marki Nissan Altima w dniu 1 października 2008 r., dla samochodu marki Dodge Grand Carawan w dniu 7 października 2008 r. a dla samochodu Toyota RAV4 również
w dniu 7 października 2008 r. Na podstawie tego zestawienia organ I instancji stwierdził, że D.S. w poprzednim stałym miejscu zamieszkania nie użytkował zgłoszonego mienia przez co najmniej sześć miesięcy przed datą opuszczenia miejsca zamieszkania w państwie trzecim. W związku z powyższym naczelnik Urzędu Celnego uznał, że dla przedmiotowych towarów podatnikowi nie przysługuje zwolnienie z należności celnych przywozowych, co jest równoznaczne
z powstaniem długu celnego z tytułu importu a także obowiązku podatkowego
w podatku akcyzowym i w podatku od towarów i usług.
W konsekwencji decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego:
- odmówił zwolnienia z należności celnych przywozowych w ramach mienia przesiedlenia dla towarów opisanych na ww. zgłoszeniu celnym z dnia 27 lutego 2009 r. z uwagi na brak dowodów koniecznych do zastosowania zwolnienia
z należności celnych przy procedurze dopuszczenia do obrotu;
- określił prawnie należną kwotę wynikającą z długu celnego powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu ww. samochodów osobowych marki: Nissan Altima, Dodge Grand Caravan, Toyota RAV4 w wysokości 13.103 zł;
- stwierdził powstanie obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym i w podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru na dzień 27 lutego 2009 r. w związku
z brakiem dowodów koniecznych do zastosowania zwolnienia z należności celnych przy procedurze dopuszczenia do swobodnego obrotu i określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości 26.808 zł oraz kwotę podatku od towarów i usług
w wysokości 37.738 zł.
Od tej decyzji D.S. złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi celnemu, iż przez niewłaściwe magazynowanie stan techniczny samochodów uległ pogorszeniu, przez co straciły na wartości. W związku z tym wniósł o dokonanie oględzin przedmiotowych pojazdów przez rzeczoznawcę przed ich odbiorem w celu ustalenia ich aktualnej wartości rynkowej. Stwierdził, że dopiero po wykonaniu badań technicznych zapłaci należności celno-podatkowe związane z przedmiotowymi samochodami.
Dyrektor Izby Celnej opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy uznał za słuszne stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym dla towaru opisanego w przedmiotowym zgłoszeniu celnym zwolnienie z należności celnych i podatkowych nie przysługuje. O zasadności takiego stanowiska świadczy zdaniem organu odwoławczego zestawienie dat wydania świadectw własności przedmiotowych samochodów z datą objęcia ww. pojazdów procedurą tranzytu. Skoro oryginały świadectw własności "Certificate of title" zostały wydane w dniach
1 i 7 października 2008 r. a dokument MRN 08DE245215707881M6 został wystawiony przez niemieckie służby celne w dniu 4 grudnia 2008 r., świadczy to
o niespełnieniu przez odwołującego warunku co najmniej sześciomiesięcznego użytkowania ww. pojazdów przed datą opuszczenia stałego miejsca zamieszkania
w państwie trzecim. Zgodnie zaś z art. 2 i art. 3a obowiązującego w dacie przyjęcia ww. zgłoszenia celnego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych, zwolnione
z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne, przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty, przy czym mienie to powinno było znajdować się w posiadaniu i być używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim, które opuściła.
Mając na względzie powyższe Dyrektor Izby Celnej uznał, że powstał dług celny w przywozie oraz obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu przedmiotowych samochodów osobowych bowiem analogiczne warunki, które mają zastosowanie wobec zwolnień z należności celnych obowiązują również w odniesieniu do zwolnienia od podatku od towarów
i usług a w przypadku samochodów osobowych również zwolnienia od akcyzy.
Organ odwoławczy uznał również, że powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego nastąpiło prawidłowo, mimo, że nie został dochowany podstawowy termin retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC. Jednak powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych po upływie trzyletniego terminu uzasadnione było zaistnieniem przesłanek, określonych w art. 221 ust. 4 WKC. Sądy obydwu instancji tj. Sąd Rejonowy w M oraz Sąd Okręgowy w T uznały D.S. za winnego czynu polegającego na narażeniu na uszczuplenie należności celnych na kwotę 8.603 zł
i należności podatkowych na kwotę 42.289 zł, który stanowi przestępstwo skarbowe z art. 87 §3 kks i art. 56 §2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks.
Odnośnie określenia prawidłowej kwoty podatku akcyzowego organ odwoławczy wskazał, że w podstawie prawnej oraz uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji nieprawidłowo wskazał ustawę z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.), która weszła w życie z dniem
1 marca 2009 r. W rozpatrywanej sprawie obowiązek podatkowy powstał w dniu
27 lutego 2009 r., a więc w dacie obowiązywania ustawy z dnia 4 ustawy z dnia
23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz.257 ze zm.).Jednak Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż uchybienie to nie wpłynęło na określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, bowiem organ I instancji zastosował prawidłową - dla samochodów osobowych o pojemności skokowej silnika powyżej 2000 cm3 - stawkę podatku akcyzowego wynoszącą 18,6 %. Organ odwoławczy podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym "jeżeli samo rozstrzygnięcie zawarte w decyzji wydanej przez organ I instancji jest prawidłowe, a decyzja ta zawiera błędną podstawę prawną, to wada ta nie uzasadnia podjęcia w sprawie decyzji uchylającej decyzję i orzekanie co do istoty sprawy."
Dyrektor Izby Celnej stwierdził również, iż zarówno kwota długu celnego, jak
i kwota podatków należnych w związku z dokonanym importem - wbrew twierdzeniom odwołującego - została przez organ I instancji określona prawidłowo.
Ustosunkowując się do zawartego w odwołaniu wniosku o powołanie biegłego rzeczoznawcy motoryzacyjnego w celu dokonania wyceny wartości pojazdów samochodowych według stanu na dzień wydania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2012 r. organ odwoławczy wskazał, że to data przyjęcia zgłoszenia celnego, zgodnie z art. 67, art. 201 ust. 2 i art. 214 WKC jest miarodajną datą nie tylko w odniesieniu do obliczenia długu celnego, ale również w odniesieniu do wszelkich danych deklarowanych przez importera w zgłoszeniu celnym, niezbędnych do ustalenia rodzaju towaru, jego stanu, wartości celnej, ilości i stosowanej stawki celnej. Na podstawie art. 29 ust. 1 i 32 ust. 1e WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. W celu ustalenia wartości celnej do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulujące związane z transportem przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty.
Organ I instancji do określenia należności celnych i podatkowych przyjął wartości transakcyjne zadeklarowane przez stronę w zgłoszeniu celnym z dnia 27 lutego 2009 r., powiększone o koszty transportu morskiego. Tak określona wartość celna dla każdego z ww. pojazdów stała się elementem składowym podstawy długu celnego oraz podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i podatkiem VAT. W ocenie Dyrektora Izby Celnej postępowanie organu I instancji nie budzi żadnych wątpliwości. Należności celne i podatkowe zostały bowiem określone według stanu towarów na dzień dokonania zgłoszenia celnego, dlatego też powołanie biegłego na okoliczność dokonania wyceny wartości ww. samochodów według ich stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji przez organu I instancji jest nieuzasadnione.
W skardze na powyższą decyzję, D.S., reprezentowany przez adwokat Z.G. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ
I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 214 ust. 1 w zw. z art. 201 ust. 1a WKC poprzez ustalenie kwoty należności celnych na dzień złożenia zgłoszenia celnego zamiast na dzień powstania długu celnego,
- art. 221 ust. 4 WKC, poprzez powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego,
- art. 139 § 1 i § 2 oraz art. 140 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez przewlekłe załatwienie sprawy,
- art. 180 § 1 i art. 229 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o powołanie biegłego w celu oszacowania wartości pojazdów, których stan techniczny uległ znacznemu pogorszeniu od chwili dokonania zgłoszenia,
- art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nie zawieszenie postępowania na czas niezbędny do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny,
- art. 121 § 1 i § 2 i art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych a także naruszenie zasady udzielania informacji przez organ rozpatrujący sprawę i zasadę ekonomii procesowej.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w art. 201 WKC ustawodawca określając moment powstania dług celnego odniósł się do zdarzeń polegających na wpuszczeniu towaru do obrotu bądź na objęciu towaru procedurą odprawy czasowej. Skarżący powołał się przy tym na orzeczenie ETS z dnia 1 lutego 2001 r. w sprawie D. Wandel C 66/99, w którym wskazano, że dług celny nie może powstać jeśli nie zajdzie okoliczność generująca jego powstanie, którą jest dopuszczenie towaru do obrotu. Przez samo przyjęcie zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia towaru do obrotu, towar niewspólnotowy nie staje się towarem wspólnotowym. Status towaru wspólnotowego nabywany jest z momentem dopuszczenia do obrotu, po spełnieniu wymagań określonych w art. 79 WKC. Organy celne błędnie więc określiły wartość celną i podatkową na podstawie wartości towaru z dnia 27 lutego 2009 r., podczas gdy na skutek upływu 4 lat nastąpił spadek wartości towaru w wyniku uszkodzenia pojazdów i ich niewłaściwego przechowywania.
Zdaniem skarżącego organy celne nieprawidłowo przyjęły, że wszczęcie postępowania karno skarbowego stanowiło podstawę do przedłużenia terminu do powiadomienia podatnika o wysokości długu celnego. To zaś przyczyniło się do zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdyż organ I instancji wydał decyzję po czterech latach od dnia zgłoszenia celnego. Organ I instancji nie zawiadomił strony
o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, nie wskazał również nowego terminu załatwienia sprawy. Skarżący podniósł, że przeprowadzenie opinii biegłego na okoliczność ustalenia stanu technicznego pojazdów i ich wartości było uzasadnione nie tylko ze względu na długi czas trwania postepowania podatkowego al również z uwagi na rozbieżności w zakresie ustalonych przez organ celny należności celno – podatkowych, jakie pojawiły się w piśmie z dnia 20 kwietnia 2009 r. oraz w decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r.
Skarżący stwierdził ponadto, że od wyniku postępowania karno skarbowego
w przedmiocie zarzutów o popełnienie czynu zabronionego z art. 87 § 3 w zw. z art. 56 § 2 kks zależało udzielenie zwolnienia od obowiązku podatkowego w niniejszej sprawie. Wystąpiła tym samym podstawa do zawieszenia postępowania z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie
z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona a organy podatkowe nie naruszyły prawa procesowego, ani materialnego.
Nie budzą w niniejszej sprawie wątpliwości okoliczności faktyczne jakie doprowadziły do wydania zaskarżonej decyzji.
Skarżący D.S. złożył w Urzędzie Celnym, Oddziale Celnym zgłoszenie celne w którym zadeklarował wprowadzenie na polski obszar celny trzech samochodów importowanych ze Stanów zjednoczonych Ameryki: marki Nissan Altima, Toyota Rav 4 i Dodge Grand Caravan,. Jednocześnie zadeklarował, że samochody te stanowią jego mienie przesiedleńcze i wniósł o zwolnienie ich z należności celnych. Przedłożył również dokumenty mające uzasadniać takie postąpienie.
W wyniku przeprowadzonych czynności organy celne doszły do przekonania, że przedłożona dokumentacja nie jest prawdziwa i zostało wszczęte postępowanie karnoskarbowe. W jego trakcie D.S. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu rejonowego w Mielcu za przestępstwa z art. 87 § 3 i 56 § 2 kks. Wyrok ten jednoznacznie przesądza kwestie zwolnienia pojazdów z należności przywozowych i świadczy o tym, że zwolnienie to nie jest skarżącemu należne. Jednocześnie orzeczono o zwrocie skarżącemu samochodów będących przedmiotem przestępstwa oszustwa celnego. Spowodowało to konieczność dopuszczenia ich do obrotu na terenie kraju i określenia należności przywozowych
w postaci cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.
Kwestia powstania długu celnego do 1 listopada 2013 r. została uregulowana we Wspólnotowym Kodeksie Celnym w art. 201 i następnych. Interesująca Sąd sytuacja znajduje swoje uregulowanie w art. 201 ust. 1 lit. a WKC. Stanowi on, że dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. W przepisie tym został zawarty warunek, od którego uzależnione jest powstanie długu celnego. Powstaje on mianowicie dopiero w wyniku wydania decyzji lub dokonania stosownych czynności, w wyniku których towar zostaje dopuszczony do obrotu na terenie kraju. Jedynie towar dopuszczony do swobodnego obrotu na terenie kraju może podlegać należnościom celnym. Nie znaczy to jednak, że ten moment jest chwilą jego powstania.
Jak bowiem wynika z art. 201 ust. 2 WKC, dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Samo dokonanie zgłoszenia celnego nie powoduje jeszcze powstania długu celnego. Dług celny powstanie dopiero z chwilą dopuszczenia towaru do swobodnego obrotu. Jednak jeżeli warunek ten się ziści, to chwilą jego powstania będzie dzień złożenia zgłoszenia celnego (por., Wspólnotowy Kodeks Celny, Komentarz pod red. W. Morawskiego, t 2, Wyd. Lex, Warszawa 2007 komentarz do art. 201 i nast., str. 838).
Sąd Administracyjny zgadza się z tezą orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE o nr C- 66/99 w sprawie D. Wandel, że samo złożenie zgłoszenia celnego nie generuje powstania długu celnego i konieczne jest jeszcze zaistnienie zdarzenia, które może spowodować jego powstanie, a którym będzie dopuszczenie towaru do swobodnego obrotu. Z orzeczenia tego nie sposób jednak wywieść tezy, że czasem powstania długu celnego będzie chwila dopuszczenia towaru do obrotu poprzez np.: zwolnienie z dozoru celnego w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu.
Czas wydania decyzji określającej wysokość długu celnego nie będzie miał więc znaczenia dla określenia jego wysokości a w szczególności, nie będzie mogła mieć zastosowania do ustalenia jego wysokości wartość rzeczy dopuszczonych do obrotu.
Kwestia stosowania tzw. elementów kalkulacyjnych została uregulowana
w art. 214 ust. 1 WKC, który przewiduje, że poza sytuacjami uregulowanymi odrębnie, kwota należności celnych przywozowych ustalana jest z uwzględnieniem elementów kalkulacyjnych, właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego. Jeżeli zatem zachodziłaby konieczność obliczenia wysokości cła na podstawie takich elementów, to musiało by to zostać uczynione w oparciu o wartości samochodów
z dnia złożenia zgłoszenia celnego.
Przepis ten jednak stanowi tylko uzupełnienie innych przepisów zawartych
w WKC, określających sposób ustalania wysokości długu celnego w szczególności, wartość przedmiotów podlegających należnościom celnym przywozowym i może być stosowany tylko wówczas, gdy te inne regulacje zastosowania nie mają.
Przy ustalaniu wysokości długu celnego podstawową regułę zawiera przepis art. 29 WKC, który przewiduje, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna to znaczy, cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. Od zasady tej istnieją rozliczne wyjątki, jednak w przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie kwestionowały wartości transakcyjnej, wynikającej z faktur zakupu przedmiotowych pojazdów i w oparciu o ceny transakcyjne ustaliły wartość celną. Ni ma więc powodu aby odwoływać się do elementów kalkulacyjnych dla ustalenia wartości samochodów.
Nie doszło więc do naruszenia przepisów art. 201 ust. 1 29 i 214 ust. 1 WKC. Organy podatkowe we właściwy sposób dokonały ustalenia wartości celnej pojazdów i ustaliły wysokość długu celnego.
Organy podatkowe nie naruszyły również normy wynikającej z art. 221 WKC. Przepis ten zakreśla 3 letni termin przedawnienia dla powiadomienia dłużnika
o wysokości długu celnego . Stanowi on mianowicie, że dłużnik po zaksięgowaniu długu celnego nie może być o tym fakcie powiadomiony po upływie trzech lat od powstania długu celnego. Jak już wyżej wspomniano, datą powstania długu celnego jest dzień złożenia zgłoszenia celnego. Termin ten nie ma jednak zastosowania
w sytuacji gdy dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego. W takiej sytuacji dłużnika można powiadomić na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach po upływie terminu 3 lat, co oznacza, w myśl art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 727), 5 letni termin przedawnienia. Dłużnik w takiej sytuacji nie może być powiadomiony po upływie 5 lat od chwili powstania długu celnego.
Jak wynika z akt sprawy, w przedmiotowej sprawie doszło do popełnienia przestępstwa przez dłużnika związanego ze zgłoszeniem celnym, w którym podane były nieprawdziwe dane. W takim przypadku zastosowanie mieć musi termin 5-letni
(por. wyrok TSUE z dnia 16 lipca 2009 r., C-124/08, sprawa Gilbert Snauwaert i inni; publ. SIP Lex ).
Procedowanie przez organy celne zostało zaburzone przez złożenie przez dłużnika nieprawdziwych dokumentów, co skutkowało skazaniem go za przestępstwa karne- skarbowe.
Nie narusza prawa materialnego przyjęcie 5- letniego terminu przedawnienia.
Sąd uznał również, że zaskarżona decyzja w zakresie, w jakim stwierdza powstanie obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym jest zgodna z prawem. Stwierdzenie obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym było konsekwencją prawidłowego, bo mającego oparcie w ustalonym stanie faktycznym stwierdzenia organu celnego, że w niniejszej sprawie nie przysługuje zwolnienie od podatku akcyzowego na podstawie § 30 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego. Podstawa opodatkowania
w podatku akcyzowym została określona zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy
o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004 r. zaś organy celne słusznie ustaliły wartość celną towarów akcyzowych w oparciu o wartość transakcyjną pojazdów. Zastrzeżeń Sądu nie budzi również zastosowana stawka podatku akcyzowego
w wysokości 18,6 % bowiem pojemność skokowa silników we wszystkich trzech pojazdach przekraczała 2000 cm3.
Za zgodne z prawem Sąd uznał rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług i określenia prawidłowej wysokości tego zobowiązania podatkowego. Rozstrzygnięcie to, tak jak w przypadku podatku akcyzowego, stanowiło następstwo zasadnego przyjęcia, że
w sprawie nie zachodzą podstawy zwolnienia od podatku VAT z tytułu importu rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej, przenoszącej miejsce zamieszkania
z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, o którym mowa w art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Organ celny w sposób należyty ustalił podstawę opodatkowania, powiększając wartość transakcyjną, która odpowiadała wartości celnej o należne cło
i podatek akcyzowy, mając na względzie treść art. 29 ust. 13 ustawy o VAT.
W konsekwencji organ celny prawidłowo określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy
o VAT.
Z tych przyczyn Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło