I SA/Rz 489/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Piotr Popek Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi spółki "A" w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki "A" w R. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpoznaniu odwołania A. sp. z o.o. z/s w Rzeszowie (dalej Spółka lub Skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014r. w kwocie 45.008zł. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 2 lipca 2015r. wszczęto postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. W toku postępowania ustalono, że w okresie od 1 stycznia 2014r. Spółka była właścicielem nieruchomości położonych na terenie miejscowości [...], związanych z prowadzeniem przez spółkę działalności gospodarczej. Jak wynikało z wypisu z rejestru gruntów i budynków oraz kartoteki budynków według stanu na dzień 31 grudnia 2014r., Spółka pozostawała właścicielem dz. ewid. nr 957 położonej w [...] o pow. 0,5350 ha (Bi), zabudowanej dwoma budynkami handlowo-usługowymi o pow. zabudowy 2.332m2 o przeznaczeniu na działalność gospodarczą. W toku postępowania Spółka wyjaśniła, że na części gruntów o pow. 300m2 oraz na posadowionej na tej części gruntu części budynku usługowego w 2014 roku prowadzona była działalność rolnicza. Organ podatkowy ocenił, że deklaracja złożona przez Spółkę w dniu 7 września 2015r. nie odpowiada stanowi faktycznemu, w szczególności dane zawarte w deklaracji nie odpowiadają danym wpisanym w ewidencji gruntów i budynków. Mając na względzie powyższe Wójt Gminy [...] w decyzji z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 45.008zł. Wysokość ww. zobowiązania od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wyniosła 4.280zł a od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wyniosła 40.728zł. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że stosownie do art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 716 ze zm.), dalej u.p.o.l., Spółka jako właściciel ww. nieruchomości miała obowiązek - bez wezwania - uiścić za dane przedmioty opodatkowania podatek od nieruchomości w terminach do 15 dnia każdego miesiąca 2014r. a za styczeń do dnia 31 stycznia 2014r. Do dnia wydania decyzji organu I instancji Spółka wpłaciła jedynie 9.766,40zł. Z racji tego, że Spółka nie złożyła do dnia wydania decyzji deklaracji na podatek od nieruchomości za 2014r., jak również nie zapłaciła w całości podatku od nieruchomości za 2014r., konieczne stało się wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014r., stosownie do art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej o.p. Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie art. 180 § 1 i art. 187 o.p., poprzez brak rozstrzygnięcia co do wnioskowanego przez podatnika dowodu z przesłuchania strony oraz innych dowodów, w tym dowodu z oględzin, art. 7 ust. 2 pkt. 4 lit. c u.p.o.l., poprzez uznanie, że podstawę opodatkowania stanowi całość budynku posadowionego na ww. działce, gdy w rzeczywistości jego część o pow. 820 m2 służy wykonywaniu działalności rolniczej. Spółka wskazała, że określenie w ewidencji gruntów budynku jako handlowo usługowego nie oznacza, że jest on wykorzystywany do działalności gospodarczej. Wyjaśniła, że w złożonej na podatek od nieruchomości na 2014r. deklaracji wykazała do opodatkowania 5050 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 300 m2 powierzchni pozostałych gruntów, 1323,6 m2 powierzchni budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 820 m2 powierzchni budynków pozostałych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] marca 2016r. utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu Kolegium odniosło się do spornej kwestii zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności rolniczej. Kolegium wskazało, że Spółka nie zajmuje wskazanej przez siebie części przedmiotowego budynku na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, a tym samym nie korzysta ze zwolnienia wskazanego w art. 7 ust.1 pkt. 4 lit. c u.p.o.l. Przedmiotowy budynek nie jest położony na gruntach gospodarstwa rolnego służącego wyłącznie działalności rolniczej. Tym samym podatnik nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit.b u.p.o.l. Powyższe stanowisko potwierdzają wypisy z rejestru gruntów za 2014r. i 2015r. z których wynika, że dz. nr 957 położona w [...], będąca własnością Spółki oznaczona jest jako inne tereny zabudowane Bi o pow. 0,5350 ha, na której znajdują się dwa budynki handlowo - usługowe o pow. zabudowy 2332 m2. Przedmiotowy budynek nie jest więc położony na gruntach gospodarstwa rolnego służącego wyłącznie działalności rolniczej. W załączniku do deklaracji Spółka wskazała, że na powierzchni wydzielonej części hali magazynowej o pow. 820 m2 na terenie przedmiotowej nieruchomości prowadzi działalność rolniczą, zgodnie ze swoim przedmiotem działalności gospodarczej, wpisanym do KRS oraz faktycznie prowadzoną działalnością. Jednak z zalegającej w aktach sprawy informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że przedmiotem działalności Spółki jest m.in. wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń rolniczych. Wskazana działalność nie stanowi prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej w rozumieniu art. 7 ust. 4c u.p.o.l. Zdaniem Kolegium organ I instancji zasadnie więc przyjął, że część przedmiotowej nieruchomość nie podlega wskazanemu zwolnieniu. Z powyższego względu Kolegium uznało, że przesłuchanie Spółki w charakterze strony na okoliczność rzeczywistego wykorzystania nieruchomości i budynku w roku podatkowym 2014r. oraz przeprowadzenie oględzin na ww. okoliczność, w świetle treści odwołania oraz złożonego przez Spółkę załącznika do deklaracji podatku od nieruchomości było bezzasadne. Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję oraz wniosła o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 180 § 1 oraz art. 187 § 2 o.p., poprzez brak rozstrzygnięcia co do wnioskowanego dowodu z przesłuchania strony oraz innych dowodów (w tym dowodu z oględzin) na okoliczność rzeczywistego wykorzystania budynków posadowionych na działce nr 957 w [...]; - art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. oraz art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014r., poz. 851 ze zm.), dalej u.p.d.o.p., poprzez uznanie, że podstawę opodatkowania stanowi całość powierzchni budynku posadowionego na wspomnianej działce (budynek rzekomo w całości zajęty na działalność gospodarczą), gdy w rzeczywistości tylko jego część o powierzchni 1.323,60 m2 służy wykonywaniu pozarolniczej działalności gospodarczej, zaś powierzchnia 820 m2 zajęta była pod dział specjalny produkcji rolnej (magazynowanie paszy dla koni), - art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p., poprzez odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że zgodnie z prawidłowo wypełnioną deklaracją DN -1 część gruntu o powierzchni 300 m2 oraz usadowiona na tej części grantu część budynku usługowego o powierzchni 820 m2 wykorzystywana była na cele niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżąca wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Strony na tę okoliczność. Skarżąca podniosła, że art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. zwalnia od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze zajęte pod dział specjalny produkcji rolnej. Stosownie do art. 2 ust. 3 u.p.d.o.p. działem specjalnym produkcji rolnej jest m.in. hodowla i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym. Art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. nie wymaga, aby budynek był zajęty pod dział specjalny produkcji rolnej lecz stanowi, że ma być zajęty pod dział specjalny produkcji rolnej. W roku podatkowym 2015 budynek był zajęty na magazyn pasz używanych przy hodowli koni. Tym samym część powierzchni budynku handlowo-usługowego tj. 820m2 nie była wykorzystywana dla celów prowadzonej działalności gospodarczej a dla działalności rolniczej. Skarżąca zarzuciła, że organ nie przeprowadził dowodu przesłuchania Strony na okoliczność częściowego wykorzystania budynku na cele rolnicze. Wniosek ten nie spotkał się z zainteresowaniem ani organu I, ani organu II instancji mimo, że jak stanowi art. 188 o.p., organ powinien uwzględnić żądanie przeprowadzenia dowodu, jeśli dowód ten dotyczy okoliczności mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, wbrew treści art. 216 o.p., organ nie wydał postanowienia w przedmiocie dopuszczenia bądź odmowy dopuszczenia dowodu. Skarżąca powołała się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie z którym, prawidłowe zakwalifikowanie budynku wymaga zbadania nie tylko dokumentacji budowlanej obiektu, danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, ale przede wszystkim okoliczności związanych z jego faktycznym użytkowaniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje: Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, albowiem organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych, których ustalenie jest konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym doszło do naruszenia przepisu art.122 o.p. a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie jako kluczowe zagadnienie, którego wyjaśnienie jest konieczne dla prawidłowego określenia wysokości podatku od nieruchomości rysuje się rodzaj działalności prowadzonej przez podatnika w budynkach podlegających opodatkowaniu. Nie budzą wątpliwości wszystkie te rozważania organu II instancji, w których odnosi się on do dokumentów, na podstawie których organy podatkowe ustalają bądź też określają wysokość podatku od nieruchomości dla poszczególnych grup podatników. W tym zakresie organy słusznie powołały się na treść przepisu art. 21 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, z którego to przepisu w sposób jednoznaczny wynika, że podstawa dokonania ustaleń co do wielkości nieruchomości podlegającej opodatkowaniu, jej przeznaczenia, osób władających (co do zasady), będą dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Na danych wynikających z tej ewidencji organy słusznie oparły swoje rozstrzygniecie w jego podstawowej części ustalając co podlega opodatkowaniu, jaka jest wielkość gruntów i budynków podlegających opodatkowaniu. Te dane zostały zastosowane w sposób prawidłowy. W niniejszej sprawie istotne znaczenie dla opodatkowania części nieruchomości będącej przedmiotem sprawy ma jednak – wobec powołania się na nie przez podatnika określone w art. 7 ust.1 pkt 4 lit. c upol zwolnienie przedmiotowe z którego wynika, że zwalania się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Trzeba od razu wskazać, że podstawą zastosowania tego zwolnienia jest "zajęcie" części budynku pod produkcję rolną, a więc okoliczność faktyczna nie podlegająca wpisowi do ewidencji gruntów i budynków. Pojecie zajęcia odnosi się bowiem do aktów faktycznego władania nieruchomością przez podatnika i każdorazowo musi być w trakcie postępowania podatkowego (w przypadku gdy zaistnieje taka potrzeba) wyjaśniane przez organ podatkowy za pomocą przeprowadzonych dowodów. Nie jest w tym zakresie wystarczające powołanie się jedynie na dane wynikające z ewidencji. O zajęciu nieruchomości świadczyć będzie faktyczny sposób władania nią i rodzaj prowadzonej na niej działalności. Jest to pojęcie odmienne od pojęcia związania nieruchomości z działalnością np.: gospodarczą zdefiniowaną w upol. O ile bowiem o związaniu będzie decydować określony układ własnościowy nieruchomości, to o zajęciu świadczyć będą rodzaje działalności prowadzonej na nieruchomości. Ponieważ o zajęciu świadczą czynności dokonywane przez podatnika na nieruchomości i faktyczne jego działania to okoliczność zajęcia nieruchomości pod określoną działalność (w tym przypadku działy specjalne produkcji rolnej) musi być wyjaśniana w trakcie postępowania podatkowego za pomocą wszelkich możliwych dowodów i nie będzie tutaj występowało związanie organu danymi wynikającymi z ewidencji. Aby zatem prawidłowo ustalić, czy dana nieruchomość jest zajęta na jakąś działalność, a tym samym może podlegać zwolnieniu przedmiotowemu określonemu np: w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l., organy muszą przeprowadzić postępowanie w trakcie którego wyjaśnią, w jaki sposób dana nieruchomość była faktycznie użytkowana. Dowodami, jakie w tym zakresie należy dopuścić są dowody z przesłuchania świadków, oględzin, fotografii itp. A więc wszystko co może mieć wpływ na ustalenie prawdy materialnej. Dopiero przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego pozwoli na ustalenie, na jaka działalność nieruchomość była zajęta, a tym samym dokonanie prawidłowej oceny zaistnienia przesłanki określonej w powołanym przepisie. W przedmiotowej sprawie organy nie uczyniły zadość tym wymaganiom. Swoje ustalenia w zakresie działalności, jaka była prowadzona na przedmiotowym obiekcie (budynku) oparły tylko i wyłącznie na dokumentach nie przeprowadzając żadnych innych dowodów. Jakkolwiek dokumenty takie – jak już to wyżej stwierdził sąd, były wystarczające do ustalenia podstawy opodatkowania i ewentualnej wysokości podatku, to jednak nie są wystarczające do ustalenia, czy zachodzi zwolnienie zawarte w omawianym przepisie. Jakkolwiek wnioskowanie organu II instancji co do rodzaju prowadzonej działalności przez spółkę w powiązaniu z danymi wynikającymi z KRS mogłoby się wydawać co do zasady poprawne, to jednak należy wskazać, że pomiędzy danymi takimi a rzeczywiście prowadzoną działalnością często występują różnice, zaś prawidłowość danych wpisanych do KRS nie jest niepodważalna. Domniemanie ich prawdziwości może zostać obalone. W realiach niniejszej sprawy powołanie się tylko na te dokumenty doprowadziło do spłycenia postępowania dowodowego, a tym samym nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności. Podatnik już przed organem I instancji podnosił, że w budynku podlegającym opodatkowaniu jest prowadzona działalność rolnicza. Nie spowodowało to jednak żadnych działań organów zmierzających do ustalenia, jaka to działalność jest prowadzona i czy działalność taka może skutkować przyjęciem zwolnienia. Nie przeprowadzono dowodów wnioskowanych przez stronę. Przeprowadzenie ich pozwoliłoby na ustalenie sposobu korzystania z tej nieruchomości przez podatnika i prawidłową ocenę zaistnienia zwolnienia, na które się on powołuje. Oczywiście organy w trakcie takiego postępowania nie byłyby związane treścią wniosku dowodowego i mogły przeprowadzić wszelkie dowody konieczne dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Organ II instancji prawidłowo przy tym zdefiniował pojęcie działów specjalnych produkcji rolnej, słusznie odnosząc się do definicji zawartej w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Z definicji tej wynika natomiast, że jest takim działem specjalnym produkcji rolnej m.in. chów i hodowla zwierząt w rozmiarach przekraczających wielkości określone w załączniku nr 2 do u.p.d.o.p. Z załącznika tego (poz. 14 lit. j i h) wynika, że chów koni rzeźnych i hodowlanych już od jednej sztuki może stanowić dział specjalny produkcji rolnej. W przedmiotowej sprawie w trakcie postępowania dowodowego należy zatem wyjaśnić, czy przedmiotowa nieruchomość (budynek) była zajęta na prowadzenie produkcji rolnej mogącej stanowić dział specjalny produkcji rolnej – co sugerowane jest w skardze (hodowla koni). W tym celu organ przeprowadzi wszelkie istotne dowody wnioskowane przez stronę, które w razie potrzeby ich weryfikacji podda kontroli poprzez przeprowadzenie ewentualnych innych dowodów, których potrzeba przeprowadzenia może pojawić się w czasie postępowania. Dopiero po przeprowadzeniu pełnego postępowania (dotychczas żadnego nie przeprowadzono) pozwoli to na ustalenie stanu faktycznego wskazującego na sposób użytkowania części budynku, a tym samym, dokonanie pełnej oceny zaistnienia przesłanki z ar. 7 ust.1 pkt 4 lit c u.p.o.l. Ponieważ konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości, Sąd uchylił również decyzję organu I instancji w myśl art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a. Podstawą rozstrzygnięcia sądu są przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. i art. 200 P.p.s.a. W skład kosztów postępowania, o zwrocie których orzekł Sąd, wchodzi wpis od skargi.