I SA/Rz 459/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-09-28
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Piotr Popek, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej prawidłowo pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, uznając, że pytania wnioskodawcy nie dotyczyły wyłącznie przepisów prawa podatkowego i nie przedstawił on własnego stanowiska w tej sprawie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nieprawidłowo pozostawił wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia. Wnioskodawca prawidłowo powołał się na przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zakres prawa podatkowego należy rozumieć szeroko, obejmując również przepisy regulujące elementy konstrukcyjne podatku, nawet jeśli nie znajdują się one formalnie w ustawach podatkowych. W związku z tym, organ powinien był rozpatrzyć wniosek merytorycznie.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej możliwości pobierania wynagrodzenia z dotacji w ramach programu badawczo-rozwojowego oraz jego kwalifikacji jako kosztu uzyskania przychodu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, uznając, że pytania nie dotyczyły wyłącznie przepisów prawa podatkowego i nie przedstawił on własnego stanowiska. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, zasądzono od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz / spr./ Sędziowie WSA Piotr Popek WSA Kazimierz Włoch po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji 1) uchyla zaskarżoną postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego W. B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2017r. nr [...] Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Organ) - po rozpatrzeniu zażalenia W. B. (zwanego dalej Wnioskodawcą bądź Skarżącym) na postanowienie działającego z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów- Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej – utrzymał w mocy to postanowienie.
Organ podzielił stanowisko w kwestii wymogów stawianych wnioskom o interpretację, uznając że żądanie od Wnioskodawcy przeformułowania postawionych w treści wniosku pytań oraz przedstawienia własnego stanowiska odnoszącego się do przeformułowanych pytań, było prawidłowe i nie naruszało obowiązującego prawa.
W treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Wnioskodawca opisał stan faktyczny, podając że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie produkcji narzędzi do obróbki materiałów, w ramach której aplikował do Programu Operacyjnego - Inteligentny Rozwój 2014-2020. Z regulaminu tego programu wynika, że wynagrodzenie Wnioskodawcy za prowadzenie badań wykonywanych w ramach projektu stanowi koszt kwalifikowany. Regulamin przewiduje konieczność zwrócenia się przez podatnika, do właściwego urzędu skarbowego z zapytaniem czy pobieranie wynagrodzenia w ramach realizowanego projektu jest zgodne z ustawą z dnia z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2016r. poz. 2032) - zwanej dalej p.d.o.f. - i czy może stanowić jego wynagrodzenie/dodatkowe źródło przychodu oraz czy istnieje możliwość wskazania/ zaewidencjonowania przedmiotowego wynagrodzenia jako kosztu w ramach realizowanego przedsięwzięcia. Zgodnie z regulaminem Wnioskodawca jest zobowiązany do zadania tych pytań, a udzielone odpowiedzi mają wpływ na ostateczną treść tej aplikacji.
Wnioskodawca wyjaśnił, że projekt będzie realizowany w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020, Priorytetu I wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa, Działania 1.2 Sektorowe programy B+R. Instytucją Pośredniczącą jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, które prowadzi nabór projektów w trybie konkursowym na podstawie wyszczególnionych aktów prawnych, zarówno unijnych jak i krajowych normujących realizowanie opisanego Działania. Podkreślił, że w projekcie będzie pełnił rolę Lidera Projektu utworzonego w celu realizacji projektu Konsorcjum i będzie realizował bezpośredni cel projektu. Środki finansowe w ramach konkursu pochodzić będą z budżetu państwa oraz z budżetu środków europejskich wypłacanych przez Ministra Finansów. Natomiast wydatki, jakie zostaną sfinansowane z otrzymanych środków finansowych to: koszty wynagrodzeń, podwykonawstwa, aparatury naukowo- badawczej i wartości niematerialnych i prawnych, dzierżawy gruntów, wieczystego użytkowania gruntów i amortyzacji budynków, materiałów, sprzętu laboratoryjnego, utrzymania linii technologicznych, wynajmu powierzchni laboratoryjnej, elementów służących do budowy i na stałe zainstalowanie w prototypie, instalacji pilotażowej lub demonstracyjnej, koszty promocji projektu, audytu zewnętrznego oraz koszty pośrednie: wynajmu lub utrzymania budynków, administracyjne, wynagrodzeń wraz z pozapłacowymi kosztami pracy personelu zarządzającego, delegacji osób zaangażowanych w realizację projektu. W ramach ww. środków będą sfinansowane wydatki inwestycyjne na środki trwałe i wartości niematerialne i prawne.
Wnioskodawca będzie beneficjentem projektu - jeśli dofinansowanie zostanie przyznane, będzie zobowiązany do zrealizowania danego projektu badawczo-rozwojowego, wykorzystując w tym celu m. in swoje zasoby kadrowe i finansowe. Jednocześnie będzie pełnił w realizowanym projekcie rolę eksperta, wchodząc w skład zespołu badawczego oraz jednocześnie będąc pracownikiem w ramach własnego projektu. Będzie zatem członkiem zespołu badawczego projektu, a jednocześnie właścicielem projektu.
Wedle Wytycznych Wnioskodawca wykonując osobiście niektóre zadania w projekcie, będzie mógł swoją pracę w określonym wymiarze zaliczyć do kosztów kwalifikowanych (koszt bezpośredni) i rozliczyć w ramach dotacji. W Wytycznych przewiduje się, że koszty kwalifikowane mogą powstać w sytuacji gdy pracę w projekcie wykonuje beneficjent jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, jednocześnie będąc pracownikiem w ramach własnego projektu. Przewiduje się zatem możliwość "obciążenia" firmy kosztami własnej pracy według określonych w Wytycznych zasad. W Wytycznych określono, że koszty pracy właściciela (osoby fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą) należy rozliczać według stawki godzinowej, w zależności od faktycznie przepracowanych godzin w projekcie – zasady i ograniczenia tego rozliczenia określono w Wytycznych.
Wnioskodawca podkreślił, że na podstawie powyższych zapisów część kosztów kwalifikowanych (częściowo pokrytych dotacją) zostanie przypisana wynagrodzeniu na rzecz Wnioskodawcy, obliczonego zgodnie z Wytycznymi i kwota ta zostanie przelana z rachunku firmowego na rachunek prywatny Wnioskodawcy. Operacja ta zostanie udokumentowana notą księgową lub obciążeniową.
W związku z tak opisanym stanem faktycznym Wnioskodawca zapytał:
1. Czy pobieranie wynagrodzenia w ramach realizowanego projektu jest zgodne z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych i może stanowić wynagrodzenie/dodatkowe źródło przychodu Wnioskodawcy? Czy wynagrodzenie Wnioskodawcy odpowiadające uzyskanej dotacji w tym na pokrycie kosztów pracy własnej Wnioskodawcy, należy uznać za pochodzące ze źródła przychodów jakim jest działalność gospodarcza i czy podlega zwolnieniu z podatku i czy przychody te przekazane z rachunku bankowego beneficjenta (jego firmy) na jego rachunek prywatny w związku z rozliczeniem kosztów pracy własnej Wnioskodawcy, jako członka zespołu badawczego, stanowią przychód i generują koszt podatkowy? Czy skoro Wnioskodawca na udział w projekcie badawczym musi poświęcić część czasu, który do tej pory poświęcał firmie, może tak wyliczony koszt pracy potraktować jako koszt uzyskania przychodu?
2. Czy wynagrodzenie Wnioskodawcy odpowiadające uzyskanej dotacji, w tym na pokrycie kosztów pracy własnej Wnioskodawcy, należy uznać za pochodzące ze źródła przychodów, jakim jest działalność gospodarcza i ująć wkład własny do projektu w ewidencji przychodów i kosztów bilansowych, czyli czy istnieje możliwość wykazania/zaewidencjonowania przedmiotowego wynagrodzenia jako kosztu w ramach realizowanego przedsięwzięcia?
Organ interpretacyjny, po dokonaniu analizy formalnoprawnej wniosku, pod kątem możliwości wydania interpretacji indywidualnej, stwierdził że jego merytoryczne rozpatrzenie jest niemożliwe, gdyż opis zdarzenia przyszłego nie był przedstawiony we wniosku w sposób wyczerpujący. Wobec tego wezwał Wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosków poprzez wyczerpujące przedstawienie opisu zdarzenia przyszłego, tj. wskazanie wszelkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tak aby przedstawiony stan faktyczny pozwalał na dokonanie jego subsumcji do określonych, wskazanych we wniosku, przepisów prawa podatkowego, w szczególności wezwano do sprecyzowania:
- jaką nazwę nosi Projekt, do którego aplikował Wnioskodawca w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020, Priorytet I; Wsparcie i prowadzenie prac B+R przez przedsiębiorstwa, Działanie 1.2;
- czy umowa o dofinansowanie ww. Programu zawarta została (zostanie) z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, czy z inną jednostką finansującą -jaką;
- czy w ramach dofinansowania Wnioskodawca otrzyma płatności na realizację projektów w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich z Banku Gospodarstwa Krajowego, z wyłączeniem płatności otrzymanych przez wykonawców;
- czy pomoc udzielona zostanie ze środków finansowych otrzymanych przez Wnioskodawcę jako uczestnika projektu w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.).
Wezwano również Wnioskodawcę do przeformułowania postawionych we wniosku pytań interpretacyjnych w taki sposób, aby dotyczyły wyłącznie przepisów podatkowych tj. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie organu bowiem, pytania te powinny być przyporządkowane do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku oraz odpowiednich przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które miały być przedmiotem interpretacji.
Wezwano również do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie w odniesieniu do przeformułowanych pytań, tj. wskazania prawidłowej odpowiedzi na przeformułowane pytania tj. wyłącznie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Wnioskodawca, w odpowiedzi na wezwanie, nie dokonał uzupełnienia braków wniosku, tj. nie zostały przeformułowane postawione we wniosku pytania w kontekście przedstawionego zdarzenia przyszłego tak, by odnosiły się one wyłącznie do kwestii obowiązków podatkowych (sfery odpowiedzialności podatkowej) Wnioskodawcy jako podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych.
Ponadto, Wnioskodawca nie przedstawił również własnego stanowiska odnoszącego się wyłącznie do tych kwestii (tj. wyłącznie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych).
Dokonując analizy formalnoprawnej wniosku, organ uznał że z nieprzeformułowanych pytań zawartych we wniosku wynika, że intencją Wnioskodawcy było przede wszystkim uzyskanie informacji jakie warunki należy spełnić tj. jak należy skonstruować wniosek, aby otrzymać dotację oraz czy można pobierać wynagrodzenie z dotacji, a także zagadnienia z zakresu prawa bilansowego. Natomiast kwestie podatkowe dotyczące zasad opodatkowania podatkiem dochodowym były drugoplanowe. Ponieważ Wnioskodawca nie przeformułował pytań oraz nie przedstawił własnego stanowiska w odniesieniu do przeformułowanych pytań, o co wzywał organ, a przedstawione pytania, jak i własne stanowisko w sprawie odnoszą się do kwestii niepodatkowych - tj. oceny rozliczenia kosztów projektu oraz rozliczeń bilansowych, opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 23 lutego 2017, na podstawie na podstawie art. 14g § 1, art. 169 § 1 i § 4 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. ) – zwanej dalej Op., organ pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpatrzenia z uwagi na niedokonanie przez Wnioskodawcę skutecznego uzupełnienia braków formalnych wniosku.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Wnioskodawca zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 14b § 3 w zw. z art. 14g § 1 Op., art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Op. oraz art. 14b § 1 w zw. z art. 121 Op. W uzasadnieniu, powołując się na szereg orzeczeń sądów administracyjnych, podkreślił że wniosek w żaden sposób nie wykraczał poza uprawnienia przysługujące organowi w ramach postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdyż Wnioskodawca, formułując treść zapytania, odniósł się jednoznacznie do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podkreślił, że zgodnie z powołanym orzecznictwem obowiązku udzielania przez organ podatkowy pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego nie można zawężać wyłącznie do ustaw zawierających w tytule pojęcie prawa podatkowego, ponieważ nie tylko w tych ustawach uregulowano elementy, od których zależy opodatkowanie i jego wysokość. W sytuacji, gdy w toku ewentualnego postępowania podatkowego wobec strony rozliczającej się z podatku dochodowego w oparciu o prowadzone księgi rachunkowe badaniu i weryfikacji w oparciu o przepisy ustawy o rachunkowości podlegałyby dokumenty stanowiące podstawę do ustalenia przez niego kwoty kosztów uzyskania przychodu, to organ nie może odmówić wszczęcia w tym zakresie postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. Skoro bowiem przedmiotem analizy w postępowaniu podatkowym mogą być okoliczności wykraczające poza zakres ściśle rozumianej ustawy podatkowej – mogą być one przedmiotem analizy w postępowaniu o udzielenie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wnioskodawca podkreślił, że rozumienie prawa podatkowego należy odnosić do ogółu przepisów regulujących zasady powstawania, ustalania oraz wygaszania zobowiązań podatkowych oraz obowiązki podatników, płatników i inkasentów. Zawężanie, w przedmiotowej sprawie, pojęcia prawa podatkowego do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uznał za krzywdzące dla podatnika i naruszające powołane przepisy.
Po rozpatrzeniu sprawy, w postepowaniu wywołanym zażaleniem Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, powołując się na art. 14b § 1§2 i §3 Op., art. 14c § 1-2 Op., art. 14k §1 Op., art. 14n §1 Op., art. 14g §1 Op., art. 14h Op., odniósł się do zasad i celu wydawania indywidualnych interpretacji prawa podatkowego, podkreślając że składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego tj. wszechstronnego, dogłębnego, szczegółowego, gruntownego i niebudzącego wątpliwości przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, tak aby opis ten zawierał wszelkie elementy istotne dla oceny prawnej w kontekście postawionego pytania i wskazanego jako przedmiot interpretacji przepisu prawa. Podkreślił, że organ podatkowy nie może ani domniemywać intencji czy zamiarów podatnika, ani wyręczać go w ustalaniu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), czy też uzupełniać bądź oceniać jego zgodność z rzeczywistością. Organ, na podstawie wyczerpująco przestawionego zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, winien udzielić odpowiedzi kategorycznej. Z interpretacji musi wynikać wyraźna odpowiedź na zadane przez Wnioskodawcę pytanie, a stanowisko powinno być poparte jednoznacznym i czytelnym dla adresata uzasadnieniem prawnym. Interpretacja wydana w indywidulanej sprawie nie może natomiast stanowić ogólnych rozważań nad ewentualnymi konsekwencjami podatkowymi, jakie mogą zaistnieć na gruncie stanu faktycznego zarysowanego ogólnikowo lub w sposób niedookreślony.
Organ zaznaczył też, że skoro wydanie interpretacji jest załatwieniem kwestii wynikającej z zapytania prawnego Wnioskodawcy, który może się do niej zastosować i oczekiwać z tego tytułu ochrony prawnej, to wystąpienie przez podatnika o wydanie interpretacji nie może zmierzać wyłącznie do skorzystania z doradztwa podatkowego i uzyskania porady prawnej. Interpretacje indywidualne nie służą bowiem do oceny potencjalnych działań podatników przez organ upoważniony do wydawania interpretacji, pod kątem zoptymalizowania obciążeń podatkowych wynikających z tych działań, ani też wskazania podatnikom, jakie działania powinni podjąć, aby minimalizować swoje obciążenia podatkowe. Interpretacja nie może polegać na dywagowaniu na temat stanu faktycznego i zawierać wariantowych ujęć problemów.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ podkreślił że Wnioskodawca przedstawił opis zdarzenia przyszłego w sposób niedookreślony, w związku z czym został wezwany do jego uzupełnienia o ściśle określone elementy, niezbędne do prawidłowego merytorycznego rozpatrzenia wniosku i prawidłowego wydania (w tym skonstruowania) interpretacji indywidualnej, a także przeformułowania pytań i stanowiska. W powodu nieusunięcia wskazanych w wezwaniu braków formalnych wniosku, poprzez nie przeformułowanie pytań tak, aby dotyczyły wyłącznie przepisów podatkowych, a także nieprzedstawienie własnego stanowiska w odniesieniu do przeformułowanych pytań, organ I instancji na podstawie art. 14g, art. 169 § 1 i § 4 w związku z art. 14h Op. pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. Działanie to było prawidłowe i nie naruszało art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Op.
Zdaniem organu nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 14b §1 w zw. z art. 121 Op., gdyż pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, przy braku ustawowych przesłanek do jej wydania nie jest naruszeniem zasady zaufania do organów. Nie uwzględniono również argumentów dotyczących zarzuconego naruszenia reguł postępowania interpretacyjnego i postępowania podatkowego, podkreślając że w sprawie wydania interpretacji indywidualnej nie mają zastosowania przepisy o postępowaniu dowodowym, a jedynym przewidzianym w ramach omawianej procedury narzędziem służącym "ustaleniu" przez organ podstawy faktycznej rozstrzygnięcia jest wezwanie do uzupełnienia braków wniosku, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Op.
Odnosząc się do kwestii zakresu pojęcia "prawo podatkowe" organ zaznaczył, że nie ograniczył się wyłącznie do ustaw zawierających w tytule pojęcie prawa podatkowego. Podkreślił jednak wyraźnie, że przepisy ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 1047), określające zasady prowadzenia przez podatników ksiąg rachunkowych, nie stanowią przepisów prawa podatkowego zdefiniowanych art. 3 pkt 1 Op., wobec czego Dyrektor Izby Skarbowej nie miał uprawnienia do interpretowania tych przepisów w trybie wydawania indywidualnych interpretacji prawa podatkowego określonych w art. 14b § 1 Op.
Stwierdzając, że jedynie usunięcie wszystkich braków wskazanych w wezwaniu, dałoby podstawę do merytorycznego rozpatrzenia wniosku, organ uznał że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia w przedmiotowej sprawie — wbrew zarzutom sprecyzowanym w zażaleniu — miało uzasadnione podstawy.
W skardze na postanowienie z dnia [...] maja 2017r., Skarżący podniósł zarzut naruszenia:
- art 165a § 1 w zw. z art 14b § 1 oraz art 14h Op. - poprzez błędne zastosowanie oraz pozostawienie wniosku o bez rozpatrzenia, mimo braku podstaw w tym zakresie,
- art 14b § 3 w zw. z art 14g § 1 OP. - poprzez przyjęcie, że wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wraz z jego uzupełnieniem, nie pozwolił organowi podatkowemu na wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego,
- art 14b § 1 w zw. z art 121 Op. - poprzez uznanie, że nie ma podstaw do wydania interpretacji indywidualnej zgodnie ze złożonym wnioskiem oraz uznanie, że wniosek ten nie dotyczy obowiązków podatkowych,
- art 14b § 1 w zw. z art 14c § 1 Op. - poprzez niepoddanie analizie wszystkich regulacji prawnych mających wpływ na zakres opodatkowania, w konsekwencji nie udzielenie odpowiedzi na wniosek - czyli pozostawienie go bez rozpatrzenia.
Skarżący nie zgodził się z przyjętym przez organ zakresem przedmiotowym indywidualnej interpretacji, podkreślając że nie można obowiązku udzielania przez organ podatkowy pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego zawężać wyłącznie do ustaw zawierających w tytule pojęcie prawa podatkowego, ponieważ nie tylko w tych ustawach uregulowano elementy, od których zależy opodatkowanie, jego zakres i wysokość. Podniósł również, że złożony wniosek w żaden sposób nie wykraczał poza uprawnienia przysługujące organowi w ramach postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz że zapytania odnosiły się wyraźnie do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powołując się na wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych, zaznaczył że w sytuacji gdy w toku ewentualnego postępowania podatkowego wobec strony rozliczającej się z podatku dochodowego w oparciu o prowadzone księgi rachunkowe, badaniu i weryfikacji w oparciu o przepisy ustawy o rachunkowości podlegałyby dokumenty stanowiące podstawę do ustalenia przez niego kwoty kosztów uzyskania przychodu, to organ nie może odmówić wszczęcia w tym zakresie postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. Odnosząc się do zakresu przedmiotowego indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego zaznaczył, że pod pojęciem prawa podatkowego należy rozumieć wszelkie normy prawne, które regulują elementy konstrukcyjne podatku, zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe, zatem także normy prawne nie znajdujące się w ustawach podatkowych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo.
Istotę sporu stanowi kwestia, czy wniosek Skarżącego mógł skutecznie wszcząć postępowanie interpretacyjne, co obligowało Ministra Rozwoju i Finansów do wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, czy też uprawnione było stwierdzenie, że wniosek strony wykracza poza obowiązki tego organu określone w art. 14 b § 1 Op., dając podstawy do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Wspomniany przepis w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 lutego 2017r. stanowił, że Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Ordynacja podatkowa nie zawiera legalnej definicji interpretacji przepisów prawa podatkowego, natomiast art. 3 ust. 2 tej ustawy stanowi, że ilekroć w Ordynacji podatkowej jest mowa o przepisach prawa podatkowego - rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. W ust. 1 art. 3 Op. ustawodawca wyjaśnia natomiast pojęcie ustaw podatkowych, które obejmuje ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.
W przedmiotowej sprawie organ uznał, że postawione we wniosku pytania nie odnosiły się wyłącznie do obowiązków podatkowych, ale faktycznie zmierzały do uzyskania przez Wnioskodawcę swego rodzaju ogólnej porady prawnej w kwestiach dotyczących tworzonego projektu i na tej podstawie pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano ponadto, że zasady prowadzenia ksiąg podatkowych uregulowane w ustawie o rachunkowości nie wchodzą w zakres pojęcia ustawy podatkowej, w rozumieniu ust. 1 art. 3 Op., wobec czego organ nie miał uprawnienia do ich interpretowania.
Z powyższą argumentacją organu nie sposób się zgodzić. W ocenie Sądu bowiem złożony przez Skarżącego wniosek w żaden sposób nie wykraczał poza uprawnienia przysługujące organowi w ramach postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wnioskodawca formułując treść pytań wyraźnie powołał się na przepisy dotyczące ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zapytując o konsekwencje podatkowe konkretnych działań. Z ugruntowanego już orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że nie można obowiązku udzielania przez organ podatkowy pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego zawężać jedynie do ustaw zawierających w tytule pojęcie prawa podatkowego, ponieważ nie tylko w tych ustawach uregulowano elementy, od których zależy opodatkowanie i jego wysokość. W sytuacji, gdy w toku ewentualnego postępowania podatkowego wobec strony rozliczającej się z podatku dochodowego w oparciu o prowadzone księgi rachunkowe badaniu i weryfikacji w oparciu o przepisy ustawy o rachunkowości podlegałyby dokumenty stanowiące podstawę do ustalenia przez niego kwoty kosztów uzyskania przychodu, to organ nie może odmówić wszczęcia w tym zakresie postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. W każdym natomiast wypadku, kiedy organ zdecyduje się odmówić udzielenia interpretacji ze względu na brak związku pytania z prawem podatkowym, powinien szczegółowo wyjaśnić swoje stanowisko – samo podkreślenie, że ustawa o rachunkowości nie wchodzi zakres przedmiotowy interpretacji podatkowej, nie stanowi wystarczającego uzasadnienia.
Podkreślenia również wymaga, że rolą indywidualnej interpretacji podatkowej jest zapewnienie podatnikowi możliwości zweryfikowania prawidłowości dokonywanej osobiście wykładni szeroko rozumianych przepisów prawa podatkowego, tak aby zaplanowane przez niego działania - przy uwzględnieniu nakładanych na niego obowiązków podatkowych – były zgodne z prawem i nie narażały podatnika na ryzyko następczej weryfikacji przez organy podatkowe nieprawidłowo dokonanych przez podatnika rozliczeń podatkowych oraz na wynikające z ewentualnych błędów negatywne konsekwencje. Dlatego też należy przychylić się do stanowiska Skarżącego, że skoro prawidłowość prowadzenia przez podatników ksiąg rachunkowych leży w zakresie kompetencji kontrolnych organów podatkowych – zasadnym jest przyjęcie, że analogiczny zakres tematyczny nie wykracza również poza kompetencje interpretacyjne właściwego organu.
Nie budzi wątpliwości, że rozumienie prawa podatkowego należy odnosić do ogółu przepisów regulujących zasady powstawania oraz wygaszania zobowiązań podatkowych oraz obowiązki podatników, płatników i inkasentów poszczególnych podatków oraz traktujących także o obowiązujących procedurach, które powinny być przestrzegane przez organy podatkowe oraz strony w trakcie postępowania podatkowego i wykonywania innych czynności zmierzających do ustalenia (określenia) prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego i skutecznego poboru podatku. Pod pojęciem prawa podatkowego należy więc rozumieć wszelkie normy prawne, które regulują elementy konstrukcyjne, to jest podmiotowe i przedmiotowe podatku, zatem także normy prawne nie znajdujące się formalnie w ustawach podatkowych. Zaznaczyć należy również, że przepisy prawa podatkowego jakkolwiek stanowią autonomiczną dziedzinę prawa, to jednak nie są całkowicie odrębne, niezależne i niepowiązane z innymi dziedzinami systemu prawnego, a wręcz przeciwnie, wraz z przepisami innych gałęzi prawa stanowią część jednego porządku prawnego obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nierzadko przepisy ustaw podatkowych zawierają odwołania do pojęć i instytucji właściwych dla innych dziedzin prawa.
Sąd w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd dotyczący tego, że nie można obowiązku udzielania przez organ podatkowy pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego zawężać wyłącznie do ustaw zawierających w tytule pojęcie prawa podatkowego, ponieważ nie tylko w tych ustawach uregulowano elementy, od których zależy opodatkowanie i jego wysokość. W kontekście wymogów dotyczących wydawania jego indywidualnych interpretacji, przez prawo podatkowe rozumieć należy ogół przepisów regulujących zasady powstawania oraz wygasania zobowiązań podatkowych oraz obowiązki podatników, płatników i inkasentów poszczególnych podatków.
Wniosek, którego skutki podlegają weryfikacji w niniejszej sprawie dotyczy interpretacji konsekwencji podatkowych pobierania przez Wnioskodawcę wynagrodzenia za pracę własną, z dotacji przyznanej w ramach realizowanego projektu, a także kwestii zakwalifikowania tego wynagrodzenia w poczet kosztów działalności oraz ewentualnego zwolnienia podatkowego związanego ze źródłem pochodzenia środków.
W treści pytania nr 1 Wnioskodawca wyraźne zawarł odniesienie do art. 14 ust. 2 pkt 2, art. 21 ust. 1 pkt 136 oraz art. 23 ust. 1 pkt 10 p.d.o.f. stwierdzając, że osiągane przez niego wynagrodzenie z tytułu uczestnictwa w projekcie, pochodzić będzie ze środków Unii Europejskiej, będzie stanowiło przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej podlegający zwolnieniu o którym mowa w art. art. 21 ust. 1 pkt 136 p.d.o.f., gdyż bez znaczenia pozostaje źródło przelewu otrzymanego wynagrodzenia, a istotne znaczenie ma pierwotne źródło pochodzenia środków.
Nie sposób wobec powyższego zaprzeczyć, że wniosek strony dotyczy interpretacji przepisów podatkowych. Nawet, jeśli odpowiedź na zadane pytanie wymaga od organu analizy pomocniczej innych przepisów, aniżeli podatkowe w ścisłym tego słowa znaczeniu - uznać należy, że pytanie dotyczy kwestii podatkowych. Wobec tego wzywanie Wnioskodawcy do przeformułowania pytań tak, aby dotyczyły one wyłącznie kwestii podatkowych, a następnie wyciągnięcie negatywnych konsekwencji z faktu braku zadośćuczynienia żądaniu organu - było błędne. Uzupełniony przez Skarżącego wniosek spełniał wymogi do jego rozpatrzenia.
Pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia nastąpiło z naruszeniem art. 14 b § 1 Op.
Kontrolowane postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem uchylono je na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.). O kosztach postępowania orzeczono w oparciu art. 200 powołanej ustawy w zw. z §3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 2011 nr 31 poz. 153).
W dalszym toku postępowania organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło