I SA/Rz 577/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego - postanawia – umorzyć postępowanie sądowe. J.M. (dalej: skarżący, podatnik) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] maja 2021 r. nr [...]. Utrzymano nim w mocy postanowienie tego organu z [...] marca 2021 r. nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego, wszczętego odwołaniem J.M. z [...] marca 2020 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lutego 2020 r. nr [...] orzekającej o solidarnej odpowiedzialności J.M., jako prezesa "A.", wraz ze spółką, za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług, powstałych na mocy art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi. Ze stanowiska Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wynikało, że podatnik zawarł w odwołaniu od ww. decyzji żądanie zawieszenia postępowania, powołując się na prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne. Do akt pozyskano odpis nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z [...] października 2020 r., odnośnie do którego podatnik poinformował, że wniósł apelację. Sprawa ta ma w jego ocenie związek z pełnioną przez niego funkcją prezesa zarządu spółki, z której jednak został odwołany przez jedynego wspólnika. W ocenie organu powołane przez podatnika okoliczności nie wypełniały żadnej z przesłanek zawieszenia postępowania podatkowego, określonych w przepisach art. 201 Ordynacji podatkowej. W szczególności wskazanego postępowania karnego nie można było uznać za zagadnienie wstępne, o jakim mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zarówno jeżeli chodzi o wyrok sądu I instancji, jak i losy wniesionej apelacji. Celem postępowania podatkowego nie było ustalenie faktu popełnienia przestępstwa lub winy podatnika, lecz orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Powołane przepisy art. 201 Ordynacji podatkowej regulują zawieszenie postępowania podatkowego z urzędu. Zawieszenie postępowania na wniosek jest możliwe tylko w przypadku określonym w art. 204 § 1 Ordynacji podatkowej, który w okolicznościach sprawy nie znajdował zastosowania. Toczące się przeciwko podatnikowi postępowanie karne dotyczyło zaś czynów zabronionych określonych w ustawie o rachunkowości. Skarżący ze stanowiskiem organu odwoławczego się nie zgodził. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania administracyjnego, ponieważ zarzucanego mu czynu nie popełnił. Nie był bowiem prezesem spółki i nie do niego należało składanie sprawozdań finansowych. Podkreślił, że przed Sądem Okręgowym rozpoznawana jest apelacja od wyroku Sądu Rejonowego, a w aktach sprawy karnej znajdują się dowody w postaci zeznań jedynego udziałowca spółki o odwołaniu jego (skarżącego) z funkcji prezesa zarządu spółki. Wpis do Krajowego Rejestru Sądowego ma znaczenie deklaratywne. Ponadto ww. udziałowiec został skazany wyrokiem sądu karnego za wystawianie nierzetelnych faktur. Skarżący wniósł także o uchylenie czynności zabezpieczenia należności podatkowych na jego rachunkach bankowych i umorzenie egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje: Skarga J.M. nie mogła zostać merytorycznie rozpoznana. Sąd administracyjny obowiązany był umorzyć postępowanie sądowe zainicjowane jego skargą, ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej zwanej "P.p.s.a."). Kontroli Sądu skarżący poddał postanowienia organu podatkowego II instancji (organu odwoławczego) o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego dotyczącego jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Skarga ta, w świetle przepisów art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 201 § 3 Ordynacji podatkowej, podlegała kontroli sądowoadministracyjnej - droga sądowa była dopuszczalna. Jednak na dzień rozpoznawania skargi w niniejszej sprawie (sygn. akt I SA/Rz 577/21) postępowanie podatkowe zostało zakończone ostateczną decyzją. Sądowi z urzędu wiadome jest, że odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lutego 2020 r. nr [...] zostało przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zakończone decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...] a decyzja ta została poddana kontroli tut. Sądu (skarga zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Rz 411/21). Skoro zatem postępowanie podatkowe zakończyło się wydaniem decyzji, którą rozstrzygnięto sprawę odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki w sposób określony w art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej, to kontrolowanie zgodności z prawem odmowy zawieszenia takiego postępowania jest bezprzedmiotowe (stało się zbędne). Niezależnie bowiem od losów skargi (oceny jej zasadności) postępowanie odwoławcze przed organem podatkowym II instancji nie mogłoby się dalej toczyć, przez co organ odwoławczy nie mógłby ponownie rozpatrzeć żądania odwołującego się podatnika dotyczącego zawieszenia postępowania, które zostało zakończone decyzją. Incydentalne postępowanie w tej kwestii podlegałoby umorzeniu na podstawie przepisów art. 208 § 1 w zw. z art. 216 § 1 i 2 oraz art. 219 Ordynacji podatkowej. Ewentualne wadliwości postępowania podatkowego będą natomiast podlegały kompleksowej ocenie Sądu w sprawie o sygn. I SA/Rz 411/21, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. Bezprzedmiotowość postępowania sądowego zachodzi z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd kontroli zaskarżonego aktu staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. W okolicznościach sprawy pojawiła się okoliczność przemawiająca za zbędnością kontroli zaskarżonych postanowień, ponieważ postępowanie podatkowe, w którym zgłoszono żądanie zawieszenia jego biegu, zakończyło się. Jego tok, w obecnym stanie tamtej sprawy, nie może już być prawnie wstrzymany. Cel skargi, którym było dążenie do uchylenia postanowień organu podatkowego o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego i zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia zgłoszonego przez niego żądania zawieszenia tego postępowania, nie może być już osiągnięty. Świadczy to o bezprzedmiotowości postępowania sądowego prowadzonego pod sygn. akt I SA/Rz 577/21. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzeczono o umorzeniu postępowania sądowego.