I SA/Rz 465/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. w Wydziale I Finansowym na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi H.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2010r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2009 r. - postanawia – oddalić wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 19 lipca 2010 r. H.G. (dalej skarżąca) została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia w kwocie 200 zł z pouczeniem, że nieusunięcie tego braku w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia spowoduje odrzucenie skargi. W terminie do jego uiszczenia wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, na co się nie wniosła sprzeciwu. Przedłożyła natomiast kserokopię pisma z dnia 16 sierpnia 2010 r. z prośbą o połączenie spraw z jej skargi o sygn. I SA/Rz 240/10 i o ww. sygnaturze z uwagi, jak podała, na ten sam przedmiot sporu. Skarżąca kolejnym pismem z daty 21 września 2010 r. została wezwana do wykonania pierwotnego wezwania poprzez uiszczenie wpisu od skargi zarejestrowanej pod sygn. I SA/Rz 465/10 i pouczona o skutkach niewykonania ww. wezwania. Zgodnie z zalegającym w aktach potwierdzeniem odbioru wezwanie to doręczono skarżącej 24 września 2010 r. W odpowiedzi skarżąca nadesłała pismo z dnia 27 września 2010 r., w którym wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej pisma z dnia 16 sierpnia 2010 r. i połączenie obu spraw; o ww. sygnaturze i wyznaczonej na posiedzenie w dniu 28 października 2010 r. (sygn. I SA/Rz 240/10) z uwagi na tożsamość przedmiotu sporu w obu sprawach, argumentując, że w tych okolicznościach nie ma potrzeby narażania jej na dodatkowe koszty. Na skutek niezastosowania się do tegoż wezwania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 28 października 2010 r., sygn. I SA/Rz 465/10, wydanym na rozprawie, odrzucił skargę H.G. w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2009 r. Postanowienie zostało doręczone 5 listopada 2010 r. Skarżąca wnioskiem z dnia 8 listopada 2010 zwróciła się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od tejże skargi, argumentując, że wnosząc o połączenie do rozpoznania spraw oznaczonych ww. sygnaturami była przekonana, że taka możliwość w jej przypadku istnieje. Dopiero z uzasadnienia postanowienia z dnia 28 października 2010 r. o odrzuceniu skargi dowiedziała się, że obowiązek uiszczenia wpisu dotyczy każdej ze spraw, a w wezwaniu nie została pouczona o treści art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej zwaną P.p.s.a.. Rozpoznając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej w skrócie P.p.s.a.- jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w przepisach art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.)), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 P.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1P.p.s.a.), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że skarżąca nie spełniła warunku przywrócenia terminu określonego w art. 87 § 4 P.p.s.a., polegającego na dokonaniu czynności, której nie dokonano w terminie, równocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, tj. nie wpłaciła wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Niedokonanie przez wnoszącego o przywrócenie terminu czynności, której nie dokonano w terminie stanowi brak formalny wniosku o przywrócenie terminu, którego uzupełnienie przewodniczący powinien zarządzić w trybie art. 49 P.p.s.a. Taki sposób postępowania został zaakceptowany zarówno w literaturze jak też orzecznictwie sądowym (por. np. postanowienie NSA z dnia 15 września 2010 r., sygn. II OZ 861/10, dostępne na stronie internetowej: http//:www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy jednak podkreślić, że jeżeli strona skarżąca została poinformowana o skutkach nieuiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie, to nieuiszczenie tej opłaty równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu stanowi przyczynę uzasadniającą odmowę przywrócenia tego terminu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2010, str. 523). Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie. Co więcej, w razie uiszczenia wpisu, sąd, który w przypadku odrzucenia skargi zwraca cały uiszczony wpis, w tym przypadku nie miałby podstaw do jego zwrotu. Powracając do wniosku skarżącej, wykazanie okoliczności braku winy w uchybieniu terminu spoczywa zgodnie z treścią przepisu art. 87 § 2 P.p.s.a. na stronie, która uchybiła terminowi do dokonania czynności. O braku winy można mówić wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody przezwyciężyć nawet przy użyciu największego wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 47/2009, system LexPolonica). Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy do sądu, a dokonana ocena powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, w tym obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od dbającej należycie o własne interesy strony. Z brakiem winy można mieć jedynie do czynienia w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia trudności z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego terminu. Skarżąca była wzywana każdorazowo do wykonania obowiązku w postaci uiszczenia wpisu we wszystkich sprawach, w których wniosła do tut. Sądu skargi, w tym również w przedmiotowej sprawie, wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania w terminie wezwań. Zaniechanie wykonania tej czynności w przedmiotowej sprawie nastąpiło na skutek - co potwierdza sama skarżąca – jej domniemania (błędnego) o możliwości połączenia oddzielnych spraw toczących się przed tym samym sądem już na wstępie, uznając, że pozostają one ze sobą w związku z uwagi na przedmiot zaskarżenia, a kolejne wezwanie do uiszczenia kwoty wpisu jest niczym nieuzasadnionym narażaniem skarżącej na dodatkowe koszty. W ocenie Sądu argumenty skarżącej nie mogą stać się przesłankami pozytywnymi do uwzględnienia wniosku. Zaniechanie skarżącej nosi wręcz znamiona uporczywego niestosowania się do zarządzeń Sądu, pomimo pouczeń. Dopiero skutek w postaci odrzucenia skargi spowodował, że skarżąca zaakceptowała konieczność poniesienia opłaty od wniesionej skargi. Okoliczności faktyczne powołane we wniosku, nie wskazują na to, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek zdarzeń wyjątkowych czy szczególnych, np. nagła choroba, powódź, których nie można było uniknąć i które mogłyby usprawiedliwiać takie zaniechanie skarżącej ( na nie jako przesłankę uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, wskazuje również orzecznictwo). Wskazywane przez skarżącą okoliczności z pewnością do takich nie należą. Sąd kierując do skarżącej wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej –wpisu od skargi, zamieszczając w nim pouczenie o skutkach niezastosowania się do niego, nie miał obowiązku wyjaśniania, że uiszczenie wpisu dotyczy każdej ze spraw, niezależnie od tego czy w postępowaniu sądowym zostaną one połączone do wspólnego rozpoznania Konkludując – przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy skarżący nie mógł dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2005r., sygn. akt FZ 707/2004, system LexPolonica). Przyczyn zaś takich, w rozpoznawanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, co tym samym oznacza, że nie został uprawdopodobniony brak winy strony w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.