I SA/Rz 477/11

WyrokWSA w Rzeszowie2011-12-13

Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Jacek Surmacz, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który utracił faktury VAT w wyniku kradzieży i nie przedłożył ich duplikatów, może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego w podatku od towarów i usług?
Ratio decidendi
Podatnik ma obowiązek odtworzenia utraconej dokumentacji podatkowej, w tym faktur VAT lub ich duplikatów, aby móc skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Utrata dokumentów, nawet wskutek kradzieży, nie zwalnia podatnika z tego obowiązku, a organy podatkowe nie są zobowiązane do zastępowania podatnika w odtwarzaniu dokumentacji. W konsekwencji, brak przedłożenia faktur lub ich duplikatów skutkuje pozbawieniem prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Stan faktyczny
Podatnik I. Ł. prowadził działalność gospodarczą i w wyniku kontroli podatkowej za 2006 rok został zobowiązany do zapłaty podatku VAT za maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2006 r. W trakcie kontroli podatnik zgłosił kradzież dokumentów księgowych, w tym faktur VAT, które miały potwierdzać prawo do odliczenia podatku naliczonego. Pomimo wielokrotnych wezwań, podatnik nie przedłożył wszystkich duplikatów faktur, co skutkowało określeniem zobowiązań podatkowych w wyższej wysokości. Podatnik zaskarżył decyzje organów podatkowych, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i zasady prawdy materialnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie NSA Jacek Surmacz /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011r. spraw ze skarg I. Ł. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2011 r. nrnr: [...], [...], [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2006r. - oddala skargi - Dyrektor Izby Skarbowej, decyzjami z dnia [...] maja 2011 r., nr nr: [...] , [...] , [...], [...], po rozpatrzeniu odwołań I. Ł. od decyzji Dyrektora Urzędu kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2010 r.: nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 2006 r., w wysokości 12 488 zł; nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2006 r., w wysokości 11 445 zł; nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2006 r., w wysokości 14 002 zł; nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r., w wysokości 9 709 zł, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcia i określił I. Ł. zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od towarów i usług: za maj 2006 r. w wysokości 6 902 zł; za czerwiec 2006 r. w wysokości 6 609 zł; za lipiec 2006 r. w wysokości 8 969 zł i za sierpień 2006 r. w wysokości 5 903 zł. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], wszczął postępowanie kontrolne wobec I.Ł., w zakresie rzetelności składanych deklaracji podatkowych oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków oraz innych należności pieniężnych budżetu państwa lub państwowych funduszy celowych za 2006 r. W następstwie poczynionych ustaleń kontrolnych Dyrektor urzędu Kontroli Skarbowej , decyzjami z dnia [...] lutego 2010 r. o numerach: [...] ,[...],[...], [...] określił I.Ł. zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2006 r. w wysokości odpowiednio: 12 488 zł, 11 445 zł, 14 002 zł oraz 9 709 zł. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołań I. Ł. od powyższych rozstrzygnięć, decyzjami z dnia [...] czerwca 2010 r., nr nr [...], [...], [...], [...] uchylił zaskarżone decyzje i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia, uznając że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie wyjaśnił przyczyn, dla których przyjął podstawę opodatkowania w wysokości zadeklarowanej przez podatnika oraz zaniechał poczynienia jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, a także nie wyjaśnił czy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczania podatku naliczonego, wynikającego z faktur dokumentujących zakup paliwa do samochodu osobowego. W trakcie ponownie przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że I. Ł. prowadził działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług konserwacji i naprawy maszyn biurowych, księgujących i sprzętu komputerowego. Już po rozpoczęciu względem niego czynności kontrolnych, w dniu 3 lipca 2008 r., złożył on kontrolującym pisemne oświadczenie o kradzieży dokumentów księgowych związanych z prowadzoną działalnością za rok 2006. Zawiadomienie o kradzieży złożył również w Komendzie Powiatowej Policji w S. Wobec niewykrycia sprawcy, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., umorzono jednak dochodzenie w tejże sprawie. Z tego też względu organ kontroli zwrócił się do skarżącego o odtworzenie i przedłożenie dokumentacji podatkowej, a następnie wezwał go do złożenia wyjaśnień. Wezwania o przedłożenie duplikatów faktur i złożenie wyjaśnień ponawiane były wielokrotnie, jako że skarżący ich nie wykonywał, wykonywał częściowo, bądź też zwracał się o przedłużenie zakreślonych w tym celu terminów. W dniu 23 października 2008 r. kontrolujący, stawiwszy się w siedzibie organu, odmówił wyrażenia zgody na przesłuchanie go w charakterze strony. Ostatecznie kontrolowany przedłożył jedynie część wymaganych od niego dokumentów, dlatego też organ podjął działania mające na celu ich uzyskanie we własnym zakresie, zwracając się do naczelników urzędów skarbowych województwa podkarpackiego i dyrektorów urzędów kontroli skarbowej o informacje dotyczące transakcji za 2006 r., których jedną ze stron był I. Ł. Z uzyskanych od wyżej wymienionych organów odpowiedzi wynika jednak, że nie stwierdziły one takich transakcji. Mając na uwadze powyższe Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej dokonał weryfikacji złożonych przez kontrolowanego deklaracji podatkowych za okres od maja do sierpnia 2006 r., w oparciu o przedłożone przez niego duplikaty faktur i dokumenty, takie jak chociażby dowód rejestracyjny samochodu, na podstawie którego ustalono, że samochód używany przez kontrolowanego jest samochodem osobowym, a co za tym idzie, zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 Nr 177, poz.1054, zwanej dalej: ustawą o podatku od towarów i usług), nie przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego - podatku wynikającego z faktur dokumentujących nabywanie paliwa do przedmiotowego pojazdu - od podatku należnego za poszczególne miesiące. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zwrócił uwagę na fakt, że zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną, jednakże jednym z warunków uprawniających do takiego odliczenia jest posiadanie stosownego dokumentu, którym jest faktura. Wymogi odnoszące się do faktur zostały zaś sprecyzowane w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem z 2005 r.). Przepis § 22 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r. stanowi, że jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę lub fakturę korygującą, zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury lub faktury korygującej. Oprócz tego z § 23 rozporządzenia z 2005 r. wynika, że podatnicy są obowiązani przechowywać oryginały i kopie faktur oraz faktur korygujących, a także duplikaty tych dokumentów do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Tak więc jedynie posiadanie faktury lub jej duplikatu, w przypadku utraty oryginału, uprawnia podatnika do pomniejszenia podatku należnego o naliczony. Na posiadanie tego prawa nie wpływa również przyczyna utraty dokumentów. Z tego też względu organ uznał, że I. Ł. utracił prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług, wynikający z faktur, których nie przedłożył (oryginałów lub duplikatów) do dnia wydania decyzji, po czym, decyzjami z dnia [...] listopada 2010 r., określił wysokości jego zobowiązań podatkowych za okres od maja do sierpnia 2006r. w wysokości, odpowiednio: 12 488 zł, 11 445 zł, 14 002 zł, 9 709 zł. Odwołania od wyżej wymienionych decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2010 r. wniósł I. Ł., domagając się ich uchylenia i przekazania spraw organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucił naruszenie: art. 121, art. 122, art. 123 i art. 291 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej: Ordynacją podatkową), poprzez ich niewykonanie. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu wyżej wymienionych odwołań, decyzjami z dnia [...] maja 2011 r., nr nr: [...], [...], [...], [...], uchylił rozstrzygnięcia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i określił I.Ł. zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od towarów i usług: za maj 2006 r. w wysokości 6 902 zł, za czerwiec 2006 r. w wysokości 6 609 zł, za lipiec 2006 r. w wysokości 8 969 zł i za sierpień 2006 r. w wysokości 5 903 zł. U podstaw uchylenia zaskarżonych decyzji i określenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. legło uzupełnienie przez odwołującego się materiału dowodowego w sprawie (wniesione wraz z odwołaniem od decyzji oraz wraz z pismami z dnia 9 grudnia 2010 r., 28 grudnia 2010 r., 14 lutego 2011 r. oraz 6 maja 2011 r.) o duplikaty faktur, dokumentujące zakup towarów i usług w okresie od maja do sierpnia 2006 r. Uwzględnienie wynikającego z nich podatku naliczonego wpłynęło na obniżenie wysokości zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy rozliczeniowe, w stosunku do wysokości tych zobowiązań, wynikających z decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, że jednym z koniecznych warunków, uprawniających do odliczenia podatku naliczonego, jest posiadanie stosownego dokumentu uprawniającego do odliczenia, którym z reguły jest faktura. Pełni ona szczególną rolę, ponieważ jest nie tylko dokumentem potwierdzającym zawarcie transakcji, ale ma także wpływ na powstanie obowiązku podatkowego. Faktury, do celów kontrolnych, powinny być przechowywane do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, zaś przepisy podatkowe nie przewidują możliwości zwolnienia podatnika od obowiązku dokumentowania, we wskazany sposób, prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. W ocenie organu odwoławczego I.Ł., powołując się na fakt kradzieży dokumentów podatkowych, nie podjął starań mających na celu odtworzenie tejże dokumentacji, próbował natomiast przerzucić na organ podatkowy obowiązek wykazania faktów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Tymczasem to na podatniku ciąży obowiązek odtworzenia zaginionej dokumentacji, bez względu na okoliczności jej zaginięcia, a organy podatkowe mogą jedynie współpracować z podatnikiem w tym zakresie. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że nie neguje tego, że wymienione przez odwołującego się i uwzględnione przez niego w deklaracjach składanych na poczet podatku od towarów i usług transakcje handlowe rzeczywiście miały miejsce, stwierdza jedynie, że ze względów formalnych podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o wynikający z tych transakcji podatek naliczony. Odnosząc się zaś do zawartych w odwołaniu zarzutów, dotyczących naruszenia zasady budzenia zaufania do organów podatkowych oraz podejmowania wszelkich działań, niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego organ podkreślił, że podjęte zostały działania mające na celu pełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Świadczy o tym wielokrotne przedłużanie terminu do odtworzenia zaginionej dokumentacji (uzyskania duplikatów), a także uwzględnienie wszystkich przedłożonych przez odwołującego się niego duplikatów faktur. Poza tym podatnikowi zapewniono czynny udział w prowadzonym postępowaniu w każdym jego stadium. Chybiony, zdaniem organu, jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 291 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem organ I instancji wypełnił dyspozycję zawartą w tym przepisie, zamieszczając w protokole kontroli pouczenie o prawie do składania zastrzeżeń i wyjaśnień, z którego to prawa kontrolowany skorzystał. Skargi na wyżej wymienione decyzje Dyrektora Izby Skarbowej wniósł I. Ł., domagając się ich uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił przedmiotowym rozstrzygnięciom naruszenie: art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez brak podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów, a także naruszenie zasady prawdy materialnej. W uzasadnieniu skarg podkreślił także, że organ przed wydaniem decyzji nie zapoznał go z pełną dokumentacją zebraną podczas postępowania kontrolnego. Dodał również, że niedostarczenie przez niego kompletnej dokumentacji księgowej nie wynikało z jego niechęci do współpracy, ale z trudności jakie wyniknęły w związku z brakiem współdziałania ze strony jego kontrahentów – firm z którymi współpracował w okresie objętym kontrolą. W dniu 27 stycznia 2010 r. otrzymał bowiem pismo z Zakładu Administracji Budynków w S. o odmowie wydania duplikatów faktur. Pismo to otrzymał również Urząd Kontroli Skarbowej, nie uczynił jednak niczego aby pomóc mu w tej sprawie. Skarżący zakwestionował również rzetelność czynności przeprowadzonych przez organy skarbowe, do których zwrócono się o informacje dotyczące transakcji dokonanych z jego udziałem, ponieważ pracownicy tych organów nie pytali o te transakcje w toku przeprowadzanych u jego kontrahentów kontroli. Zwrócił ponadto uwagę, że Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił jego wniosków odnośnie przesłuchania kontrahentów, z którymi dokonywał on transakcji. Niezależnie od powyższego skarżący zarzucił organom podatkowym niezastosowanie się do wskazówek zawartych we wcześniej wydanych decyzjach, uchylających rozstrzygnięcia organu i instancji, co do wyjaśnienia przyczyn zadeklarowania wysokości podatku należnego za poszczególne miesiące. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) i art.134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargi są nieuzasadnione. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest niesporny. Orzekające w sprawie organy zakwestionowały prawidłowość rozliczenia przez Podatnika podatku od towarów i usług wykazanego w deklaracjach VAT-7 za poszczególne miesiące 2006r., w zakresie podatku naliczonego, z uwagi na to, że podatnik nie przedstawił do kontroli faktur VAT i ewidencji prowadzonych dla celów tego podatku. Utrata tych dokumentów w wyniku kradzieży, nie zwalniała podatnika z obowiązku ich odtworzenia i nie uzasadniała przyjęcia za prawidłowe kwot podatku wykazanego w złożonych deklaracjach. Stosownie do treści art.86 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie ,w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art.15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Powyższe przepisy uzależniają uprawnienie podatnika do odliczenia podatku naliczonego, od posiadania faktur stwierdzających nabycie towarów i usług. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nakładają na podatnika podatku od towarów i usług również inne obowiązki, jak obowiązek prawidłowego prowadzenia ewidencji VAT (art.109 ust.3 ustawy o podatku od towarów i usług), przechowywania ewidencji dla celów rozliczenia VAT i wszystkich dokumentów związanych z tym rozliczeniem do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art.112 ustawy o podatku od towarów i usług), czy obowiązek samoobliczenia podatku i złożenia deklaracji VAT – 7 w przewidzianym terminie (art. 99 ustawy o podatku od towarów i usług). Oprócz tego, w przepisach rozporządzenia z 2005 r. zawarto postanowienia, powołane przez organy podatkowe w zaskarżonych decyzjach, precyzujące przepisy ustawowe, w tym stanowiące m.in. jakim warunkom muszą odpowiadać faktury uprawniające podatnika do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego (§ 21 ust.1 i 2) oraz że w razie zniszczenia lub zaginięcia oryginału faktury, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę, zgodnie z danymi zawartymi w jej kopii (§ 22 rozporządzenia z 2005 r.). Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, faktura w systemie podatku VAT pełni kluczową rolę, gdyż podstawą do skorzystania z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony są wyłącznie oryginały faktur lub ich duplikaty. To obowiązkiem podatnika, który chce realizować prawo do obniżenia podatku należnego, jest zabezpieczenie tych faktur przed utratą lub zniszczeniem, a w sytuacji, gdy utrata taka nastąpi, to na nim spoczywa ciężar wykazania, że prawo do odliczenia podatku naliczonego mu przysługiwało. W tym celu powinien on zatem przedsięwziąć wszelkie niezbędne działania celem uzyskania od swoich kontrahentów duplikatów utraconych faktur. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy uznać za prawidłowe stanowisko organów podatkowych, pozbawiające I. Ł. prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w zakresie, w jakim nie przedstawił on faktur lub ich duplikatów stwierdzających nabycie towarów i usług. Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika bowiem, że ewidencja dla celów VAT oraz wszystkie faktury za 2006 rok zostały mu skradzione, a mimo podjętych przez Podatnika działań, nie uzyskał on od kontrahentów duplikatów wszystkich faktur. Pomimo utraty ewidencji i faktur VAT w lipcu 2008r., podatnik podjął działania w celu odtworzenia dokumentacji dopiero w 2009r. Zdaniem Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie zasadnie uznały, że to na podatniku spoczywa obowiązek odtworzenia utraconej dokumentacji i nie może on być przerzucony na organy podatkowe. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2008r.: "skutki utraty przez podatnika jego dokumentacji księgowej znajdującej się poza miejscem wykonywania działalności lub miejscem wskazanym przez podatnika jako jego siedziba, w sytuacji braku niezwłocznych działań podatnika zmierzających do jej odtworzenia, nie mogą obciążać organów podatkowych, poprzez obligowanie ich do działań zmierzających do poszukiwania tej dokumentacji, której posiadanie przez podatnika jest niezbędne dla udokumentowania jego uprawnienia podatkowego" (sygn. akt I FSK 447/07, http:nsa.gov.pl). Wbrew zarzutom skarżącego, organ dokonał analizy rzetelności zadeklarowanych podstaw opodatkowania, również w zakresie podatku należnego. Organ uznał, że nie ma podstaw do zakwestionowania wystąpienia transakcji handlowych, które miały miejsce z udziałem podatnika w 2006r., natomiast podatnik został pozbawiony możliwości obniżenia podatku należnego o cały wykazany w deklaracjach VAT-7 podatek naliczony ze względów formalnych tj. wobec braku stosownej dokumentacji, która jest niezbędna, aby z takiego prawa skorzystać. Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że wprawdzie deklaracja podatkowa nie jest dokumentem źródłowym, jednakże w oparciu o zebrany materiał dowodowy brak podstaw do podważenia wiarygodności złożonych przez podatnika deklaracji VAT-7 w zakresie podatku należnego. Organ nie może wyręczać podatnika w wykonywaniu jego obowiązków w zakresie gromadzenia, przechowywania i - w razie potrzeby - odtwarzania dokumentacji dla celów podatku od towarów i usług. Z powyższych względów, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia w rozliczeniu jedynie podatku należnego wynikającego ze zgromadzonych w postępowaniu faktur (duplikatów) dotyczących sprzedaży przez podatnika towarów i usług. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby bowiem, że brak faktur i ewidencji oraz bierność podatnika w ich odtwarzaniu byłaby dla niego korzystna, tym bardziej, im większa byłaby aktywność organu w ujawnianiu transakcji zakupu towarów i usług przez podatnika. W skrajnych przypadkach mogłoby to prowadzić do sytuacji, gdy kwota podatku naliczonego z ujawnionych transakcji zakupu przekroczy kwotę podatku należnego z ujawnionych transakcji sprzedaży, a w konsekwencji niefrasobliwe zachowanie podatnika przyniosłoby mu korzyść kosztem budżetu państwa. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarg należy stwierdzić, że obciążanie inspektora kontroli skarbowej odpowiedzialnością za utratę dokumentów jest bezpodstawne. Zdaniem skarżącego, inspektor w dniu rozpoczęcia kontroli tj. 1 lipca 2008r. nie poprosił o wydanie dokumentów i w żaden sposób ich nie zabezpieczył. Natomiast z akt sprawy wynika, że skarżący przywiózł dokumenty do siedziby swojej firmy dopiero w dniu 3 lipca 2007r. W ocenie Sądu, to skarżący wykazał się niefrasobliwością pozostawiając dokumenty w kartonowym pudle na parapecie okna na parterze budynku, bez żadnego dozoru przez kilka minut. Twierdzenia skarżącego o postępowaniu prokuratorskim prowadzonym przeciwko inspektorowi i o tym, że w firmach, w których przeprowadzał on kontrolę dokumenty ginęły w niewyjaśnionych okolicznościach, są gołosłowne i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Dla możliwości skorzystania z uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego, kwestia winy bądź jej braku w utracie oryginału dokumentu, nie ma znaczenia. Podnoszone w skardze kłopoty osobiste skarżącego związane ze śmiercią ojca nie mogą go całkowicie zwalniać z obowiązku odtworzenia utraconej dokumentacji. Należy zauważyć, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się prawie trzy lata. W trakcie postępowania kontrolnego podatnik – pomimo licznych wezwań organu – nie podjął żadnych czynności celem odtworzenia skradzionej dokumentacji. Dopiero po otrzymaniu protokołu kontroli skarżący przesłał organowi liczący 64 strony wykaz kontrahentów współpracujących z nim w 2006r. Chociaż postępowanie kontrolne zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2008r. Skarżący podjął działania w celu uzyskania od kontrahentów duplikatów faktur dopiero w 2009r., a postępowanie podatkowe było wielokrotnie przedłużane. Organy podatkowe obu instancji uwzględniły wszystkie przedstawione przez podatnika duplikaty faktur w rozliczeniu podatku naliczonego. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, organ I instancji zwracał się do innych dyrektorów urzędów kontroli skarbowej w Polsce oraz naczelników urzędów skarbowych na terenie województwa [...] (pisma z dnia 11 sierpnia 2010r.) o przekazanie informacji dotyczących transakcji, w których podatnik był jedną ze stron i w aktach sprawy znajdują się odpowiedzi tych organów informujące o niestwierdzeniu takich transakcji. W ocenie Sądu nie ma podstaw do uznania treści tych pism za nierzetelne. Niezasadny jest też zarzut, że organ nie zapoznał skarżącego z pełną dokumentacją zgromadzoną w postępowaniu kontrolnym i naruszył przez to art.123 i art. 291 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie sprecyzował, jakich dokumentów nie udostępniono mu w postępowaniu kontrolnym, zaś z akt wynika, że podatnik osobiście odebrał protokół kontroli, a następnie wniósł zastrzeżenia do jego treści. Przed wydaniem każdej decyzji organ wyznaczał podatnikowi termin do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Nietrafny jest zarzut pominięcia wniosku podatnika o przesłuchanie w charakterze świadków kontrahentów podatnika. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Dyrektora Izby Skarbowej w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2010r. o braku podstaw do uwzględnienia takiego wniosku. Podatnik przedłożył listę zawierającą wykaz 489 kontrahentów (firm), ale nie wskazał jakich konkretnie osób przesłuchania się domaga i na jakie okoliczności. Należy przy tym zaznaczyć, że dowód z przesłuchania świadków nie może zastąpić faktury lub jej duplikatu dla realizacji prawa podatnika do obniżenia podatku należnego. Na rozprawie skarżący podniósł, że wielu kontrahentów odmawiało mu przesłania dokumentów, ale z akt sprawy wynika, że tylko jeden z nich. Z pisma skierowanego do tego kontrahenta wynika, że skarżący nie wyjaśnił w jakim celu domaga się wydania duplikatów faktur i że oryginały zostały mu skradzione. Odnosząc się natomiast do twierdzeń o uzyskaniu kolejnych duplikatów faktur należy dodać, że sąd bada legalność zaskarżonych decyzji według stanu na dzień ich wydania. Jednakże ujawnienie już po wydaniu decyzji nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, może stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów postępowania podatkowego w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie można zarzucić organom braku podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszenia zasady prawdy materialnej czy przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, dlatego orzekł jak w sentencji, w oparciu o przepis art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło