I SA/Rz 434/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-01-08

Skład orzekający: Jacek Surmacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może zmienić swoje poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może uchylić ani zmienić swojego poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych, która uzasadniałaby wydanie postanowienia odmiennej treści. Ponowne złożenie wniosku o udzielenie prawa pomocy w niezmienionych okolicznościach faktycznych nie może uchylać skutków prawnych prawomocnego postanowienia oddalającego wniosek.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego. Wniosek ten był kolejnym wnioskiem o prawo pomocy, gdyż poprzedni został oddalony postanowieniem WSA, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez NSA. Skarżąca podtrzymała argumentację o swojej trudnej sytuacji materialnej, wskazując na bezrobocie i niskie dochody.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 lipca 2012 r. sygn.: I SA/Rz 434/12 w przedmiocie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S.-W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r. - postanawia – odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 lipca 2012 r. sygn.: I SA/Rz 434/12 w przedmiocie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 30 października 2012 r., sygn. I SA/Rz 434/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J.S.-W. (dalej zwaną skarżącą) na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia. Do skargi kasacyjnej, zgodnie z wnioskiem w niej zawartym, załączono urzędowy formularz PPF z żądaniem zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest osobą bezrobotną, podobnie jak jej mąż i wspólnie z nim utrzymuje się z zasiłku z tytułu bezrobocia w kwocie netto 549,48 zł. Zaznaczyła, że opłata sądowa od skargi kasacyjnej przekracza jej możliwości finansowe. Oświadczyła, że nie posiada ani wartościowych rzeczy ruchomych, a jedynym majątkiem wspólnym małżonków jest mieszkanie o pow. 45 m² i nieruchomość rolna o pow. 0,30 ha. Skarżąca oświadczyła, że wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą ok. 500 zł (opłaty za energię elektryczną, wodę, kanalizację, ogrzewanie), a na leki wydaje ok. 50 zł. Obecnie rozpoznawany wniosek jest kolejnym w tej sprawie wnioskiem o prawo pomocy. Poprzedni z dnia 8 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił postanowieniem z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. I SA/Rz 434/12. W trakcie tego postępowania wpadkowego, by wyeliminować wątpliwości co do faktycznego stanu majątkowego, skierowano do skarżącej wezwania do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowego oświadczenia majątkowego. Sąd, po zapoznaniu się z dodatkowymi informacjami, wniosek skarżącej o prawo pomocy oddalił. Podjęte rozstrzygnięcie utrzymał w mocy sąd drugiej instancji, oddalając zażalenia (postanowienia z dnia 16 sierpnia 2012 r. , sygn. II FZ 694/12. Do rozpoznania pozostaje kolejny wniosek skarżącej dołączony do skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji, w którym skarżąca domaga się również zwolnienia od kosztów sądowych. Dane i informacje w nim zawarte są zgodne z treścią poprzednio rozpoznanego wniosku, a postępowanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tym zakresie, co należy ponownie podkreślić, zostało skontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który nie dopatrzył się żadnego naruszenia prawa. Treść obu wniosków, dane o sytuacji materialnej i majątkowej, w tym użyte w nich sformułowania językowe są identyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:. W myśl art. 164 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie zwanej P.p.s.a.), postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem. Związanie sądu wydanym przez siebie postanowieniem polega na tym, że nie może być ono uchylone lub zmienione przez ten sam sąd, jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej (por. Jan Paweł Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 352). Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które to mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Należy podkreślić, że bez owej zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., s. 661). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w sytuacji zmiany polegającej na pogorszeniu się warunków materialnych skarżącego, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wskazała żadnych nowych, istotnych okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w sposób, który uzasadniałyby ponowne zajęcie się kwestią zwolnienia jej od poniesienia kosztów sądowych. W rozpoznawanym obecnie wniosku skarżąca podaje dokładnie te same dane, które w poprzednim postępowaniu z zakresu prawa pomocy uznane zostały za niewiarygodne; zadeklarowane wydatki przekraczały bowiem oświadczone dochody. Przedstawione okoliczności niczym nie różnią się od tych, które były przedmiotem rozważań sądów dwóch instancji. Sąd przychyla się do stanowiska, że ponowne złożenie wniosku o udzielenie prawa pomocy w niezmienionych okolicznościach faktycznych, (...) nie może uchylać skutków prawomocności wydanego wcześniej postanowienia oddalającego zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy (lub prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy), (por.: B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, str. 715). Reasumując, skarżąca nie podniosła żadnych argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia Sądu w postanowieniu z dnia 3 lipca 2012 r. W takiej sytuacji oczywistym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany ustaleniami poczynionymi w poprzednim, przywoływanym postępowaniu o prawo pomocy z wniosku z dnia 8 czerwca 2012 r., nie może uwzględnić aktualnego wniosku skarżącej. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło