I SA/Rz 434/04
WyrokWSA w Rzeszowie2005-04-26
Skład orzekający: Kazimierz Włoch, Małgorzata Niedobylska, Maria Piórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i został wykreślony z rejestru podatników VAT, może ubiegać się o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za ostatni okres rozliczeniowy, jeśli prawo do tego zwrotu powstało w okresie, gdy był zarejestrowanym podatnikiem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że późniejsze wykreślenie podatniczki z rejestru VAT po złożeniu prawidłowego rozliczenia podatkowego za grudzień 2003 r. nie pozbawia jej nabytego prawa do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Organy podatkowe naruszyły prawo materialne, błędnie stosując art. 25 ust. 3 ustawy o VAT, który nie powinien pozbawiać prawa do zwrotu, jeśli zostało ono nabyte w okresie, gdy podatnik był zarejestrowany.Stan faktyczny
Skarżąca, J. K., prowadząca Firmę Handlowo-Usługową "A", zlikwidowała działalność gospodarczą z dniem 31 grudnia 2003 r. W dniu 7 stycznia 2004 r. złożyła deklarację VAT-7 za grudzień 2003 r. i VAT-Z, wykazując nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu. Organ podatkowy I instancji wykreślił ją z rejestru VAT i odmówił zwrotu, powołując się na art. 25 ust. 3 ustawy o VAT. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Określono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Niedobylska NSA Maria Piórkowska Protokolant sek. Beata Janczewska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi Firmy Handlowo-Usługowej "A" J. K. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za grudzień 2003r. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...], II. Określa, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej J. K. kwotę 100 zł. (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia (...) października 2004r. znak (...) Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. K. prowadzącą Firmę Handlowo-Usługową "A" w P. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) sierpnia 2004r. nr (...) w sprawie odmowy zwrotu bezpośredniego różnicy w podatku od towarów i usług za grudzień 2003r. w kwocie 1024 zł oraz określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 1024 zł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że podatniczka prowadziła działalność gospodarczą w okresie od 19 czerwca 2001r. do 31 grudnia 2003r. w zakresie działalności handlowej w branży rolno- spożywczej i przemysłowej.
Z dniem 31 grudnia 2003r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. W dniu 7 stycznia 2004r. podatniczka złożyła w Urzędzie Skarbowym w P. deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za grudzień 2003r. oraz VAT-Z, z której wynikało, że z dniem 31 grudnia 2003r. nastąpiła likwidacja prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
Na podstawie złożonej deklaracji VAT-Z organ podatkowy I instancji wykreślił podatniczkę z rejestru podatników podatku VAT i uznał, że z uwagi na treść art. 25 ust 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.)- zwanej dalej u.p.t.u. nie jest uprawniona do otrzymania zwrotu bezpośredniego.
Dlatego w decyzji z dnia (...) kwietnia 2004r. znak (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego określił podatniczce, za grudzień 2003r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie 1024 zł, w tym kwotę do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 1024 zł.
Z uwagi na nieprawidłowe określenie sentencji powyższej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej, uchylił przedmiotową decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego w decyzji z dnia (...) sierpnia 2004r. znak (...) odmówił stronie prawa zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za grudzień 2003r. w wysokości 1024 zł oraz określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 1024 zł.
Rozpoznając odwołanie na powyższą decyzję organu I instancji organ odwoławczy podniósł, że jedną z sytuacji kiedy niemożliwym staje się zwrot różnicy podatku jest przypadek znajdujący unormowanie w art. 25 ust 3
u. p. t. u. , który stanowi , że obniżenia lub zwrotu różnicy podatku nie stosuje się do podatników, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego lub zostali wykreśleni z rejestru o którym mówi art. 9 przedmiotowej ustawy.
Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.t.u., jeżeli podatnik zaprzestał wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu, zobowiązany jest zgłosić o tym urzędowi skarbowemu, który dokonał rejestracji a zgłoszenie to stanowi podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru. Zgłoszenie podatnika o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu ma charakter deklaratoryjny. W przypadku bowiem nie dopełnienia tego obowiązku przez podatnika urząd skarbowy ma prawo do wykreślenia podatnika z rejestru, co wynika z art. 9 ust. 5 a u.p.t.u. Wykreślenie podatnika z rejestru następuje więc nie z dniem dokonania przez niego zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, ale z dniem faktycznego zaprzestania ich wykonywania. Ponieważ J. K. zlikwidowała działalność gospodarczą z dniem 31 grudnia 2003r. i z tym dniem została wykreślona z rejestru podatników VAT, w dniu składania deklaracji podatkowej z a grudzień 2003r. tj. w dniu 7 stycznia 2004r. nie posiadała statusu zarejestrowanego podatnika podatku od towarów i usług, a zatem niemożliwe stało się dokonanie zwrotu na rachunek bankowy kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Na przedmiotową decyzję Izby Skarbowej J. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi zarzuciła naruszenie art. 25 ust. 3 u.p.t.u., które według jej interpretacji dotyczy podatników, którzy bez rejestracji lub źle zarejestrowani chcą dokonać zwrotu podatku. Samo zgłoszenie zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, które skutkuje wykreśleniem z rejestru nie może pozbawić jej prawa nabytego w okresie kiedy była zarejestrowana.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej Rzeszowie podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie.
Skarga jest zasadna.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny.
Podatniczka prowadziła działalność gospodarczą w branży handlowej artykułami rolno-spożywczymi i przemysłowymi od dnia 19 czerwca 2001 r. do 31 grudnia 2003 r., kiedy to zlikwidowała działalność.
W dniu 7 stycznia 2004 r. złożyła w Urzędzie Skarbowym w P. deklarację VAT-7 za grudzień 2003 r. oraz VAT-Z, z której wynikało, że z dniem 31 grudnia 2003 r. nastąpiła likwidacja działalności gospodarczej. Na podstawie złożonej deklaracji VAT-Z organ podatkowy I instancji wykreślił podatniczkę z rejestru podatników podatku VAT i stwierdził, że z uwagi na treść art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.)-zwanej dalej u.p.t.u., nie jest ona uprawniona do otrzymania zwrotu bezpośredniego.
W rozpoznawanej sprawie chodzi o ocenę zastosowania art. 25 ust .3 u.p.t.u. jako przepisu wyłączającego uprawnienie które wcześniej powstało-należy przyjąć w ślad za organami podatkowymi, że podatniczka zachowała wszystkie wymagane warunki, aby przysługiwało jej prawo do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, zwłaszcza z art. 19 ust. 2 i 3 u.p.t.u. W związku z tym należy przyjąć, że podatniczka która skorzystała z prawa do obniżenia podatku należnego i w rozliczeniu za grudzień 2003 r. wykazała kwotę zwrotu różnicy podatku i spełniła w danym okresie rozliczeniowym warunki ustawowe, nabyła prawo do zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym, zaś późniejsze wykreślenie podatniczki z rejestru nie pozbawia jej "dobrze nabytego prawa". Na powstanie prawa podatniczki do obniżenia kwoty podatku należnego nie mogą mieć wpływu zdarzenia i czynności, które pojawiły się po złożeniu prawidłowego rozliczenia podatkowego, w tym wykreślenie z rejestru.
Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w Uchwale 7 Sędziów z dnia 15 maja 2002r. sygn. akt III AZP 1/2002-opubl.-OSN 2003/12 poz.282, który tut. sąd w pełni podziela w uwagi na podniesione w uzasadnieniu argumenty, a także w wyroku z dnia 25 luty 2003 r. sygn. akt III RN 147/2002- opubl. w Monitorze Pod. 2003/5 str. 41, a także identyczny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2004 r. sygn. akt III SA 2090/2002- opubl. w Monitorze Pod. 2004/4 str. 2.
Z uwagi na powyższe, ponieważ organy podatkowe dopuściły się naruszenia prawa materialnego w postaci art. 25 ust. 3 u.p.t.u. należało w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr US.IX/4400-5/MMH/04.
W oparciu o art. 152 p.p.s.a. określono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej J. K. kwotę 100 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło