I SA/Rz 58/20
PostanowienieWSA w Rzeszowie2020-02-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sołectwo, jako jednostka pomocnicza gminy, posiada zdolność sądową i jest uprawnione do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzającą nieważność uchwały rady gminy w sprawie przeznaczenia środków funduszu sołeckiego?Ratio decidendi
Sołectwo, będące jednostką pomocniczą gminy, nie posiada zdolności sądowej ani zdolności do samodzielnego występowania w obrocie prawnym. Działa w ramach podmiotowości prawnej gminy i nie może samodzielnie inicjować postępowania administracyjnego ani być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W związku z tym, skarga wniesiona przez sołectwo na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
Sołectwo wniosło skargę na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, która stwierdziła nieważność uchwały Rady Miejskiej dotyczącej przeznaczenia środków funduszu sołeckiego na rok 2020. Kolegium RIO wniosło o odrzucenie skargi z powodu jej wniesienia przez nieuprawniony podmiot oraz po upływie terminu. Sąd administracyjny rozpoznał kwestię dopuszczalności skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2020r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia [...] listopada 2019r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie przeznaczenia środków funduszu sołeckiego - postanawia - odrzucić skargę
"A" (dalej: sołectwo) wniosło do tut. Sądu skargę na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej (dalej: Kolegium RIO) z dnia [...] listopada 2019r., nr [...], stwierdzającej nieważność uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] października 2019r., nr [...], w sprawie rozpatrzenia wniosku sołectwa H. dotyczącego przeznaczenia środków funduszu sołeckiego na rok 2020.
W odprowadzi na skargę Kolegium RIO wniosło o odrzucenie skargi z uwagi na jej wniesienie przez nieuprawniony podmiot oraz po upływie terminu do jej wniesienia, względnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś
z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
W ocenie Sądu, skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, ponieważ została wniesiona przez podmiot, który nie ma zdolności sądowej w sprawie.
Zgodnie z art. 25 § 1- 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019r., poz. 2325 – dalej: P.p.s.a.), osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej. Zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Sołectwo jest jednostką pomocniczą gminy. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy
z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019r., poz. 506 – dalej: u.s.g.), gmina może tworzyć jednostki pomocnicze m.in. sołectwa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, który tut. Sąd w pełni podziela, że jednostka pomocnicza nie jest kolejną jednostką samorządu terytorialnego, lecz stanowi część większej struktury, jaką jest gmina. Jednostki pomocnicze nie posiadają osobowości prawnej oraz umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym, działają w ramach podmiotowości prawnej gminy. Jednostki pomocnicze nie mogą samodzielnie, we własnym imieniu i interesie, inicjować postępowania administracyjnego i uczestniczyć w nim na prawach strony (por. np. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2013r., sygn. I OSK 1591/12, postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 5 lutego 2012r., sygn.. akt I SA/Bk 2/20, dost. CBOiS).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest podjęta w postępowaniu nadzorczym uchwała Kolegium RIO, stwierdzająca nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie dotyczącej przeznaczenia środków funduszu sołeckiego na 2020 rok.
Stosownie do art. 98 ust. 1 i 3 u.s.g. rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze.
Stwierdzenie, że sołectwo nie ma zdolności sądowej, a więc nie może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym także nie jest uprawnione do wniesienia skargi do sądu na uchwałę Kolegium RIO, skutkuje koniecznością odrzucenia skargi.
Z przedstawionych względów, sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło