I SA/Rz 53/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie WSA Grzegorz Panek SO del. Tomasz Smoleń /spr./ Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 27 maja 2010r. spraw ze skarg H. R. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2009r. nr [...], [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienia, 2) określa, że postanowienia wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. I SA/Rz 53/10 UZASADNIENIE Postanowieniami z dnia [...].10.2009r. sygn. akt [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 216 i 219 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołań. Decyzjami z dnia [...].08.2009r. nr [...] i [...] Prezydent Miasta [...] ustalił H. R. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. w kwocie 1469zł i za 2009r. w kwocie 2518zł. Decyzje te zostały doręczone pełnomocnikowi H. R. B. D. w dniu 6.08.2009r. W dniu 19.08.2009r. do Prezydenta Miasta wpłynęło pismo B. D. jako pełnomocnika zatytułowane "prośba" w którym sformułowała wniosek o umorzenie podatku od nieruchomości naliczony decyzjami z dnia [...].08.2009r. nr [...] oraz [...] w piśmie podała, że H. R. otrzymała przedmiotową działkę od rodziców w drodze darowizny. Sama od wielu lat przebywa za granicą zaś w częściowo rozebranym kurniku nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej, nigdy on nie był przedmiotem najmu lub dzierżawy jest niezdatny do jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Stąd naliczenie podatku od ruiny jest niezrozumiałe i pozostaje w sprzeczności z zasadami prawa podatkowego oraz z zasadami współżycia społecznego dlatego wniosła o umorzenie naliczonych podatków w części dotyczącej budynku po byłym kurniku. Prezydent Miasta wezwał pełnomocnika H. R. do podania informacji oraz przedłożenia dokumentów niezbędnych dla rozpoznania wniosku o zastosowanie ulgi podatkowej w podatku od nieruchomości w postaci umorzenia zaległości wynikających z decyzji z dnia [...].08.2009r. W dniu 16.09.2009r. do Urzędu Miasta [...] wpłynęło kolejne pismo B. D. jako pełnomocnik wniosła m.in. o potraktowanie złożonego w dniu 19.08.2009r. pisma jako odwołanie od decyzji z dnia [...].08.2009r. naliczających podatek z uwagi na fakt, iż przedmiotowe pismo nie zostało uwzględnione i "Pan Prezydent nie umorzył naliczonego podatku". Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że pismo złożone w dniu 19.08.2009r. przez pełnomocnika strony nie sposób uznać za odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].08.2009r. W piśmie tym pełnomocnik strony jednoznacznie zwrócił się o umorzenie podatków naliczonych decyzjami podatkowymi wydanymi przez organ I instancji nie zaś o jej weryfikację w postępowaniu odwoławczym. Pismo złożone przez pełnomocnika strony nie zostało zaadresowane do organu odwoławczego jak również nie zostało przez niego określone jako odwołanie. Prośba zawarta w piśmie złożonym w dniu 16.09.2009r. do organu I instancji o potraktowanie pisma z dnia 19.08.2009r. jako odwołanie od decyzji świadczyć może o tym, iż w dacie jego złożenia sam pełnomocnik przedmiotowemu pismu takiego charakteru nie przypisywał. Ponadto pismo z dnia 19.08.2009r. nie spełnia podstawowych wymogów przewidzianych w art. 222 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dopiero złożone w dniu 16.09.2009r. mogło zostać uznane za odwołanie od decyzji podatkowej z dnia [...].08.2009r. Zgodnie z art. 223 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego który wydał decyzję w terminie 14 dni od daty jej doręczenia stronie. Skoro decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...].08.2009r. została doręczona pełnomocnikowi strony 6.08.2009r. to stwierdzić należy, że 14 dniowy termin do wniesienia odwołania nie został zachowany albowiem upłynął 20 sierpnia 2009r. a odwołanie zostało złożone w dniu 16.09.2009r. Dlatego Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa wydał postanowienia wyżej podane. Od postanowień skargę złożyła H. R. zarzucając rażące naruszenie prawa (art. 222 Ordynacji podatkowej) przez dokonanie w zawężającej interpretacji wskazanego wyżej przepisu co doprowadziło do błędnego ustalenia, że złożone w dniu 19.08.2009r. pismo zatytułowane "prośba" nie stanowiło odwołania od decyzji podatkowych mimo że kwestionowało ono podstawy decyzji i zawierało jasne i dokładne zarzuty które w ocenie strony winny były skutkować na ich rozpoznanie i uwzględnienie a w wypadku nieuwzględnienia powodować przekazanie do organu odwoławczego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy Prezydentowi Miasta w celu ponownego rozpoznania z odniesieniem się do zarzutów strony co do faktycznego braku przedmiotu opodatkowania. W uzasadnieniu podała, że wbrew stanowisku SKO jej pismo zawierało zarzuty co do decyzji, określało istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywało dowody uzasadniające to żądanie. Były one w istocie takie same jak naniesione w piśmie z dnia 2.03.2009r. "wniosek o wyjaśnienie sprawy i ewentualne umorzenie podatku jeżeli został naliczony". Obydwa pisma zalegały w aktach sprawy. Skarżąca podniosła także, że wydanie decyzji podatkowych nastąpiło po błędnej deklaracji podatkowej pełnomocnika skarżącej z dnia 28.08.2009r. która w urzędzie Miasta w dacie składania deklaracji została wprowadzona w błąd. Według pełnomocnika strony stan faktyczny nieruchomości winien skutkować na wezwanie strony, wszczęcie postępowania podatkowego, przesłuchanie strony i ewentualne oględziny dla ustalenia zasadności wymiaru podatku połączone z wezwaniem strony do ewentualnej korekty złożonej deklaracji podatkowej. Ponieważ organ pozostał bezczynny po otrzymaniu decyzji wymiarowych pełnomocnik złożyła kolejne pismo z dnia 19.08.2009r. będące przedmiotem sprawy zatytułowane "prośba". Była przekonana, że urząd uzna jej racje i uchyli w całości wydane decyzje, a jeżeli nie to przedłoży je organowi odwoławczemu. W tej sytuacji pominięcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze intencji strony, jej zarzutów i żądań co do zaskarżonej decyzji przez zawężającą i sprzeczną z prawem przepisu art. 222 ustawy Ordynacja podatkowa nie sposób uznać za merytoryczne rozpoznanie sprawy. Przyjęcie, że "tytuł" pism zatytułowanych do urzędu mają istotne znaczenie dla oceny intencji strony oraz oceny prawidłowości działania i funkcjonowania organów może skutkować na zwolnienie tych organów od przestrzegania prawa i działania w sposób prawem unormowany (art. 121 do 124, 139, 180-182, 187 § 1 i 2 oraz art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa), stanowi naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie podtrzymując stanowisko i twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień. Na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. Sąd postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw oznaczonych sygnaturami I SA/Rz 53/10 i I SA/Rz 54/10 i prowadzić je pod sygn. I SA/Rz 53/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z tej przyczyny Sąd nie jest uprawiony do badania czy kwestionowane decyzje są dla stron w ich subiektywnym odczuciu krzywdzące lub czy uwzględniają ogół okoliczności faktycznych nie związanych ściśle z normami prawnymi mającymi zastosowanie w sprawie chyba że są objęty ich hipotezami. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez Sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania jeżeli takie naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy art. 145 § 1 pkt 1 cyt. ustawy. Sąd rozstrzyga w myśl art. 134 § 1 ustawy w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując przebieg postępowania podatkowego w rozpoznawanej sprawie działając zgodnie z dyspozycją wyżej cytowanych przepisów Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pełnomocnik skarżącej w dniu 19.08.2009r. złożył pismo zatytułowane "prośba" w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało je traktować zgodnie z jego literalnym brzmieniem jako prośbę o umorzenie podatku od nieruchomości naliczonych decyzjami Prezydenta Miasta z dnia [...].08.2009r. Za taką interpretacją zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego miała świadczyć treść przedmiotowego pisma, fakt, że nie zostało zaadresowane do organu odwoławczego nie zostało określone jako "odwołanie" nie spełniało wymogów przewidzianych w art. 222 Ordynacji podatkowej o których strona została prawidłowo pouczana przez organ I instancji w chwili doręczenia jej decyzji. Pouczenie to zawierało także pouczenie o prawie wniesienia odwołań. W przedmiotowej sprawie niekwestionowanym faktem jest, że pełnomocnik skarżącej otrzymując decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...].08.2009r. został w sposób prawidłowo pouczony o prawie wniesienia odwołania, sposobie i terminie jego wniesienia a także o wymogach formalnych odwołania. Jednakże dla oceny istotny sprawy nie jest okolicznością obojętną fakt iż pełnomocnik skarżących nie jest profesjonalnymi pełnomocnikiem. Pismo wniesione przez pełnomocnika skarżącej z dnia 19.08.2009r. zatytułowane jako "prośba" organ podatkowy winien oceniać nie w kontekście jego tytułu a na podstawie jego treści. W piśmie tym pełnomocnik skarżącej wniósł o umorzenie naliczonych podatków w części dotyczącej budynku po byłym kurniku ale pismo to zawiera także stwierdzenie które wskazuje na kwestionowanie zasadności naliczenia podatku od budynku kurnika. Świadczy o tym stwierdzenie "stąd naliczenie podatku od ruiny jest niezrozumiałe i pozostaje w sprzeczności z zasadami prawa podatkowego oraz z zasadami współżycia społecznego". O tym, że zamiarem pełnomocnika skarżącej wnosząc pismo z dnia 19.08.2009r. było także zakwestionowanie zasadności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].08.2009r. świadczy również treść pisma złożonego przez nią w dniu 16.09.2009r. W sytuacji gdy pełnomocnik skarżącej składa pismo które można interpretować jako wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego a także jako odwołanie od decyzji organ podatkowy zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej winien wezwać pełnomocnika strony do jego sprecyzowania z zaznaczeniem, że odwołanie winno spełniać wymogi określone w art. 168 i art. 222 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie organ podatkowy tego nie zrobił. Skoro w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 19.08.2009r. znajdują się elementy kwestionujące zasadność rozstrzygnięcia doręczonych jej decyzji podatkowych a pismo zostało złożone w terminie przewidzianym do złożenia odwołania to nie można przyjąć, że doszło do uchybienia terminu do w niesienia odwołania. Pismo złożone przez stronę w organie podatkowym I instancji w terminie przewidzianym do złożenia odwołania, w którym kwestionuje ona zasadność rozstrzygnięcia w doręczonej jej decyzji podatkowej I instancji, należy uznać za odwołanie od tej decyzji chociażby nie spieniało ono wszystkich warunków przewidzianych dla odwołania, jeżeli w zakreślonym przez organ podatkowy terminie strona potwierdzi, że jest to jej odwołanie i uzupełni jego treść (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.01.2009r. sygn. akt III SA/Wa 2754/08). Przy istnieniu wątpliwości co do charakteru pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 19.08.2009r. organ podatkowy winien wezwać ją o jego sprecyzowanie stosownie do treści art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. W sytuacji wskazania, że jest to odwołanie należało wezwać pełnomocnika skarżącej do jego uzupełnienia stosownie do wymogów zawartych w art. 122 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy nie dokonał tego czym naruszył przepisy postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy dlatego w oparciu o przepis art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku uzasadnia przepis art. 152 p.p.s.a.