I SA/Rz 455/24
WyrokWSA w Rzeszowie2024-11-19
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Jarosław Szaro, Małgorzata Niedobylska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wydania zaświadczenia o dochodach byłego męża na żądanie byłej żony, powołując się na tajemnicę skarbową, mimo że była żona posiada interes prawny w uzyskaniu tego zaświadczenia w celu przedłożenia go organowi przyznającemu świadczenia rodzinne?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo odmówić wydania zaświadczenia o dochodach podatnika, jeśli dane te objęte są tajemnicą skarbową i wnioskodawca nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do ich uzyskania na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Interes prawny wnioskodawcy w uzyskaniu zaświadczenia nie jest wystarczający, jeśli żądane informacje stanowią tajemnicę skarbową i nie ma podstawy prawnej do ich ujawnienia.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się o wydanie zaświadczenia o dochodach byłego męża za lata 2017-2018, potrzebnego do przedłożenia Wojewodzie w związku z decyzją o zwrocie świadczeń 500+ i świadczeń rodzinnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia, powołując się na tajemnicę skarbową. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie, uznając interes prawny skarżącej, ale podkreślając ochronę tajemnicy skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 22 lipca 2024 r. nr 1801-IOD.4052.2.2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Przedmiotem skargi A.D. (dalej: "skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: "Dyrektor IAS") z dnia 22 lipca 2024 r. nr 1801-IOD.4052.2.2024 o utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik US") z dnia 25 czerwca 2024 r. nr 1804-SOB.4052.2568.2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższe postanowienie przedstawia się następująco.
Pismem z dnia 5 czerwca 2024 r. skarżąca zwróciła się do Ministra Finansów o pomoc w uzyskaniu zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w [...] o dochodach byłego męża P.D. za 2017 r. i 2018 r. po korekcie indywidualnej. Skarżąca wskazała, że zaświadczenie jest jej potrzebne celem przedłożenia Wojewodzie [...], który wydał wobec niej decyzję zobowiązującą do zwrotu świadczenia 500+ i świadczeń rodzinnych z uwagi na przekroczenie dochodu na osobę w rodzinie. Minister Finansów przekazał sprawę zgodnie z właściwością Naczelnikowi US.
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2024 r. nr 1804-SOB.4052.2568.2024 Naczelnik US działając na podstawie art. 306c i art. 293 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - dalej: "Ordynacja podatkowa") oraz art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.) - odmówił skarżącej wydania zaświadczenia o dochodach P.D. za 2017 r. i 2018 r.
W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik US stwierdził, że P.D. w zeznaniach podatkowych za 2017 r. i 2018 r. dokonał indywidualnego rozliczenia podatkowego, tym samym dane z deklaracji objęte są tajemnicą skarbową i mogą zostać udostępnione podatnikowi lub jego pełnomocnikowi, a także na podstawie art. 299 § 3 pkt 9 Ordynacji podatkowej m. in. wojewodzie w zakresie prowadzonych postępowań o przyznanie świadczeń rodzinnych, zasiłków dla opiekunów lub świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej, Dyrektor IAS opisanym na wstępie postanowieniem, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Dyrektor IAS podzielił stanowisko Naczelnika US, że indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową.
Zdaniem Dyrektora IAS, skarżąca niewątpliwie ma interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, jednakże zwrócił uwagę na to, że skarżąca nie składała wspólnych zeznań podatkowych za 2017 r. i 2018 r. z P.D., ponadto interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia nie wyklucza stosowania innych przepisów, w szczególności ochrony tajemnicy skarbowej na podstawie art. 293 § 1 i następnych Ordynacji podatkowej.
Dyrektor IAS wskazał, że ze względu na przedstawioną przez skarżącą argumentację, w szczególności, że informacja o dochodach P.D. może mieć wpływ na uprawnienie do pobierania świadczenia 500+ oraz świadczeń rodzinnych, natomiast wojewoda jest organem uprawnionym do uzyskania określonych informacji z akt podatkowych, z urzędu poinformował Wojewodę [...] o dochodach P.D. za 2017 r. i 2018 r. z zastrzeżeniem, że dane te objęte są tajemnicą skarbową i nie mogą zostać udostępnione skarżącej.
W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu skargi opisała przebieg postępowań dotyczących przyznania, a następnie zobowiązania do zwrotu świadczenia wychowawczego i świadczeń rodzinnych na rzecz małoletnich dzieci skarżącej i P.D.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie Dyrektora IAS o odmowie wydania zaświadczenia.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że postanowienie Dyrektora IAS odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 306a § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.
Natomiast art. 306a § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zgodnie wreszcie z art. 306c Ordynacji podatkowej, odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
W doktrynie wskazuje się, że wydanie zaświadczenia jest niedopuszczalne i powinno spotkać się z odmową organu podatkowego w sytuacji gdy:
1) wnioskodawca nie posiada interesu prawnego;
2) wniosek o wydanie zaświadczenia został skierowany do niewłaściwego organu;
3) nie można wydać zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści albo ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, a także przez wzgląd na zakaz ujawniania tych danych [zob. Etel Leonard (red.), Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, opublikowano: LEX/el 2024].
Nie budzi wątpliwości, że skarżąca posiada interes prawny w wydaniu zaświadczenia o żądanej treści, czego organy podatkowe zresztą nie kwestionowały.
Należy jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 293 § 1 Ordynacji podatkowej, indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Informacje zawarte w aktach spraw podatkowych mogą być więc udostępniane ściśle określonym podmiotom, wymienionym w art. 299 Ordynacji podatkowej. Niewątpliwie skarżąca nie należy do zamkniętego katalogu podmiotów, które uprawnione są do ubiegania się o udostępnienie danych stanowiących tajemnicę skarbową i uzyskania ich od organu podatkowego. Jak już wyżej wskazano, odmowa wydania zaświadczenia może być podyktowana nie tylko brakiem interesu prawnego, ale również żądaniem poświadczenia dotyczących podatnika informacji stanowiących tajemnicę skarbową. O możliwości wydania zaświadczenia o dochodzie na żądanie innego podmiotu niż podatnik nie wspomina także art. 306i Ordynacji podatkowej.
Skoro więc skarżąca nie składała wspólnych zeznań PIT za 2017 r. i 2018 r. z P.D., należy podzielić stanowisko organów podatkowych, że nie jest uprawniona do uzyskania zaświadczenia o żądanej treści.
Prawidłowo również organy zwróciły uwagę, że wojewoda w zakresie prowadzonych postępowań o przyznanie świadczeń rodzinnych, jest podmiotem uprawnionym do uzyskania informacji zawartej w aktach sprawy podatkowej, niemniej kwestia ta pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, której przedmiotem jest żądanie przez skarżącą wydana zaświadczenia o określonej treści.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło