I SA/Rz 443/05

WyrokWSA w Rzeszowie2006-03-23

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Barbara Stukan-Pytlowany, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który przeznaczył przychód ze sprzedaży wspólnej nieruchomości na remont budynku mieszkalnego stanowiącego wyłączną własność jego małżonki, spełnia przesłanki do zwolnienia od zryczałtowanego podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Podatnik nie spełnił przesłanek do zwolnienia od zryczałtowanego podatku dochodowego, ponieważ przychód ze sprzedaży wspólnej nieruchomości został przeznaczony na remont budynku, który nie stanowił jego własności, lecz wyłączną własność jego małżonki. Przepisy dotyczące zwolnień podatkowych należy interpretować ściśle, a dla skorzystania ze zwolnienia wymagane jest wykazanie, że przychód przeznaczono na remont własnego budynku lub lokalu, a nie tylko posiadanie tytułu prawnego do remontowanego obiektu.
Stan faktyczny
Skarżący B.R. wraz z żoną sprzedali lokal mieszkalny stanowiący ich współwłasność. Skarżący złożył oświadczenie o przeznaczeniu uzyskanej kwoty na remont budynku mieszkalnego, który jednak stanowił wyłączną własność jego żony. Organy podatkowe uznały, że skarżący nie spełnił przesłanek do zwolnienia od zryczałtowanego podatku dochodowego, ponieważ remontowany budynek nie był jego własnością. Skarżący zarzucił błędną interpretację przepisów, wskazując na wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i wspólne zeznanie roczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędzia WSA Barbara Stukan-Pytlowany Asesor WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006r. na rozprawie- sprawy ze skargi B. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2003r. - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2005r. nr [...] w sprawie określenia B.R. zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2003r., z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, na kwotę 1 500,00zł. Organ odwoławczy uznał za zasadne stanowisko organu I instancji odnośnie opodatkowania przychodu podatnika uzyskanego ze zbycia lokalu mieszkalnego, wobec uznania że przychód ten nie podlega zwolnieniu na podstawie art.21 ust.1 pkt 32 lit.a ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14 z 2000r., poz.176 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.d.f. Istotą zwolnienia z 10% podatku dochodowego jest - w myśl powołanego przepisu - wydatkowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości w całości lub w części, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, na m.in. budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Zdaniem organów podatkowych B.R. poniósł wprawdzie wydatki na remont budynku mieszkalnego położonego w J., lecz budynek ten nie jest własnością podatnika tylko odrębnym majątkiem jego żony. W związku z powyższym podatnik nie spełnił ustawowych przesłanek zwolnienia od zryczałtowanego podatku od przychodu ze sprzedaży nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Rzeszowie B.R. zarzucił błędną interpretację ustawy powołanej w decyzji. W jego ocenie spełnił wszystkie warunki zwolnienia od podatku, ponieważ po sprzedaży mieszkania w D.G. złożył wraz z żoną w urzędzie skarbowym oświadczenie, że kwotę uzyskaną ze sprzedaży tj. 30.000,00zł przeznaczą na zakup materiałów budowlanych do remontu budynku w J. i rzeczywiście w ciągu 2 lat całość pieniędzy ze sprzedaży mieszkania przeznaczyli na zakup materiałów budowlanych, na dowód czego przedłożyli faktury VAT. W ocenie skarżącego pracownica Urzędu Skarbowego była zupełnie nieprzygotowana, wzywała go kilkakrotnie do osobistego stawiennictwa, a ponadto szantażowała go i straszyła mówiąc, że wystąpi do Urzędu Skarbowego o podwyższenie kwoty za sprzedane mieszkanie. Zarzucił też, że organy nie uznały poniesionych przez niego wydatków na zakup materiałów budowlanych, bo chociaż dom w J. jest wyłączną własnością jego żony, to przecież są małżeństwem od 27 lat i razem prowadzą gospodarstwo domowe. Zaznaczył przy rym, że do rozliczenia rocznego za 2004r. i skorzystania z ulgi remontowej wystarczająca była umowa użyczenia zawarta z żoną. W tej sytuacji nie rozumie, dlaczego będąc małżeństwem nie mogą rozliczać się razem za sprzedane mieszkanie, chociaż zeznanie roczne za 2004r. złożyli wspólne, a poza rym, dlaczego skarżący nie posiadający żadnej własności ma gorsze prawa niż żona, która otrzymała od rodziców majątek. Połowa kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania nie wystarczyłaby mu na kupno własnego mieszkania czy działki budowlanej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w dniu 23 marca 2006r. skarżący B.R. oświadczył, że od maja 2005r. jest właścicielem budynku mieszkalnego położonego w T., który otrzymał w spadku, materiały budowlane zakupione na podstawie faktur przedstawionych organowi podatkowemu zostały częściowo wbudowane w domu jego żony w J., a pozostała część jest tam jeszcze składowana. Pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej stwierdził, że ujawnione na rozprawie nowe okoliczności, jakoby skarżący był właścicielem spadkowej posesji nie były znane organom przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) i art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Poza sporem w rozpoznawanej sprawie jest to, że skarżący B.R. wraz z żoną J.R., dokonali w dniu 6 stycznia 2003r. sprzedaży lokalu mieszkalnego, stanowiącego ich współwłasność, położonego w D.G. przy ul. P., za kwotę 30.000,00zł (akt notarialny z dnia 6 stycznia 2003r. Rep. A nr [...]), a sprzedaż nastąpiła w warunkach określonych w przepisie art. 10 ust.1 pkt 8 lit.a-c ustawy p.d.f., tj. przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie. Nie jest również sporne to, że zbywający nie uiścili zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o którym mowa w art.28 ust.1 i ust.2 ustawy p.d.f., natomiast w terminie 14 dni od dnia sprzedaży złożyli oświadczenie, że uzyskany z niej przychód wydatkują w całości w ciągu dwóch lat na rozbudowę, remont budynku lub lokalu mieszkalnego. W dniu 17 lutego 2005r. J.R. oświadczyła w Urzędzie Skarbowym, że przychód ze sprzedaży mieszkania w D.G. został w całości wykorzystany na remont budynku mieszkalnego poł. w J., zakupionego z jej majątku odrębnego, na dowód czego przedstawiła faktury na zakup materiałów budowlanych na łączną kwotę 30 320,22zł i akt notarialny z dnia 14 maja 1996r. Rep. A nr [...]. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego odstąpił od wszczęcia postępowania podatkowego wobec J.R., natomiast postanowieniem z dnia [...] kwietna 2005r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2003r. w zryczałtowanym podatku dochodowym wobec B.R. Organ podatkowy zasadnie przyjął, że przychody ze sprzedaży wspólnej własności określa się proporcjonalnie do udziału w zysku ( w tym przypadku wobec braku określenia udziały są równe) i opodatkowuje odrębnie u każdego współwłaściciela, stosownie do treści art.8 ust.1 ustawy p.d.f. Aby zatem skorzystać ze zwolnienia od zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art.21 ust.1 pkt 32 lit. a ustawy p.d.f, każdy z podatników musi spełnić przesłanki określone w tym przepisie tj. uzyskany przychód ze sprzedaży nieruchomości wydatkować na nabycie na terytorium RP, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa użytkowania wieczystego gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, lub na nabycie prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Zasadne jest w związku z tym stanowisko organów podatkowych, że B.R. zobowiązany jest do zapłaty zryczałtowanego podatku w wysokości 10% od kwoty 15.000,00zł, tj. połowy przychodu uzyskanego ze sprzedaży mieszkania, ponieważ nie spełnił wszystkich przesłanek wymienionych w art.21 ust.1 pkt 32 lit.a ustawy p.d.f. Podatnik wprawdzie wydatkował w przewidzianym terminie przychód uzyskany ze sprzedaży mieszkania na remont budynku mieszkalnego, lecz budynek ten nie stanowił jego własności, tylko odrębną własność jego żony. B.R.miał tytuł prawny do korzystania z przedmiotowego budynku, wynikający z umowy użyczenia, dlatego miał prawo do skorzystania z ulgi remontowej uregulowanej w art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy p.d.f., z czego zresztą skorzystał w złożonym zeznaniu rocznym. Spełnienie warunków nabycia prawa do ulgi remontowej nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunków zwolnienia od zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art.21 ust.1 pkt 32 lit.a ustawy p.d.f. O ile przy korzystaniu z ulgi remontowej podatnikowi wystarcza tytuł prawny do remontowanego budynku (zajmowanego np. na podstawie umowy użyczenia), to w przypadku zwolnienia musi wykazać, że przychód przeznaczył na remont własnego budynku lub lokalu. Przepisy podatkowe, a w szczególności dotyczące ulg i zwolnień należy interpretować ściśle, dlatego Sąd podziela ocenę zgromadzonego materiału dokonaną w zaskarżonej decyzji, uznając brak podstaw do zakwestionowania zaskarżonych rozstrzygnięć. W trakcie całego postępowania podatkowego B.R. utrzymywał, że przychód ze sprzedaży mieszkania przeznaczony został na remont mieszkania w J., w którym jest zameldowany i w którym zamieszkują wspólnie z żoną. Okoliczność ta ; była niesporna i stanowiła podstawę ustalenia stanu faktycznego, na podstawie którego orzekały organy podatkowe. Skarżący potwierdził ten fakt również w złożonej do tut. Sądu skardze i dodał, że on nie posiada żadnej własności. Dopiero na rozprawie w dniu 23 marca 2006r. B.R. zmienił dotychczasowe stanowisko i oświadczył, że od maja 2005r. jest właścicielem budynku mieszkalnego położonego w T., a zakupione materiały budowlane zostały jedynie częściowo wbudowane w domu jego żony, zaś pozostała część jest składowana. Odnosząc się do podnoszonej okoliczności należy stwierdzić, że sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności, czyli zgodności z prawem, decyzji podjętych przez organy administracji publicznej, według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny nie prowadzi własnego postępowania dowodowego - z wyjątkiem przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów na podstawie art.l06§3 ustawy P.p.s.a. - lecz ocenia prawidłowość ustaleń w zakresie stanu faktycznego, poczynionych przez organy administracji. W związku z powyższym podnoszone przez skarżącego dopiero na rozprawie nowe okoliczności, które nie były i nie mogły być znane organowi przed wydaniem zaskarżonej decyzji, których organ nie mógł zweryfikować i ocenić, należy uznać za spóźnione. Podnoszone po wydaniu decyzji ostatecznej nowe, nieznane organowi okoliczności mogą ewentualnie stanowić przesłankę do wznowienia postępowania podatkowego przed właściwym organem podatkowym. Nie mogą natomiast uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji, bo Sąd nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wprawdzie organy podatkowe mają obowiązek zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, to jednak nie może oznaczać obciążenia organów nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że podatnik nawet nie sygnalizował istnienia tych faktów, a ponadto zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i nie wnosił o jego uzupełnienie. W ocenie Sądu postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie było prowadzone w sposób prawidłowy. Trzeba dodać, że organy podatkowe mają prawo badać czy cena określona w umowie sprzedaży odpowiada wartości rynkowej rzeczy lub prawa (art.19 ustawy p.d.f), dlatego podejmowane w rozpoznawanej sprawie działania były uzasadnione, niezależnie od subiektywnych odczuć podatnika. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, dlatego orzekł jak w sentencji, w oparciu o przepis art.151 ustawy P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło