I SA/Rz 488/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] maja 2017 r. nr [.] w przedmiocie określenia należności z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę, II. zwrócić Gminie [...] kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem wpisu od odrzuconej skargi. Gmina [...], reprezentowana przez Wójta Gminy [...], wystąpiła ze skargą na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] maja 2017 r. Decyzją tą Kolegium uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [.] kwietnia 2017 r. nr [.], którą ten ustalił kwotę dotacji przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy [...], jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Od decyzji Wójta odwołanie wniosło Stowarzyszenie Rozwoju Wsi [.], które rozpatrzone zostało decyzją Kolegium z dnia [.] maja 2017 r. W skardze Gmina [...], działająca przez Wójta Gminy [....], kwestionuje stanowisko wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz podstawę do wydania przez ten organ decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej określanej skrótem "k.p.a."). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie podnosząc, że pochodzi ona od podmiotu nieuprawnionego. Gmina, której organ jest właściwy do rozpoznania danej sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej, nie ma legitymacji do wniesienia skargi w takiej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn naprowadzonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Postępowanie sądowe wszczynane jest z inicjatywy uprawnionego podmiotu. W myśl art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) dalej zwanej: "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a inny podmiot tylko wtedy, gdy ustawa przyznaje mu takie prawo. Legitymacja do wniesienia skargi co do zasady oparta została na kryterium interesu prawnego. Jego istnienie wymaga wskazania przepisu prawa uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Musi to być własny, indywidualny i aktualny interes danego podmiotu. Wymaga on stwierdzenia bezpośredniego związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Wnoszący skargę musi działać bezpośrednio we własnym imieniu i mieć roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Skarga wniesiona przez podmiot nieuprawniony podlega odrzuceniu (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 1997 r. sygn. OPS 9/96, postanowienie z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. II GSK 2238/17, postanowienie z 28 czerwca 2017 r. sygn. II OSK 1470/17, postanowienie z 9 marca 2017 r. sygn. I OSK 1430/15, postanowienie z 20 kwietnia 2012 r. sygn. II FSK 527/12, wszystkie opublikowane na stronie internetowej: http:// orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy w pierwszej kolejności obowiązany jest zaś ocenić dopuszczalność skargi, ponieważ zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Nie ulega wątpliwości, że Gmina [...] ani Wójt Gminy [...] nie brali udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia 25 kwietnia 2017 r. Decyzję tę wydał bowiem Wójt Gminy [...], działający jako organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 5 § 2 pkt 3 i 6 k.p.a, który we władczy sposób rozstrzygnął indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej dotyczącą dotacji. Nie rozstrzygnięto nią jednak o prawach czy obowiązkach Gminy [...] Gmina i Wójt nie mogli jednocześnie występować w roli strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., skoro załatwiali we władczy sposób powierzoną im (tj. jednostce samorządu terytorialnego) sprawę z zakresu administracji publicznej (por. uchwały NSA z 9 października 2000 r. sygn. OPK 14/00; z 19 maja 2003 r. sygn. OPS 1/2003; z 16 lutego 2016 r. sygn. I OPS 2/15; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29 października 2008 r. sygn. K.32/08). Gmina [...] ani Wójt tej Gminy, będący jednocześnie organem administracji publicznej w rozumieniu K.p.a., nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogliby dochodzić w relacjach ze stroną postępowania administracyjnego, o której prawach lub obowiązkach władczo rozstrzygnął organ tej jednostki samorządu terytorialnego. Wydanie decyzji administracyjnej przez organ samorządu terytorialnego ma służyć realizacji interesu prawnego strony postępowania, a nie realizacji samodzielności jednostki samorządu terytorialnego. Samorząd terytorialny nie ma własnych i suwerennych zadań i praw, lecz wykonuje zadania państwa (własne lub zlecone), które nie zostały zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla innych organów administracji publicznej. W tym celu został wyposażony we władztwo publiczne i jest częścią władzy wykonawczej w państwie. Ilekroć przepisy prawa pozytywnego sytuują któryś z organów jednostki samorządu terytorialnego jako organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej, na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze postępowania sądowego (por. uchwałę NSA z 16 lutego 2016 r. I OPS 2/15 oraz J. P. Tarno, Status prawny jednostek samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym i sądowym, Państwo i Prawo z 2006 r. nr 2). Tak natomiast jest w przypadku sprawy, której dotyczy zaskarżona decyzja. Gminy [...] nie można zatem uznać za podmiot legitymowany w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. do wniesienia skargi, a ta jako pochodząca od podmiotu nieuprawnionego jest niedopuszczalna "z innych względów", o których mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i podlega odrzuceniu. Uznanie skargi za niedopuszczalną uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu i wyłącza możliwość oceny trafności podniesionych przez Gminę zarzutów, jak i legalności podjętego rozstrzygnięcia odwoławczego w kontekście treści art. 138 § 2 k.p.a. Jeżeli jednak w danej sprawie zachodziłaby konieczność ochrony praworządności Gmina może zwrócić się o podjęcie stosownych czynności, nie wyłączając wniesienia skargi, do właściwego prokuratora. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.