I SA/Rz 486/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-10-20

Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania odwoławczego przez Dyrektora Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 O.p. w związku z art. 33a § 1 pkt 2 O.p. jest prawidłowe, gdy decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa w związku z doręczeniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania odwoławczego przez Dyrektora Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 O.p. w związku z art. 33a § 1 pkt 2 O.p. jest prawidłowe, gdy decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa w związku z doręczeniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, a organ odwoławczy nie może dokonać merytorycznej oceny zarzutów odwołania.
Stan faktyczny
Skarżący zostali objęci kontrolą podatkową w zakresie VAT za 2013 r. Stwierdzono, że skarżący posługiwał się tzw. pustymi fakturami od kontrahenta J.R., co skutkowało zawyżeniem kosztów uzyskania przychodów. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję określającą przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. oraz orzekł o zabezpieczeniu na majątku skarżących. Po wniesieniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej umorzył postępowanie odwoławcze, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu w związku z doręczeniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Piotr Popek / spr./ WSA Tomasz Smoleń Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi K. Z. i A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 rok oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia [...] maja 2016 r. o nr [...], po rozpatrzeniu odwołania małżonków A.Z. i K.Z. (dalej zwanych podatnikami/skarżącymi) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] określającą przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie 228.032 zł i należne z tego tytułu, na dzień wydania decyzji, odsetki za zwłokę w kwocie 37.257 zł oraz orzekającą o zabezpieczeniu na majątku wspólnym skarżących powyższych należności w łącznej kwocie 265.289 zł. Opisana powyżej decyzja wydana została na tle następującego, ustalonego przez organy stanu faktycznego: Na podstawie upoważnień do przeprowadzenia postępowania kontrolnego, przeprowadzono wobec K. Z., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą E. Handel i Usługi, kontrolę podatkową w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 1stycznia do 31grudnia 2013 r. W wyniku przeprowadzonej analizy dokumentacji księgowej stwierdzono, że skarżący w 2013 r. dokonywał zakupu towarów handlowych w postaci palet drewnianych, głównie u jednego kontrahenta J.R., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie wyrobów tartacznych. W toku kontroli podatkowej przesłuchano J.R. na okoliczność zawierania i realizowania transakcji ze skarżącym, który zeznał, że w 2013 r. nie dokonywał faktycznie sprzedaży na rzecz skarżącego, wystawiał natomiast zgodnie z dyspozycjami, faktury. Przedstawił także pisemne wyjaśnienia, potwierdzając w nich, że wystawione w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 r. na rzecz skarżącego faktury nie dokumentują rzeczywistej sprzedaży i że są to tzw. puste faktury. W toku kontroli przesłuchano również samego skarżącego, zatrudnionych w jego firmie pracowników oraz kontrahentów, którym sprzedał palety w 2013 r. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, kontrolujący jeszcze przed zakończeniem kontroli, wystąpili o wydanie decyzji celem dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika. W złożonym wniosku kontrolujący wskazali, w oparciu o dokonane dotychczas ustalenia, że faktury wystawione przez J.R. nie dokumentują faktycznej sprzedaży towarów na rzecz Karola Z., a w konsekwencji, że zawyżył on koszty uzyskania przychodów - łącznie o kwotę 742.985 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...], określił A. i K. Z. (uwzględniając wspólne rozliczenie podatkowe za 2013 r.) przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie 228.032 zł i należne z tego tytułu na dzień wydania decyzji odsetki za zwłokę w kwocie 37.257 zł oraz orzekł o zabezpieczeniu na ich majątku (uwzględniając małżeńską wspólność majątkową) ww. należności pieniężnych - w łącznej kwocie 265.289 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podatkowy I instancji przywołał okoliczności przedstawione we wniosku o wydanie decyzji zabezpieczającej, powołując się na treść art. 33 § 1 i art. 33 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej O.p.). Według organu obawę niewykonania przewidywanego zobowiązania podatkowego wzmacnia charakter stwierdzonych nieprawidłowości/naruszeń prawa podatkowego, a mianowicie proceder tzw. pustych faktur, zaliczając zakupy wynikające z wystawionych na przez J.R. faktur do kosztów uzyskania przychodów, zaniżając w ten sposób należne zobowiązania podatkowe. Działania podejmowane przez skarżącego miały zatem na celu unikanie płacenia podatków we właściwej wysokości. Z kolei analiza sytuacji finansowej wskazuje, że skarżący mogą nie dysponować aktywami pozwalającymi na dobrowolne uiszczenie zobowiązania, zaś ewentualna egzekucja z ujawnionego majątku bez jego wcześniejszego zabezpieczenia, może okazać się utrudniona. Wskazano, że głównym składnikiem majątku zobowiązanego jest nieruchomość - działka zabudowana 140,5 m ² domem mieszkalnym, ukończonym w 2014 r., która służy potrzebom mieszkaniowym rodziny, w związku z czym, w ocenie organu podatkowego, mało prawdopodobna jest sprzedaż ww. składnika majątku w celu dobrowolnego uregulowania zaległości podatkowych. Ustalono ponadto, że na majątek skarżących składają się wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej dwa samochody ciężarowe o wartości około 40.000 zł każdy, stanowiące. zabezpieczenie kredytu bankowego, w związku z czym uzyskane z ich ewentualnego zbycia środki finansowe w pierwszej kolejności skutkowałyby zaspokojeniem roszczeń instytucji kredytowej. oraz wózek widłowy Mitsubishi o wartości około 3.000 zł, a także samochód osobowy Rover 75 z 2004 r. o wartości około 10.000 zł. Organ podniósł także, że wobec skarżącego i jego żony została wydana decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. na kwotę 228.032 zł (puls należne od niego odsetki); ustalona zatem łączna przybliżona kwota zobowiązań w obu podatkach to 398.919 zł oraz należne od nich odsetki. Analiza zdolności płatniczych skarżącego wskazywała, że dochody zarówno ze stosunku pracy oraz z prowadzonej działalności, a także wysokość obrotów nie pozwalają osiągnąć dochodów wystarczających do pokrycia przybliżonych/ przewidywanych kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych, których łączna wysokość wynosi prawie 400.000 zł. Organ dokonał ponadto analizy zdolności płatniczych skarżących w kontekście uzyskanych przez nich dochodów za 2014 r. Wskazano, że skarżący Karol Z. uzyskał dochody ze stosunku pracy w wysokości 18.491,28 zł, zaś z tytułu prowadzonej działalności wykazał stratę w wysokości 8.927,58 zł. Z kolei skarżąca A.Z. wykazała dochód ze stosunku pracy za 2014 r. w wysokości 9.221,14 zł. Zatem organ uznał, że istnieje ryzyko niewykonania przez skarżących zobowiązania w przewidywanej wysokości, w związku z czym zastosowano zabezpieczenie majątkowe decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr: [...] Od w/w decyzji skarżący pismem z dnia 14 lipca 2015 r. odwołali się, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 O.p. poprzez sprzeczność ustaleń organu pierwszej instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W uzasadnieniu odwołania skarżący podnieśli, że nie zgadzają się z ustaleniami organu podatkowego I instancji, zgodnie z którymi faktury wystawione przez J.R. nie dokumentują rzeczywistej sprzedaży i są tzw. pustymi fakturami. Podkreślili, że organ nie ustalił czy u J.R. zatrudnione były inne, poza D.G., osoby, przez co organ naruszył art. 187 w zw. z art. 180 § 1 O.p. Odwołujący się wskazali na ogólne zasady prowadzenia postępowania podatkowego wynikające z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p., argumentując, że ich naruszenie pozbawiło przeprowadzone postępowanie cechy obiektywizmu. Co więcej, zarzucili, że organ podatkowy I instancji nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego, a ten który zgromadził nie odpowiada zgłoszonym przez stronę wnioskom dowodowym, a dodatkowo ocena dowodów była przeprowadzona selektywnie. W toku postępowania odwoławczego, w dniu [...] maja 2016 r. do Izby Skarbowej wpłynęła informacja, z której wynika, że decyzją z dnia 4 maja 2016 r., nr: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił A. i K. Z. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r., a decyzja ta, jak wynika z przekazanego w postaci skanu kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru, została doręczona podatnikom w dniu 5 maja 2016 r. W takich okolicznościach Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując przedmiotową sprawę, umorzył postępowanie odwoławcze. Podkreślił, że zabezpieczenie należności podatkowych na majątku podatnika stanowi szczególną formę skutecznego egzekwowania zobowiązań podatkowych, a celem tego zabezpieczenia jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela. Postępowanie zabezpieczające nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, stwarza jedynie prawne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do jego wyegzekwowania. Postępowanie zabezpieczające ma charakter postępowania pomocniczego w stosunku do postępowania egzekucyjnego i może być zabezpieczone na majątku podatnika przed terminem płatności, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie wykonane (art. 33 § 1 O.p.). Zabezpieczenia można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. (art. 33 § 2 pkt 2 O.p.). Powołując się na art. 33a § 1 pkt 2 O.p. organ zaznaczył, że decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, zaś w przedmiotowych sprawach decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] maja 2016 r., nr: [...] określająca zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. została doręczona w dniu 5 maja 2016 r. Z momentem jej skutecznego doręczenia wygasła z mocy prawa decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie zabezpieczenia na odrębnym majątku skarżącego oraz majątku wspólnym z małżonką, należności pieniężnych z tytułu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych 2013 r. W takich okolicznościach, co podkreślił organ odwoławczy, nie może on skutecznie prowadzić postępowania odwoławczego w kierunku weryfikacji zasadności i prawidłowości wydania zaskarżonych decyzji odnośnie zabezpieczenia, ponieważ z dniem doręczenia decyzji wymiarowej, w obrocie prawnym przestaje istnieć decyzja zabezpieczająca, której zgodność z prawem mogłaby być przedmiotem kontroli instancyjnej i ewentualnej korekty, powołując się w tej kwestii na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ podkreślił, że w literaturze przedmiotu i orzecznictwie jednoznacznie wskazuje się, że wygaśnięcie decyzji powoduje, że postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć, gdyż jednym ze skutków wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu jest niemożność merytorycznego rozpoznania odwołania od decyzji. Byt prawny decyzji o zabezpieczeniu uzależniony jest od wydania i doręczenia decyzji rozstrzygającej sprawę podatkową. Powołał się organ na poglądy doktryny, że wydanie i doręczenie decyzji podatkowej stronie powoduje, że decyzja o zabezpieczeniu staje się bezprzedmiotowa, co z kolei powoduje jej wygaśnięcie z mocy prawa. Organ przywołał także w tej kwestii uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października.2011 r. sygn. akt I FPS 1/11, której teza brzmi jednoznacznie: "Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33a § 1 pkt 2 i 3 O.p. powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego dotyczącego tej decyzji i konieczność zastosowania art. 233 § 1 pkt 3 tej ustawy". W konkluzji organ uznał, że postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, dlatego uzasadnione i konieczne jest jej umorzenie na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 O.p. Organ odwoławczy zaznaczył, że przedstawione powyżej rozważania są wystarczające do uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć, niemniej jednak z uwagi na nadrzędne zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 O.p.) oraz zasady informacji podatnika (art. 124 O.p.) odniósł się do ustaleń poczynionych w postępowaniu kontrolnym, które jego zdaniem są wystarczające do postawienia tezy o udziale podatnika w procederze wystawiania tzw. pustych faktur, co w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest uważane za wystarczającą przesłankę do wydania decyzji zabezpieczającej. Podkreślił także, że organ I instancji dokonał ustalenia sytuacji ekonomicznej podatnika i jej prawidłowej oceny w kontekście przewidywanego zobowiązania, uznając zasadnie, że jej wynik także uzasadnia obawę niewykonania przyszłego zobowiązania. W skardze, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji, skarżący wywiedli, że bezprzedmiotowość istnieje wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy czyli, gdy nie istnieje sprawa administracyjna podlegająca rozpoznaniu w tym postępowaniu. Skarżący zgodził się z organem, że decyzja o zabezpieczeniu wygasa z mocy prawa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego , ale wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie niweluje skutków zabezpieczenia. Skarżący wskazał na treść art. 33a § 2 O.p., zgodnie z którym wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie narusza zarządzenia zabezpieczenia wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie prowadzi do uchylenia zarządzenia o zabezpieczeniu, a co więcej według skarżącego zajęcie zabezpieczające pod warunkami określonymi w art. 154 § 4 ustawy dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014. Poz. 1619) przekształca się w zajęcie egzekucyjne, powodując skutki określone w art. 70 § 4 O.p. w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, a zatem umorzenie postępowania odwoławczego z uwagi na bezprzedmiotowość, mimo wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu jest nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W ocenie Sądu nie można organowi II instancji skutecznie zarzucić, że wydane przez ten organ zaskarżone rozstrzygnięcie narusza prawo. Spór w niniejszej sprawie koncentruje się wokół tego, czy Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym prawidłowo umorzył to postępowanie na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 33a § 1 pkt 2 O.p.. Przypomnieć należy na wstępie, że podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 33 § 1 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych powyżej można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (§ 2), a w takiej sytuacji organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (§ 4). Przy rozpoznawaniu niniejszych spraw Sąd jest zobowiązany odwołać się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2011 r. sygn. akt I FPS 1/11, w której stwierdzono, że wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33a § 1 pkt 2 i 3 O.p. powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego dotyczącego tej decyzji i konieczność zastosowania art. 233 § 1 pkt 3 O.p. NSA w uzasadnieniu tej uchwały stwierdził, że za poglądem prawnym, że wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33a § 1 pkt 2 i 3 O.p. powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego dotyczącego tej decyzji i konieczność zastosowania art. 233 § 1 pkt 3 tej ustawy, przemawia przede wszystkim okoliczność, że w sytuacji, gdy nie ma już przedmiotu zaskarżenia, gdyż decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa ze względu na treść art. 33a § pkt 2 i 3 O.p. z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, czy też wysokości zwrotu, to organ odwoławczy może jedynie umorzyć postępowanie odwoławcze. Sąd ten podzielił pogląd ugruntowany zarówno w piśmiennictwie jak i w orzecznictwie, że wygaśnięcie decyzji powoduje ten skutek, że postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć, skoro nie ma przedmiotu zaskarżenia. Podkreśla się, że jednym ze skutków wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu jest niemożność rozpoznania odwołania od tej decyzji. Przykładowo Bogusław Dauter podkreśla, że wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu powoduje oczywistą bezprzedmiotowość dalszego procesowania, bo decyzji nie ma w obrocie prawnym. Nawet gdyby założyć, że dalsze postępowanie doprowadzi do stwierdzenia uchybień, to i tak nie można już ich w tym postępowaniu skorygować (tak. B. Dauter w: Ordynacja podatkowa. Komentarz LexisNexis 2006, s 209). Z kolei jak stwierdził J. Orłowski (Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 2003, nr 4, s. 390) wygaśnięcie z mocy prawa decyzji o zabezpieczeniu powoduje brak prawnej i faktycznej podstawy orzekania w postępowaniu odwoławczym. Decyzja taka nie funkcjonuje już w obrocie prawnym i nie kształtuje praw i obowiązków strony. W tego rodzaju sytuacji możliwe byłoby jedynie zadeklarowanie, iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem prawa. Tymczasem tego rodzaju rozstrzygnięcia nie przewidują przepisy art. 233 O.p. (tak też B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski: Ordynacja podatkowa. Komentarz. TNOiK 2007 t.I, s.301). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Statuuje on ogólną moc wiążącą uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby, albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd zawarty w powołanej uchwale NSA. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] określił skarżącym zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. Decyzja ta została doręczona w dniu 5 maja 2016 r., zatem zgodnie z art. 33a § 1 pkt 2 O.p., należało uznać, że w tym właśnie dniu zaszło zdarzenie skutkujące wygaśnięciem wcześniejszych decyzji tego organu o zabezpieczeniu z dnia 29 czerwca 2015 r. w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. To z kolei powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2015 r. Prawidłowe było więc przyjęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, że wystąpiła ujemna przesłanka umorzenia postępowania odwoławczego na mocy art. 233 § 1 pkt 3 O.p. w związku z art. 33a § 1 pkt 2 O.p., ponieważ decyzje organu I instancji będące przedmiotem tego postępowania wygasły z mocy prawa. W takiej zaś sytuacji organ odwoławczy nie był już władny dokonać merytorycznej oceny zarzutów odwołania. Zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej mają charakter czysto procesowy i są konsekwencją zajścia stanu prawnego, który determinował stanowisko organu odwoławczego, nie dając w tym zakresie możliwości innego rozstrzygnięcia, aniżeli to, które zapadło w sprawach, tj. umorzenia postępowania odwoławczego, z uwagi na treść przepisów art. 33a § 1 pkt 2 O.p. w związku z art. 233 § 1 pkt 3 O.p.. W momencie wydawania zaskarżonej decyzji, istniała już w obrocie prawnym decyzja Naczelnika US z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], doręczona 5 maja 2016 r., określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowy od osób fizycznych za 2013 r. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu prawidłowe było umorzenie postępowania odwoławczego przez Dyrektora Izby Skarbowej. Nie jest również zasadny zarzut skargi dotyczący zarządzenia zabezpieczenia. Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, nie narusza zarządzenia zabezpieczenia wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bo istnieje różnica między wydaniem decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33 § 1 O.p., a jej wykonaniem, czyli podjęciem czynności zabezpieczającej na podstawie zarządzenia zabezpieczenia, co z kolei następuje na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i należy do organu egzekucyjnego. Decyzja o zabezpieczeniu stanowi jedynie podstawę do wydania zarządzenia zabezpieczenia na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a sama ma charakter tymczasowy i funkcjonuje w obrocie prawnym jedynie do czasu, kiedy źródłem praw i obowiązków stanie się decyzja wydana w postępowaniu "głównym". W orzecznictwie podkreśla się, choćby w uzasadnieniu przywołanej wyżej uchwały NSA, że mimo wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu, sąd administracyjny nie powinien odmawiać przeprowadzenia kontroli legalności działań organów podatkowych powołując się na bezprzedmiotowość postępowania. Sąd powołał się m.in. na pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 24 listopada 2010 r., II FSK 125/09, zgodnie z którym wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nawet gdy następuje z mocy prawa w warunkach wskazanych w art. 33a § 1 O.p. nie powoduje, że strona nie ma możliwości poddania tej decyzji kontroli sądu administracyjnego, bowiem nie może tak być, iż rozstrzyganie i działalnie organów podatkowych podejmowane w stosunku do podatnika mogą być pozbawione tej kontroli pod względem ich zgodności z prawem (taki też pogląd wyraził NSA np. w wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. II FSK 1264/12. ). W nawiązaniu do powyższej kwestii, co do oceny legalności działań organów podatkowych, stwierdzić trzeba, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odniósł się do ustaleń organu I instancji w aspekcie zaistnienia przesłanek do wydania decyzji zabezpieczających, potwierdzając zasadność stanowiska organu I instancji. Jeśli się zważy okoliczności sprawy w których zapadły takie decyzje, a więc w związku ze stwierdzeniem posługiwania się fakturami nieuprawniającymi do odliczenia podatku naliczonego, co w rezultacie miało wpływ na rozliczenie podatku dochodowego oraz wyniki przeprowadzonej przez organy analizy finansowo-majątkowej skarżącego, w kontekście choćby tylko skali przyszłych, zabezpieczanych w ten sposób łącznych należności podatkowych za 2013 r., pozostaje podzielić to stanowisko. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargi oddalił w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło