I SA/Rz 400/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2022 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku TB o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi TB na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego - p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu Postanowieniem z 22 lipca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę TB. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego 2 lipca 2021 r. W dniu 2 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego zgłosiła, za pośrednictwem organu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, dołączając do niego dokument skargi. Na jego uzasadnienie podała, że uchybienie terminu nie wynikało z jej winy umyślnej. Decyzję organu odwoławczego doręczono jej środkami komunikacji elektronicznej poprzez platformę ePUAP. Po odebraniu pisma wydrukowała jedyne UPD, jakie odnalazła w systemie. Wynikało z niego, że termin doręczenia przypadał na 7 kwietnia 2021 r. Poprzez zwykłe i niezawinione przeoczenie potraktowała ten dzień jako datę doręczenia, w związku z czym jako ostateczny termin złożenia skargi przyjęła datę 7 maja 2021 r. O uchybieniu terminu dowiedziała się dopiero 26 lipca 2021 r., z treści postanowienia o odrzuceniu skargi. Powyższy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) dalej określanej skrótem: "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl jednak przepisów art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, jeżeli zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Aby możliwe było merytoryczne rozpoznanie przez Sąd wniosku konieczne jest jego zgłoszenie w określonym w ustawie terminie. Ten, zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., wynosi 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Nie ulega wątpliwości, że skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Decyzja organu odwoławczego została przez pełnomocniczkę skarżącego odebrana 6 kwietnia 2021 r., a skarga wniesiona 7 maja 2021 r., podczas gdy czynności tej należało dokonać do 6 maja 2021 r. Wniosek o przywrócenie terminu zgłoszono z zachowaniem ustawowego terminu, o czym przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 19 listopada 2021 r. sygn. I GZ 366/21. Został on również uzasadniony. Spełnione zostały więc formalne wymagania do jego merytorycznego rozpoznania. Wnioskując o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pełnomocniczka skarżącego nie zdołała uprawdopodobnić braku winy w jego uchybieniu. Powodem uchybienia terminu miało być zasugerowanie się treścią dokumentu UPD (urzędowego poświadczenia doręczenia), którego wydruk dołączono do akt. W dokumencie tym rzeczywiście występuje data 7 kwietnia 2021 r., podobnie jak w dokumencie UPD znajdującym się w aktach organu podatkowego. Rzecz jednak w tym, że dokumenty te nie są tożsame, a wygenerowane zostały przez system teleinformatyczny na różnych etapach doręczania pisma drogą elektroniczną. Dołączony do wniosku dokument UPD nie jest dokumentem potwierdzającym odbiór decyzji, której doręczenie było poprzedzone dwukrotnym awizowaniem. Jest to dokument, jaki jest widoczny dla użytkownika systemu ePUAP, który nie odebrał kierowanej do niej, poprzez środki komunikacji elektronicznej, korespondencji po pierwszej bezskutecznej awizacji, na co wskazuje informacja o treści "data utworzenia pierwszego UPD" oraz "brak daty odbioru" w polu "Dane poświadczenia". Natomiast w dokumencie UPD znajdującym się w aktach organu podatkowego zawarte są dane o utworzeniu pierwszego UPD, o utworzeniu powtórnego UPD oraz o dacie odbioru. Mając świadomość daty odbioru decyzji w dniu 6 kwietnia 2021 r., po drugiej awizacji, pełnomocnik, z racji zawodowego charakteru świadczonych usług doradztwa podatkowego (zob. art. 2 ust. 2 oraz art. 41 ust. 2 ustawy o doradztwie podatkowym), powinna samodzielnie obliczyć termin do wniesienia skargi, a nie sugerować się zapisami dokumentu, który nie był dla niej dokumentem potwierdzającym odbiór pisma przesłanego poprzez ePUAP. Nie był to dokument UPD, który został wygenerowany przez system teleinformatyczny podczas odbioru pisma, tj. po autoryzowaniu podpisu elektronicznego użytkownika konta na platformie ePUAP, składanego przy odbiorze korespondencji elektronicznej poprzez ten portal internetowy (skrzynkę urzędową). Dodatkowo zauważyć należy, że dokument ten musiałby, zgodnie z argumentacją wniosku, wskazać jako termin doręczenia inny dzień niż ten, w którym pełnomocniczka faktycznie decyzję odebrała. Nie jest bowiem sporne, że to miało miejsce 6 kwietnia 2021 r. W świetle powyższego Sąd nie uznał, aby przedstawiona na uzasadnienie wniosku argumentacja stanowiła uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wina, o jakiej mowa w powołanych przepisach p.p.s.a., nie została przez ustawodawcę ograniczona do umyślności, ale obejmuje też każdy przejaw braku staranności (winę nieumyślną, także w postaci zaniedbania). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona lub jej pełnomocnik dopuścili się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu jest możliwe, jeżeli jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona lub jej pełnomocnik nie mogli usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Chodzi o okoliczności od strony niezależne i nieprzewidywalne. Opisane we wniosku okoliczności za takie nie mogły być uznane. Nie świadczyły one o niemożności dopełnienia czynności procesowej w przepisanym terminie. Przyjęcie błędnego założenia co do terminu doręczenia decyzji było wynikiem braku rzetelności w analizie dokumentu UPD. Gdyby dokument ten analizować z zachowaniem wymaganej od zawodowego pełnomocnika staranności, możliwe było uniknięcie takiego błędu w szczególności poprzez stwierdzenie, że nie był to dokument potwierdzający odbiór decyzji w dniu 6 kwietnia 2021 r. Z podanych względów, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., Sąd zgłoszonego wniosku nie uwzględnił.