I SA/Rz 555/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Bożena Wieczorska (spr.) Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 28 października 2008 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowch w roku 2007 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2008r. nr [...]w części odmawiającej przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji w 2007 roku pakietu utrzymania łąk ekstensywnych – wariantu PO1b na łąkach dwukośnych od obszaru przekraczającego powierzchnię 7,94 ha, 2) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego A.M. kwotę 200 (słownie: dwieście ) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. (nr [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, (zwaną dalej Agencją) wydaną po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2008 r. (nr [...]) w przedmiocie przyznania płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 27 kwietnia 2007 r. do Agencji wpłynął wniosek kontynuacyjny A. M. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, w którym strona zadeklarowała ogólną powierzchnię gospodarstwa rolnego kwalifikującą się do dopłat w ramach programu rolnośrodowiskowego wynoszącą 113,53 ha oraz realizację: • S02 - pakietu rolnictwo ekologiczne w wariantach: - S02a02 - uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności na powierzchni 1,44 ha, - S02b02 - trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności na powierzchni 112,09 ha. • P0I - pakietu utrzymanie łąk ekstensywnych w wariantach: - P01a02 - półnaturalne łąki jednokośne - wykaszane mechanicznie na powierzchni 104,15 ha, - P01b - półnaturalne łąki dwukośne na powierzchni 7,94 ha. Strona zawnioskowała również o podwyższenie płatności z tytułu realizacji pakietów na obszarze NATURA 2000. W wykazie producentów, którzy spełnili wymagania w rolnictwie ekologicznym w roku 2007, jednostka certyfikująca E. sp. z o.o. potwierdziła dla A. M. wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w odniesieniu do następujących wariantów: •S02 pakiet rolnictwo ekologiczne: - S02a02 uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności na powierzchni 1,44 ha, - S02b02 uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności na powierzchni 112,09 ha. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. (nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał A. M. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości 92.274,84 zł. w tym z tytułu: • S02 - za realizację pakietu rolnictwo ekologiczne w odniesieniu do wariantów: - S02a02 - uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności uwzględniając do płatności powierzchnię 1,44 ha oraz zwiększając stawkę płatności za realizację pakietu na obszarze NATURA2000 przyznając płatność w łącznej kwocie 1036,80 zł., - S02b02 - trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności uwzględniając do płatności powierzchnię 112,09 ha oraz zwiększając stawkę płatności za realizację pakietu na obszarze NATURA2000 przyznając płatność w łącznej kwocie 32.861,40 zł. • POI - za realizację pakietu utrzymanie łąk ekstensywnych w odniesieniu do wariantów: - P01a02 - półnaturalne łąki jednokośne - wykaszane mechanicznie uwzględniając do płatności powierzchnię 104,15 ha oraz zwiększając stawkę płatności za realizację pakietu na obszarze NATURA 2000 przyznając płatność w łącznej kwocie 49.992,00 zł., - PO Ib - półnaturalne łąki dwukośne uwzględniając do płatności powierzchnię 7,94 ha oraz zwiększając stawkę płatności za realizację pakietu na obszarze NATURA2000 przyznając płatność w łącznej kwocie 8.384,64 zł. Podkreślono, iż w decyzji organu I instancji zostało w pełni uwzględnione żądanie A. M. zawarte we wniosku z dnia 27 kwietnia 2007 r. W odwołaniu od powyższej decyzji A. M. wniósł o zwiększenie płatności podnosząc, iż został wprowadzony w błąd przez pracowników Agencji, którzy poinformowali go o tym, iż aby uzyskać płatności w 2007 roku do pakietu POI utrzymanie łąk ekstensywnych powinien złożyć wniosek z wariantem P01a02 półnaturalne łąki jednokośne - wykaszane mechanicznie, ponieważ jeżeli złoży wniosek z wariantem POlb półnaturalne łąki dwukośne, nie otrzyma płatności. W związku z powyższym odwołujący się wniósł o naliczenie różnicy płatności do pakietu utrzymanie łąk ekstensywnych pomiędzy wariantem P01a02 a wariantem POlb, ponieważ winien otrzymać płatność do wariantu POlb, jednakże na skutek sugestii pracowników Agencji złożył wniosek z deklaracją wariantu P01a02 na całej powierzchni. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wyjaśniając, iż zgodnie z § 11 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 174, poz. 1809 z późn. zm., zwane dalej: rozporządzeniem z dnia 20 lipca 2004 r.), płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana na wniosek producenta rolnego. Zgodnie z tym przepisem, wnioskodawca odpowiada w pełni za deklarację zawartą we wniosku, a podpisując wniosek przyjmuje na siebie pewne zobowiązania oraz składa oświadczenie m.in. iż znane mu są zasady oraz tryb realizacji programu rolnośrodowiskowego. Płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, w tym § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one określone przez Unię Europejską oraz tylko w takim zakresie, jaki został wyrażony przez producenta rolnego we wniosku złożonym do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego są niedopuszczalne. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji przyznał płatności w prawidłowy sposób, realizując w pełni żądanie A. M. zawarte we wniosku o przyznanie płatności. Odnosząc się do stwierdzenia zawartego w odwołaniu, iż w roku 2007 A. M. konsultował się z pracownikami biura powiatowego w kwestii prawidłowości wypełnienia składanego wniosku, organ II instancji podniósł, iż w aktach sprawy brak jakichkolwiek dowodów w postaci pism strony, notatek służbowych, adnotacji na dokumentach czy też oświadczeń potwierdzających takowe zdarzenie, w związku z czym nie uznał takiego wniosku za zasadny. Organ odwoławczy podniósł również, iż postępowanie dotyczące płatności rolnośrodowiskowej z roku 2006 do chwili obecnej nie zostało zakończone prawomocną decyzją administracyjną, zatem w obecnym stanie sprawy organ II instancji nie może się odnosić do roku 2006. Ponadto wskazano, iż w roku 2005 Pan A. M. wnioskował o wariant P01a02 za który uzyskał płatność, co potwierdził również w roku 2007, ponownie wnioskując o płatność do wariantu P01a02 i uzyskał z tego tytułu płatności rolnośrodowiskowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję A. M. podniósł, iż jest ona dla niego krzywdząca. Skarżący wskazał, iż w 2006 r. złożył wniosek dotyczący realizacji pakietu P01 z wariantem P01b – półnaturalne łąki dwukośne. Wówczas Agencja odmówiła przyznania płatności od tego wariantu, a przyznała płatność od wariantu P01a02 – półnaturalne łąki jednokośne. Powyższą decyzję A. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżący podniósł, iż przed złożeniem wniosku do Agencji na 2007 r. jego matka (pełnomocnik) pytała pracowników Agencji, którzy zajmują się programami rolnośrodowiskowymi jak powinien być prawidłowo wypełniony wniosek, skoro w 2006 r. zmienił realizację pakietu P01 wariant P01a02 – półnaturalne łąki jednokośne wykaszane mechanicznie na wariant P01b – półnaturalne łąki dwukośne, ponieważ takie były zalecenia [...] Parku Narodowego w U., do których musiał się dostosować. Zgodnie z tymi zaleceniami został przygotowany i opracowany plan rolnośrodowiskowy na lata 2006-2008, który jest realizowany w gospodarstwie Skarżącego. Wówczas matka Skarżącego uzyskała od pracownika Agencji-M. P. informację, iż powinien wnioskować o pakiet P01 – utrzymanie łąk ekstensywnych z wariantem P01a02 – półnaturalne łąki jednokośne. Zgodnie z otrzymanymi informacjami Skarżący wypełnił wiosek odnośnie płatności rolnośrodowiskowych za 2007r. Jednocześnie wyjaśnił, iż w jego gospodarstwie od 2006 r. realizowany jest pakiet P01 z wariantem P01b – półnaturalne łąki dwukośne. Podniósł, iż został wprowadzony w błąd przez pracownika Agencji, który poinformował go że powinien wnioskować o płatność do wariantu P01a02 – półnaturalne łąki jednokośne. Z uwagi na uprawomocnienie się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 grudnia 2007r. (Sygn. akt II SA/Rz 629/07), Skarżący stwierdził, iż postąpił prawidłowo zmieniając wariant P01a02 na wariant P01b. Jego zdaniem płatność powinna być przyznana do takiego wariantu, który jest faktycznie realizowany w gospodarstwie tj. wariant P01b. Rok 2006 jest pierwszym z trzyletniego programu obejmującego lata 2006-2008, w którym można było zmienić swój program realizacji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy producent rolny realizujący w swoim gospodarstwie pakiet utrzymania łąk ekstensywnych prawidłowo zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności rolno środowiskowych wariant PO1b – oznaczający łąki dwukośne, czy też – biorąc pod uwagę fakt, iż pakiet realizowany jest na obszarze [...] Parku Narodowego i Parku Krajobrazowego [...] – zasadnie zażądał – w toku postępowania odwoławczego – zmiany wariantu PO1b na PO1aO2 – oznaczającego łąki jednokośne. Na wstępie należy przypomnieć, że płatności rolno-środowiskowe mogą być przyznawane producentom rolnym spełniającym warunki określone przepisami prawa wspólnotowego i prawa krajowego, w tym przepisami cytowanej ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz cytowanego rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Płatności rolnośrodowiskowe przyznawane są na wniosek producenta, który zobowiązuje się do realizacji poszczególnych pakietów i po sprawdzeniu przez organ czy wnioskodawca spełnia warunki przewidziane prawem dla poszczególnych pakietów. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 i § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. realizacja pakietu z zakresu utrzymania łąk ekstensywnych – który jest przedmiotem oceny w niniejszej sprawie – powinna być zgodna z planem działalności rolnośrodowiskowej, a w przypadku realizacji pakietu utrzymania łąk ekstensywnych na obszarze rezerwatu przyrody, parku krajobrazowego, parku narodowego lub na obszarze Natura 2000 z planem ochrony dotyczącym danego obszaru. Z akt sprawy o sygn. II SA/Rz 629/07 dopuszczonych do niniejszego postępowania wynika, że wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej dotyczy II roku realizacji programu rolnośrodowiskowego obejmującego lata 2006-2008, jak również że złożona została przez producenta opinia Wojewody [...] z dnia 30 października 2006r. (nr L.dz. [...]) odnośnie działki nr 9/8 położonej w granicach Parku Krajobrazowego [...] oraz zaświadczenia z dnia 9 maja 2006r. i 4 grudnia 2006r. wydane przez [...] Park Narodowy w U. odnośnie dzierżawionych przez producenta gruntów o pow. 104,15ha położonych w miejscowościach B., T. i S. Z wniosku producenta z dnia 27 kwietnia 2007r. dotyczącego płatności rolnośrodowiskowych w 2007r., a będącego przedmiotem oceny w niniejszej sprawie wynika jednoznacznie, że gospodarstwo rolne, którego dotyczą ww płatności położone jest na terenie [...] Parku Narodowego – 104,15 ha, Parku Krajobrazowego [...] – 9,38 ha oraz Natura 2000 – 113,53 ha. Nie ulega żadnej wątpliwości, że organ I instancji orzekając w niniejszej sprawie dysponował ww opinią Wojewody [...] i zaświadczeniami [...] Parku Narodowego. Co więcej uwzględnił podwyższenie płatności z tytułu położenia gospodarstwa rolnego na obszarze Natura 2000, natomiast nie odniósł się w ogóle i nie wyjaśnił, czy wskazany we wniosku producenta z dnia 27 kwietnia 2007r. wariant PO1aO2 – dotyczący łąk półnaturalnych odpowiada warunkom ochrony wskazanym w ww opinii i zaświadczeniach. Nie uczynił tego również organ odwoławczy, mimo że producent wyraźnie zażądał zmiany wariantu P01a02 na wariant P01b podnosząc, że ten wariant można realizować na chronionym terenie i że go właśnie realizuje. Organ odwoławczy – co należy podkreślić - dokonuje oceny stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania własnej decyzji, a ocena ta powinna być zgodna z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Tym samym nie jest możliwe ograniczenie się organu odwoławczego do konstatacji, iż odstępstwa od żądań wniosku, zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść producenta są niedopuszczalne. Wprost przeciwnie, organ odwoławczy powinien doprowadzić do tego, aby płatności rolnośrodowiskowe były przyznawane zgodnie z warunkami prawa wspólnotowego i krajowego. Za niezrozumiałe w tej sytuacji należy uznać stwierdzenie organu I instancji sformułowane w piśmie z dnia 4.03.2008r. zawierającym stanowisko Biura Powiatowego Agencji w związku z wniesionym odwołaniem w niniejszej sprawie "iż beneficjent składa wniosek na jeden pakiet, a rzeczywiście realizuje zupełnie inny pakiet". Wskazuje to wyraźnie na fakt, iż organ I instancji wiedział o realizacji innego wariantu przez producenta niż zadeklarował on we wniosku. W tej sytuacji Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane bez należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a zatem z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.) które mogło mieć wpływ na kierunek rozstrzygnięcia. W ponownie prowadzonym postępowaniu należy zbadać zgodność planu rolnośrodowiskowego realizowano przez producenta wraz z ww opinią Wojewody [...] i zaświadczeniami wydanymi przez [...] Park Narodowy z realizowanym wariantem przez producenta. Za pozostające bez znaczenia dla niniejszej sprawy Sąd uznaje wyjaśnienia organu odwoławczego co do braku wprowadzenia w błąd producenta rolnego przez pracowników Agencji. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 134 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjni (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwana dalej P.p.s.a.) orzekł jak w sentencji. Sąd nie stosował art. 152 P.p.s.a. bowiem odmowa przyznania płatności rolno środowiskowej za realizację wariantu P01b na łąkach położonych na terenie [...] Parku Narodowego oraz Parku Krajobrazowego [...], nie nadaje się do wykonania, zatem Sąd w podanym zakresie nie wstrzymał wykonania zaskarżonej decyzji.