I SA/Rz 538/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant st. sekr. sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 20 października 2009r. sprawy ze skargi Kółka Rolniczego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2006r. - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania Prezesa Kółka Rolniczego w P., od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2008r. Nr [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości – utrzymało mocy zaskarżoną decyzję. Kółko Rolnicze wystąpiło po raz pierwszy z wnioskiem z dnia 9.01.2008r. do Urzędu Gminy o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości w kwocie 5.763,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 864,00 zł, powołując się na trudną sytuację finansową, która wynikła na skutek naliczenia jednostce zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości oraz zapłatą na rzecz Gminy kwoty 51.423,00 zł z tytułu tychże zaległości. Decyzją z dnia [...].04.2007r. znak [...] Wójt Gminy, odmówił umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami od której zostało wniesione odwołanie. Po rozpoznaniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].07.2007r. Nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Następnie została wydana decyzja przez Wójta Gminy z dnia [...].08.2007r. znak [...], którą odmówiono umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości, od której również wniesione zostało odwołanie. W wyniku rozpoznania przedmiotowego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].10.2007r. Nr [...] po raz drugi uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Wnioskiem z dnia 9.01.2008r. Kółko Rolnicze ponownie zwróciło się do organu I instancji o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości w kwocie 5.763zł oraz odsetek w kwocie 864zł. Decyzją Wójta Gminy z dnia [...].02.2008r. znak [...] odmówiono umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości, od której wniesione zostało odwołanie. W wyniku rozpoznania tego ostatniego odwołania SKO decyzją z dnia [...].07.2008r. Nr [...] po raz kolejny uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Wójt Gminy rozpoznając sprawę ponownie, po uchyleniu jego kolejnej decyzji, decyzją z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] odmówił podatnikowi umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości w kwocie 5.762,15zł. Stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które można uznać za ważny interes podatnika, ani też nie wystąpiły przesłanki o charakterze interesu publicznego. Podstawą rozstrzygnięcia stanowi art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - zwanej dalej Op, który stanowi, iż w przypadkach wystąpienia ważnego interesu podatnika lub ważnego interesu publicznego organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległość podatkową lub odsetki za zwłokę. Ważny interes podatnika to sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na względzie respektowanie wspólnych dla całego społeczeństwa wartości jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej. Według zebranego materiału dowodowego Kółko Rolnicze posiadało na dzień wydania decyzji budynek o pow. 1152m2, grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości o pow. 5.630m2 oraz podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym pow. 0,04ha. Ponadto posiadało sprzęt rolniczy: 3 ciągniki, 2 kombajny, 2 prasy, 2 kosiarki rotacyjne, kultywator, pługi, przyczepę i zakupioną w 2008r. sieczkarnię do słomy. Oprócz zaległości z tytułu podatku od nieruchomości Kółko Rolnicze nie miało innych zaległości oraz zobowiązań. W 2003r. poniosło stratę w wysokości 1740zł; w 2004r. poniosło stratę w kwocie 4.835,58zł. W 2005r. poniosło stratę w wysokości 4.854,56zł w 2006r. poniosło stratę w kwocie 1110,70zł; w 2007r. osiągnęło zysk w wysokości 303,04zł. Natomiast wynik finansowy za pierwsze półrocze 2008r. kształtował się w ten sposób, że rozchód był większy od przychodu o 8119,68zł. W dniu 26.11.2007r. Kółko Rolnicze sprzedało grunt o pow. 0,19ha oraz murowany budynek za cenę 48.800zł. W dniu 17.12.2007r. podatnik na poczet zaległości podatkowych wpłacił kwotę 27.898zł i odsetki w kwocie 5.763zł, jednak posiadając jeszcze środki finansowe ze sprzedaży nie uregulował w całości zaległości. Organ I instancji uznał, że sytuacja finansowa Kółka Rolniczego jest trudna, jednakże przyznanie ulgi tylko z tego powodu oznaczałoby obligatoryjne udzielanie ulg wszystkim podatnikom. Ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej nie może być przerzucane na budżet państwa lub gminy. Umorzenie zaległości podatkowej wpłynęłoby negatywnie na i tak trudną sytuację finansową gminy, miałoby też wpływ na wysokość udzielanej gminie subwencji, co odczuliby wszyscy mieszkańcy. Umorzenie nie może stawiać w uprzywilejowanej sytuacji tylko jednej grupy społecznej. Organ nawet przy stwierdzeniu zaistnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ord.pod. działa w ramach uznania administracyjnego i może odmówić umorzenia zaległości podatkowych. W odwołaniu od powyższej decyzji Prezes Kółka Rolniczego podniósł, iż Kółko Rolnicze znajduje się w tak trudnej sytuacji finansowej, iż zapłata zaległości w podatku może spowodować trudności w dalszym prowadzeniu jego działalności, a w konsekwencji likwidację Kółka . W ocenie odwołującego się Kółka, w sprawie występuje ważny interes podatnika a także interes publiczny, gdyż Kółko Rolnicze służy lokalnej społeczności poprzez świadczenie usług z zakresu rolnictwa. Wyżej opisaną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż została ona wydana zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania. Organ podkreślił, iż w toku postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej unormowanego w art. 67a § 1pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.)- zwanej dalej Op, organ w pierwszej kolejności ustala czy w sprawie zaistniał "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" a następnie, podejmuje decyzję co do tego, czy na podstawie przysługującego mu uznania administracyjnego, oceniając istotność stwierdzonego interesu, uwzględnić wniosek podatnika, czy też odmówić umorzenia zaległości. Organ podatkowy może zatem nie uwzględnić wniosku podatnika, pomimo faktu, iż w sprawie zachodzi ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny. Po dokonaniu analizy zebranego materiału organ odwoławczy doszedł do przekonania, iż reprezentowanie potrzeb oraz ochrona praw i interesów rolników, w szczególności: organizowanie grup rolników, doskonalenie metod upraw oraz chowu i hodowli zwierząt, współdziałanie w ubieganiu się o dotacje i dofinansowanie, reprezentowanie interesów rolników w kontaktach z organami administracji rządowej i samorządowej, szkolenia fachowe rolników oraz świadczenie usług dla rolników – nie wypełnia przesłanek interesu publicznego w rozumieniu art. 67a § 1pkt 3 Op. Organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji przeprowadził analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia ważnego interesu podatnika oraz z punktu widzenia interesu strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący zarzucił naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 Ord. pod. oraz art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ord.pod. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji. Podniósł szereg argumentów przemawiających za uznaniem, iż wbrew twierdzeniom organu, zawartym w zaskarżonych decyzjach, w przedmiotowej sprawie wystąpił jednak ważny interes publiczny oraz ważny interes podatnika. Podniósł, iż interes publiczny odnosi się do wartości wspólnych dla grupy społecznej jaką są rolnicy działający we wspólnym celu. Podkreślił, iż Kółko Rolnicze, będąc dobrowolną i samorządną organizacją społeczno – zawodową, zajmującą się organizowaniem grup rolników, doskonaleniem metod upraw i chowu zwierząt, współdziałającą z lokalnymi organami w pozyskiwaniu dotacji i funduszy na dzielność rolniczą oraz prowadzącą szkolenia z zakresu rolnictwa, a także świadcząca liczne usługi dla rolników, jest istotnym elementem integrującym i wspierającym lokalne środowisko rolnicze. Podkreślił również, iż zakończenie działalności Kółka rolniczego znacząco negatywnie wpłynie na życie lokalnej społeczności powodując iż wielu rolników nie będzie w stanie uprawiać roli. Ważny interes podatnika to nie tylko sytuacja nadzwyczajna ale trudna sytuacja ekonomiczna. Skarżący podniósł również, iż ubieganie się o umorzenie zaległości podatkowej nie wynika z chęci uchylenia się podatnika od obowiązku zapłaty podatku, lecz jest wynikiem nadzwyczajnej sytuacji, w jakiej bez swojej winy znalazł się skarżący. Zaplata bowiem zaległości podatkowej przekracza zwykłe możliwości finansowe skarżącego. Błędna wykładnia przepisu ustawy oraz złe odniesienie się do zebranego materiału dowodowego naruszają podstawową zasadę postępowania podatkowego określoną w art. 122 Ord.pod. stanowiącego, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przy wydawaniu decyzji organ podatkowy powinien bardzo szczegółowo i w sposób nie budzący wątpliwości przeanalizować sytuację podatnika. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest ustalenie, że przy jego wydaniu doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przypomnieć należy, że stosownie do regulacji art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Tym samym organowi administracyjnemu w ramach tzw. uznania administracyjnego, pozostawiono możliwość dokonania samodzielnej, nieskrępowanej oceny czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie, jak również ocenę co do zakresu tego umorzenia. Instytucja umorzenia zaległości podatkowej stanowi odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. A zatem ustawowe przesłanki zastosowania instytucji umorzenia zaległości podatkowej należy interpretować oceniać poprzez pryzmat wyjątkowego charakteru tej instytucji. Zasadna jest zatem teza, że ważny interes podatnika lub interes publiczny, o których mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej zachodzi wtedy, gdy po stronie wnioskodawcy występują wyjątkowe okoliczności faktyczne powiązane z poważnymi trudnościami finansowymi. Zaprezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w dotychczasowym dorobku orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98, POP 2000, nr 6, poz. 168; wyrok z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2512/01, M.Podat. 2003/11/37; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2003 r., sygn. akt SA/Sz 945/01, POP 2004/4/88; wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt III SA 830/00, LEX nr 54007; wyrok NSA z dnia 31 października 2000 r., sygn. akt III SA 660/99, LEX nr 81350). Wskazać dalej trzeba, że decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej, stosownie do treści art. 1 ustawy p.p.s.a. Kontrola tych decyzji ograniczona jest do badania poprawności postępowania dowodowo-wyjaśniającego. Zatem sądowa kontrola tego rodzaju decyzji polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego, zgodnie z uregulowaniami wynikającymi z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. O.p. Rozgraniczenie bowiem sprzecznych interesów: z jednej strony podatnika ubiegającego się o ulgę, a z drugiej - budżetu Państwa i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy jest istotą uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza granice określone w art. 1 przywołanej wcześniej ustawy. Zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych, ograniczony jest więc jedynie do kontroli pod względem zgodności z prawem. Stanowisko to jest ugruntowane w judykaturze (zob. wyrok NSA z 24 kwietnia 2001r., I SA/Ka 498/00; wyrok NSA z 13 października 2000 r., III SA 3416/99; wyrok NSA z 14 maja 1997r., I S.A./Łd 344/96; wyrok NSA z 13 stycznia 1998r., I S.A./Łd 272/97). Analiza akt postępowania administracyjnego doprowadza do wniosku, iż w niniejszej sprawie organy podatkowe nie naruszyły przepisów Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści art. 122 w związku z art. 187 § 1 tej ustawy organy podatkowe, rozpoznając sprawę, podjęły wszelkie działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego w zakresie sytuacji finansowej podatnika. Ocena zebranych w toku postępowania dowodów jest prawidłowa i nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, przewidzianej w art. 191 O.p. Z uwagi na argumenty skargi, uzasadniające zaistnienie w przedmiotowej sprawie ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego a zatem odnoszące się do ustawowych przesłanek umorzenia zaległości, raz jeszcze podkreślić należy, że organy podatkowe rozstrzygając przedmiotową sprawę, po zbadaniu sytuacji finansowej podatnika, mając na względzie uznaniowy charakter decyzji – odmówiły podatnikowi zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych, uznając że w sytuacji podatnika nie istnieją przesłanki do zastosowania tejże instytucji. Jak wynika z art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. organy podatkowe, pomimo trudnej lub nawet bardzo trudnej sytuacji podatnika, z uwagi na uznaniowy charakter wydawanej w sprawie umorzenia zaległości podatkowych decyzji, mogą odmówić przyznania wnioskowanej ulgi. Tym samym stwierdzić należy, że trudna sytuacja finansowa podatnika nie nakłada na organy podatkowe obowiązku umorzenia zaległości podatkowej na podstawie art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ podatkowy nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W sposób prawidłowy ustalono stan faktyczny i zastosowano przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.