I SA/Rz 422/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-11-15

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialnej pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną, nie wywiązała się z tego obowiązku. Brak wykazania obiektywnej niemożności poniesienia kosztów postępowania skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, uzasadniając go lakonicznie "Brakiem dochodów" i wykreślając pozostałe rubryki formularza. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o szczegółowe informacje dotyczące jego sytuacji materialnej, dochodów, wydatków oraz posiadanych środków. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od października 2010 r. do listopada 2014 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 422/15 U Z A S A D N I E N I E Skarżący J.G. w sprawie ze skargi na decyzję opisana w sentencji niniejszego postanowienia wniósł o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku napisał krótko i lakonicznie: "Brak dochodów". Poza wymienionym stwierdzeniem o braku dochodów skarżący wykreślił pozostałe rubryki urzędowego formularza, tym samym nie podając żadnych innych informacji. Skarżący został wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia w ramach przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.) – o dane obejmujące podanie źródła utrzymania (dochodów) i jego wysokość, a w przypadku pozostawania na trzymaniu innych osób – źródła i wysokość dochodów tych osób, udzielenie informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji, tj. zasiłków, dodatków, zapomóg, a także pomocy w utrzymaniu od osób trzecich (rodzaj i wielkość pomocy) itp. i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną, zdrowotną itp. jeśli takowe są w posiadaniu strony, podanie rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania, a w szczególności na: żywność, odzież, obuwie, użytkowanie mieszkania, a także przedłożenia kserokopii rachunków za dostarczane media: gaz, energię elektryczną, wodę, kanalizację, telefon, inne opłaty i czynsz, podanie informacji o wszystkich posiadanych środkach transportu (marka, model, rok produkcji), podanie wszystkich innych informacji, mających znaczenie w kwestii postępowania o przyznanie prawa pomocy, a nie ujętych we wniosku złożonym na formularzu oraz o udzielenie informacji /i potwierdzenie/ ewentualnych czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organ i zastosowanych środkach egzekucyjnych. Skarżący przemilczał wezwanie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie całkowitym (o taki ubiega się w tej sprawie skarżący żądając zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata), jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, tj. nie ma żadnych środków finansowych ani tez obiektywnych możliwości na ich zdobycie. Zwolnienie z tego obowiązku powoduje uszczuplenie dochodów państwa, zatem jako odstępstwo od obowiązku ponoszenia kosztów może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zdobycie środków na pokrycie udziału w postępowaniu sądowym jest przez stronę obiektywnie niemożliwe, zaś ciężar dowodu na okoliczność ubóstwa spoczywa na wnioskodawcy, na co wyraźnie wskazuje użyte w przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże". W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Ponieważ okoliczności odnośnie sytuacji skarżącego wynikające z decyzji o odmowie umorzenia zaległości z tytułu opłacania składek do ZUS mogły ulec zmianie, dlatego zwrócono się do wnioskodawcy o wyjaśnienia, które pozwoliłyby na poznanie jego sytuacji i podjęcie rozstrzygnięcia. Skarżący nie wywiązał się z nałożonego w wezwaniu obowiązku. Milczenie skarżącego w kwestiach odnoszących się do jego sytuacji, należy potraktować jako odmowę ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej, uniemożliwiając ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Brak wymienionych informacji budzi wątpliwości czy skarżący faktycznie wymaga wsparcia w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W takim stanie rzeczy, bez dodatkowych informacji, o które był wzywany skarżący, nie można dokonać prawidłowej oceny jego możliwości płatniczych. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło