I SA/Rz 45/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2012 r., Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za kwiecień 2009 r. w zakresie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia oddalić wniosek W skardze złożonej do tutejszego Sądu na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2012 r., Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za kwiecień 2009 r. skarżący J.S. domagał się wstrzymania jej wykonania, wskazując że próba egzekucji kwoty 136.898 zł ( łączna kwota zobowiązania w podatku akcyzowym za kolejne okresy rozliczeniowe, wynikająca z zaskarżonych przez niego do Sądu decyzji, zarejestrowanych pod sygnaturami od I SA/Rz 35/13 do I SA/Rz 53/13 ) "będzie groziła utratą wszystkiego co posiada, a i tak zabraknie zabezpieczenia dla tak ogromnej kwoty". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania ( art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Taka regulacja prawna prowadzi do wniosku, iż wniesienie do sądu administracyjnego skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych, co do zasady, jest stanem niepożądanym. Prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową instytucją, a przesłanki uzasadniające jej zastosowanie nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę, już we wniosku, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004r., sygn. akt FZ 496/2004, LexPolonica). Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., zobowiązując stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakłada na nią obowiązku ich udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, że zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością – zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. W interesie wnioskodawcy leży zatem takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności i jego uzasadnienie, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, a która jest wynikiem wykonania kwestionowanej decyzji administracyjnej. Szkoda występuje wówczas, gdy nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., sygn. akt I OZ 1074/05, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Omawiana instytucja ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 października 2010 r. (sygn. akt I FZ 317/10 www.orzeczenia.nsa.gov.pl), egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uzasadnia również wysokość obciążenia. Ta sama kwota pieniężna w stosunku do różnych podmiotów może zostać oceniona jako wysoka bądź też nie. Wszystko bowiem zależy od sytuacji finansowej. Dopiero powołanie się na okoliczności związane z tą sytuacją pozwoli ocenić czy w stosunku do danego podmiotu obciążenie finansowe związane z uregulowaniem należności, co do zasady odwracalne, spowoduje stan, którego w tym konkretnym przypadku nie da się odwrócić. Tymczasem skarżący, poza wynikającą z treści decyzji kwotą obciążenia, nie powołał się na żadne okoliczności, które pozwoliłyby uprawdopodobnić stan niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Sąd nie może domyślać się ewentualnych, negatywnych skutków wywołanych wykonaniem decyzji, to wnioskodawca ma przekonać Sąd o zasadności wnioskowanej ochrony. Nieuzasadniona potrzeba ochrona interesu skarżącego nie może odbywać się kosztem ochrony interesu społecznego, jakim jest prawidłowe funkcjonowanie procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. W świetle powyższego Sąd uznał powyższy wniosek za nieuzasadniony i, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.