I SA/Rz 55/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-01-11
Skład orzekający: Referendarz sądowy Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem, ma prawo do przyznania pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), jeśli jej dochody wraz z dochodami męża znacznie przewyższają wysokość wpisu sądowego, mimo spłacania przez nich zobowiązań kredytowych?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania wiązałoby się z uszczerbkiem jej własnego utrzymania oraz jej rodziny. Łączny dochód wnioskodawczyni i jej męża znacznie przewyższa wysokość wpisu sądowego, a zobowiązania kredytowe nie mogą usprawiedliwiać przerzucania ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na podatników, gdyż świadczą o możliwościach płatniczych strony.Stan faktyczny
J. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem, a jej miesięczny dochód wynosi 1300 zł brutto. Jej mąż zarabia 4000 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni zadeklarowała posiadanie domu, nieruchomości rolnej, innej nieruchomości oraz dwóch samochodów. Wraz z mężem spłacają miesięcznie łączne raty kredytowe w wysokości 3300 zł, a także ponoszą koszty rachunków za media w wysokości około 500 zł miesięcznie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku J. Z. o przyznanie jej prawa pomocy, w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) listopada 2009 r., nr (...) w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej byłego członka zarządu spółki - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem z dnia 5 stycznia 2011 r. J. Z. zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ją od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na formularzu PPF podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem, utrzymuje się zaś z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1300 zł brutto miesięcznie. Maż wnioskodawczyni, z którym, jak podkreśliła, pozostaje w rozdzielności majątkowej, uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 4000 zł miesięcznie.
J. Z. zadeklarowała, że na jej majątek oraz majątek osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym składają się: dom położony w miejscowości R., o powierzchni 280 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 15 arów, inna nieruchomość o pow. 21 arów oraz ruchomości, w postaci dwóch samochodów marki Ford Modeno i Renault Megane II.
J. Z. podkreśliła ponadto, że wraz z mężem spłaca zobowiązania kredytowe, których raty wynoszą łącznie 3 300 zł miesięcznie. Do tego dochodzą rachunki za gaz i energię elektryczną, których wysokość w ujęciu miesięcznym wynosi około 500 zł.
Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni jej mąż spłaca kredyt na dom, którego rata wynosi 1400 zł miesięcznie, oraz kredyt na samochód, w miesięcznych ratach, w wysokości 980 zł. Ona sama spłaca zaś dwa kredyty gotówkowe, w wysokości odpowiednio: 410 i 500 zł miesięcznie.
Z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania przedmiotowych okoliczności spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, która winna w tym celu złożyć wiarygodne, kompletne i przekonujące oświadczenie, zawierające dokładne dane odnośnie jej sytuacji majątkowej, osobistej oraz wysokości uzyskiwanych dochodów, co wynika z brzmienia art. 252 § 1 P.p.s.a.
Mając na uwadze treść wyżej powołanego przepisu oraz informacje zawarte w oświadczeniu złożonym przez wnioskodawczynię na formularzu PPF należy stwierdzić, że jej sytuacja rodzinna i majątkowa, a zwłaszcza wysokość dochodów, uzyskiwanych przez nią samą, jak również jej małżonka, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, nie pozwala na przyjęcie, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania wiązałoby się z uszczerbkiem jej własnego utrzymania oraz jej rodziny. Dochód ten (5 300 zł) bowiem znacznie przewyższa wysokość wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie (500 zł.), dlatego też nie sposób jest stwierdzić, że konieczność poniesienia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie byłaby dla niej nadmiernym obciążeniem.
Odnosząc się do podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności związanych z ze zniesieniem wspólności ustawowej małżeńskiej należy podkreślić, że okoliczność ta nie ma znaczenia w kontekście oceny spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, gdyż rozdzielność majątkowa nie zwalnia drugiego małżonka z obowiązku udzielania pomocy (art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), również przy uiszczaniu wpisu od skargi (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. GZ 61/04, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Poza tym, w niniejszym postępowaniu znaczenie ma jedynie wysokość dochodów, uzyskiwana przez wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, a nie rodzaj ustroju majątkowego, obowiązujący między małżonkami.
Co zaś się tyczy akcentowanego przez wnioskodawczynię faktu spłacania zobowiązań kredytowych, obciążających ją samą oraz jej męża, również należy stwierdzić, że okoliczność ta nie może przemawiać za przyznaniem jej prawa pomocy, albowiem przedmiotowe zobowiązania nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przez zobowiązaniami o charakterze publicznoprawnym, do których zaliczają się koszty sądowe. W tej sytuacji konieczność ich spłaty nie może usprawiedliwiać przerzucania ciężaru ponoszenia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie na podatników.
Niezależnie od powyższego, należy w tym miejscu powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą o jej możliwościach płatniczych, przez co wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy - post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2005 r., sygn. II GZ 56/05 (publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło