I SA/Rz 453/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Piotr Popek WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia oddala skargę. I SA/RZ 453/16 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO), po rozpatrzeniu wniosku T. Ś. (dalej: strona/skarżący) o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy (dalej: Wójt) z dnia [...] lutego 2016r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści, odmówiło przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Z uzasadnienia postanowienia oraz akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] marca 2016r., nr [...], SKO stwierdziło uchybienie przez stronę terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wójta z dnia [...] lutego 2016r., odmawiające wydania zaświadczenia żądanej treści. Ww. postanowienie SKO zostało doręczone stronie w dniu 14 marca 2016r. W dniu 22 marca 2016r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia zażalenia na ww. odmowne postanowienie Wójta. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek wprowadzenia go w błąd przez Wójta. Wskazano, że podczas rozmowy telefonicznej w dniu 15 lutego 2016r., skarżący poinformował Wójta, że posiada nowe dowody i okoliczności związane z żądaniem wydania zaświadczenia. W odpowiedzi Wójt wskazał, aby skarżący nie składał zażalenia i zgłosił się do niego w dniu 17 lutego 2016r., gdyż sprawa zostanie ponownie rozpatrzona. Strona wskazała, że w wyniku zapoznania się z nowymi dokumentami Wójt odmówił załatwienia sprawy zgodnie z jej wnioskiem. Z uwagi na powyższe, skarżący niezwłocznie złożył zażalenie w sekretariacie Urzędu Gminy. Uchybienie terminu nastąpiło zatem bez winy strony, na skutek działania Wójta. Odmawiając przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego zażalenia, w powołanym na wstępie postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2016r., SKO stwierdziło, że nie zachodzą – określone w art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r, poz. 23), dalej: K.p.a. - przesłanki niezbędne dla orzeczenia o przywróceniu terminu. Organ wyjaśnił, że termin należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wobec okoliczności, że strona nie była świadoma uchybienia terminu, siedmiodniowy termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości, że zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu. Zdaniem SKO, w niniejszej sprawie prośbę o przywrócenie terminu należało złożyć w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia [...] marca 2016r., które stwierdziło dokonanie tej czynności z uchybieniem terminu, tj. od dnia 14 marca 2016r. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w 22 marca 2016r., a zatem po upływie ustawowego terminu. W ocenie organu, powyższa okoliczność skutkować musi odmową przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego zażalenia. Ponadto organ nadmienił, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż zwłoka w złożeniu zażalenia nie wynikała z jego winy, gdyż brak było przeciwwskazań aby skarżący złożył stosowne zażalenie w terminie. Sam fakt nieznajomości prawa, czy też błąd co do liczenia terminów procesowych nie może być utożsamiony z brakiem winy. Na powyższe postanowienie T. Ś. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na pominięciu faktu, że skarżący został wprowadzony w błąd przez urzędnika państwowego - Wójta. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2016r. Wójt odmówił wydania mu zaświadczenia dotyczącego opłacania składek na obowiązkowe ubezpieczenie rolników. Podał, że w dniu 15 lutego 2016r. w trakcie rozmowy telefonicznej poinformował Wójta o nowych okolicznościach i dowodach, Wójt poprosił go, żeby nie składał zażalenia i zgłosił się w dniu 17 lutego 2016r., to wznowi postępowanie z uwagi na nowe okoliczności. Jednakże w tym dniu Wójt odmówił wydania decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania, w związku z czym skarżący złożył stosowne zażalenie Skarżący zarzucił, że uchybienie terminu do złożenia zażalenia nie nastąpiło z jego winy, gdyż został wprowadzony w błąd przez Wójta. Podkreślił, że pozostawał w przekonaniu, iż postępowanie zostanie wznowione. Nie wiedział, że złożenie zażalenia po terminie będzie rodziło dla niego negatywne konsekwencje. Wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, wymagającą opieki i pomocy innych osób w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zdaniem skarżącego, o braku winy w uchybieniu terminu świadczy jego stan zdrowia i liczne schorzenia, które utrudniają mu normalne funkcjonowanie oraz okoliczność, że błąd został wywołany przez urzędnika państwowego, który powinien stać na straży porządku i praworządności. Podniósł, że nie miał podstaw aby nie wierzyć Wójtowi, który zapewniał go, że sprawa zostanie wznowiona i wiedział kiedy upływa termin do wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie SKO odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Stosownie do art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). Z powyższego przepisu wynika, że do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej (np. do wniesienia zażalenia) niezbędne jest, aby łącznie zostały spełnione następujące przesłanki: 1) zainteresowany złożył prośbę o przywrócenie terminu; 2) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy został przez niego uprawdopodobniony; 3) prośba o przywrócenie terminu została złożona w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi; 4) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem prośby o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu, prawidłowo uznało SKO, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Przede wszystkim należy stwierdzić, że skarżący złożył przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia, określonego w art. 58 § 2 K.p.a., zgodnie z którym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W okolicznościach niniejszej sprawy, należy uznać, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 14 marca 2016r., tj. w dacie doręczenia skarżącemu postanowienia SKO, stwierdzającego wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu. Należy bowiem przyjąć, że najpóźniej w tym dniu skarżący dowiedział się, że jego zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu. Zatem w dniu 15 marca 2016r. rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który upłynął w dniu 21 marca 2016r. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia został nadany w Urzędzie Pocztowym w J. w dniu 22 marca 2016r., a zatem z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a. Ponadto jak słusznie oceniło SKO, nie została spełniona również przesłanka uprawdopodobnienia przez skarżącego braku swojej winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zainteresowany przywróceniem terminu powinien wykazać, że mimo należytej staranności - przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - nie udało mu się zachować terminu, tak by umożliwić organowi administracji publicznej powzięcie przekonania o prawdopodobieństwie braku winy w uchybieniu terminowi po stronie zainteresowanego. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. Do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się między innymi przerwę w komunikacji, chorobę wymagającą hospitalizacji, czy inną nagłą – obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - dalej: NSA, z dnia 14 stycznia 2000r., sygn. akt I SA/Gd 794/99, LEX nr 40381 oraz z dnia 14 kwietnia 2010r., sygn. akt II OSK 22/09, LEX nr 597496). Nie jest zatem dopuszczalne przywrócenie terminu w sytuacji, gdy osoba zainteresowana dopuściła się nawet w najlżejszym stopniu niedbalstwa w uchybieniu terminowi. W niniejszej sprawie skarżący podnosił, że nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji wniesienia zażalenia po upływie terminu. Wskazywał także, że został wprowadzony w błąd przez Wójta, który zapewnił go, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia zostanie wznowione. W złożonej skardze skarżący podniósł również, że jest osoba niepełnosprawną, wymagającą opieki i pomocy innych osób w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W ocenie Sądu, słusznie SKO stwierdziło, że podniesione przez skarżącego okoliczności nie świadczą o braku jego winy w uchybieniu terminu. Należy wskazać, że doręczone skarżącemu postanowienie Wójta o odmowie wydania zaświadczenia zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia na to rozstrzygniecie. Nieświadomość konsekwencji uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia nie uzasadnia przywrócenia terminu, gdyż nieznajomości prawa nie można utożsamiać z brakiem winy. Podnoszona przez skarżącego okoliczność pozostawania w błędnym przekonaniu, na skutek informacji uzyskanej od Wójta, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia zostanie wznowione, również nie uzasadnia uznania braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Jak twierdzi skarżący, miał on przedstawić Wójtowi nowe okoliczności i dowody, przy czym termin spotkania ustalono w dniu, który przypadał już po upływie terminu do wniesienia zażalenia. Zdaniem Sądu, w celu zachowania należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, skarżący powinien złożyć zażalenie w ustawowym terminie, nie zaś oczekiwać na decyzję Wójta w przedmiocie rozstrzygnięcia kwestii wznowienia postępowania. Podobnie okoliczności dotyczące stanu zdrowia skarżącego, nie stanowią podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Po pierwsze zostały podniesione dopiero w skardze, a ponadto nie stanowiły nagłej, niedającej się przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu. Nadmienić należy, że stan zdrowia strony może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej wyłącznie w sytuacji, gdy uprawdopodobni ona, że niedochowanie terminu wynika wprost z tej przesłanki. Natomiast, jeżeli stan zdrowia strony, przed rozpoczęciem biegu terminu, którego przywrócenia strona się domaga oraz w czasie jego biegu, nie uległ zmianie, wcześniej zaś nie uniemożliwiał jej brania czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, to nie można uznać, że miał wpływ na niedokonanie przez nią czynności procesowej w przepisanym terminie. W odróżnieniu od nagłej choroby, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2364/11, LEX nr 1400792, oraz z dnia 22 kwietnia 1998r., SA/Sz 1435/97, LEX nr 34150). Niespełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 58 § 1 i 2 K.p.a. powoduje, że SKO zasadnie odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Zdaniem Sądu, zarzut dokonania błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, przez pominięcie faktu, że skarżący został wprowadzony w błąd przez Wójta, jest niezasadny. W ocenie Sądu, stan faktyczny w sprawie został prawidłowo ustalony, a okoliczność na którą wskazuje skarżący została przez organ prawidłowo oceniona jako nie świadcząca o braku jego winy w uchybieniu terminu i w konsekwencji - niestanowiąca podstawy do przywrócenia terminu. Z powyższych względów, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art.151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.