I SA/Rz 554/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2008r. [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku akcyzowym - p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości Skarżący K. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Podstawą utrzymania skarżącego jest renta w wysokości 1039,40zł (brutto) zaś jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości 835,33zł (brutto). Skarżący nie posiada żadnych cennych przedmiotów ani oszczędności. Ponadto jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, skarżący leczy się w Przychodni Neurologicznej i Psychiatrycznej oraz jest pod stałą opieką lekarza rodzinnego. Z uwagi na przebyty udar mózgu jest w znacznym stopniu niepełnosprawny i ma znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji. Skarżący zamieszkuje w domu stanowiącym własność syna który też ponosi koszty jego utrzymania. Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody. Uwzględniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna skarżącego oraz jego stan zdrowia. Oceniając przedstawione przez niego okoliczności Sąd uznał, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych będzie adekwatne do jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów. Skarżący osiąga niewielkie dochody (1039,40zł miesięcznie). Zestawienie wysokości uzyskiwanych przez skarżącego dochodów z przeciętnymi kosztami utrzymania przy uwzględnieniu stanu zdrowia skarżącego prowadzi do wniosku, iż uiszczenie kosztów sądowych mogłoby spowodować, że zostałby on pozbawiony środków do właściwej egzystencji. Z kolei ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby skutecznie pozbawić go prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd poucza o treści art. 249 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.