I SA/Rz 62/04
WyrokWSA w Rzeszowie2005-05-16
Skład orzekający: Maria Piórkowska, Kazimierz Włoch, Małgorzata Niedobylska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od kredytu bankowego, jeśli darowizna została sfinansowana ze środków pochodzących z tego kredytu, a nie z własnych środków obrotowych podatnika?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wykazały ponad wszelką wątpliwość ani czasowego, ani funkcjonalnego związku między zaciągniętym kredytem bankowym a dokonaną darowizną. Brak było dowodów na to, że kredyt został przeznaczony na sfinansowanie darowizny, a nie na działalność gospodarczą. Ponadto, organy nie udowodniły, że podatnik nie dysponował własnymi środkami pieniężnymi w momencie wypłaty darowizny.Stan faktyczny
Spółka z o.o. "A" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła wyższe zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. Organy zakwestionowały możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od kredytu bankowego, uznając, że darowizna w kwocie 130.000 zł na rzecz parafii została sfinansowana z tego kredytu, a nie z własnych środków obrotowych Spółki. Spółka kwestionowała to stanowisko, wskazując na posiadanie własnych środków i osiąganie dochodów.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, określenie, że decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, zarządzenie zwrotu skarżącej kwoty 138 zł tytułem nadpłaconego wpisu od skargi oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwoty 1.425 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędzia WSA Kazimierz Włoch Asesor WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi Spółki z o.o. "A" z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2004r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że powyższa decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zarządza zwrot skarżącej Spółce z o.o. "A" z siedzibą w P. kwoty 138 zł. (słownie: sto trzydzieści osiem) tytułem nadpłaconego wpisu od skargi, IV. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki z o.o. "A" z siedzibą w P. kwotę 1.425 zł. (słownie: tysiąc czterysta dwadzieścia pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia (...) września 2003r. nr (...) Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej , na skutek przeprowadzonej kontroli skarbowej, określił podatnikowi - E. Spółka z o.o. z siedzibą w P. - zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001r. w kwocie 77.658,00zł, tj. o 5.627,00zł wyższej od wykazanej przez Spółkę w zeznaniu rocznym CIT-8. Organ kontroli skarbowej zakwestionował wysokość kosztów uzyskania przychodów wykazanych przez Spółkę, uznając, że zostały one zawyżone. Podatnik dokonał bowiem w lipcu 2001r. darowizny w kwocie 130.000,00zł na rzecz Parafii Rzymsko-Katolickiej (...) w Kościele (...) w P., chociaż - zdaniem organu - nie posiadał własnych środków obrotowych, a działalność finansował z kredytów bankowych. Wypłacenie darowizny spowodowało zmniejszenie środków, które Spółka mogłaby przeznaczyć na spłatę zobowiązań, w tym zaciągniętych kredytów, a przez to darowizna obciążyła koszty działalności Spółki. Organ kontroli skarbowej dokonał zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów Spółki o kwotę odsetek naliczonych od kwoty 130.000,00zł tj. -kredytu", jaki Spółka musiałaby zaciągnąć, aby sfinansować dokonaną darowiznę.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji Spółka podniosła, że kredyty bankowe zostały zaciągnięte pod koniec 2000r. i były one na bieżąco spłacane w 2001r., dlatego powiązanie kredytu z wypłaconą darowizną jest chybione. Podatnik dodał, że darowizna została dokonana w lipcu 2001r., za który to miesiąc dochód wyniósł 80.085,13zł, a z uwagi na przyjęte zamówienia można było przewidzieć dochód na koniec roku. Faktycznie dochód za 2001r. wyniósł 285.840,25zł. Uznanie, że darowizna została sfinansowana kredytem bankowym i wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów kwoty 9.065,73zł, obliczonej jako odsetki od kwoty darowizny, stanowi swoistą -karę", nie popartą żadnymi przepisami prawa.
Decyzją z dnia (...) stycznia 2004r. nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia organu I instancji, że darowizna na rzecz parafii poprzedzona została podjęciem przez Spółkę gotówki z banku, a gotówka ta pochodziła z kredytów bankowych przeznaczonych na finansowanie bieżącej działalności. Powyższe stwierdzenie oparto na podstawie analizy zapisów na kontach, świadczących o tym, że kwota zadłużenia Spółki z tytułu kredytów przewyższała kwotę posiadanych środków obrotowych, co oznaczało, że Spółka nie dysponowała własnymi, wolnymi środkami pieniężnymi w momencie przekazania darowizny.
Skoro Spółka nie wykorzystała w całości zaciągniętego kredytu na potrzeby własnej działalności, to nie mogła zaliczyć w koszty uzyskania przychodów odsetek od tej części kredytu, który nie został wykorzystany na działalność gospodarczą.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , E. Sp. z o.o., zwana dalej Spółką, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art.15 ust.1 i art.16 ust.1 pkt 14 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 54 z 2000r. poz.654 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.d.p.
W ocenie skarżącej Spółki organy dokonały niedozwolonej, rozszerzającej interpretacji przepisów prawnych, a dokonane obciążenie jest swoistą -karą" za udzieloną darowiznę. W obecnej sytuacji gospodarczej prawie każda osoba prawna korzysta z kredytu bankowego, każda więc darowizna dokonana przez taką osobę obciążana byłaby dodatkowym ciężarem. Działalność gospodarcza Spółki ma charakter sezonowy, zima jest okresem przestoju, w którym wiele wydatków finansowanych jest z kredytu. Spółka zaciągnęła kredyty jeszcze w 2000r. Powiązanie kredytów z dokonaną darowizną jest chybione, ponieważ Spółka osiągnęła dochód w miesiącu czerwcu 2001r., a z uwagi na przyjęte zamówienia można było przewidzieć dochód na koniec roku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżąca Spółka dodała, że środki na darowiznę zostały wypłacone
z kasy Spółki i nie miało to żadnego związku, również czasowego, z otrzymanym kredytem bankowym, a po dokonanej wypłacie w kasie Spółki zostało jeszcze ponad 128 tys. zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) i art.134 §1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Poza sporem w rozpoznawanej sprawie jest okoliczność zawarcia przez skarżącą Spółkę umowy darowizny z Parafią Rzymsko-Katolicką (...) w Kościele (...)w P. i wypłata na rzecz obdarowanej kwoty 130.000,00zł na cele kultu religijnego. Wypłata nastąpiła w dniu 30 lipca 2001r. z kasy Spółki.
Nie jest sporne również to, że Spółka korzystała w 2001r. z kredytów bankowych (inwestycyjnego i obrotowych) w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym kredyty te zostały zaciągnięte w 2000r.
Spór dotyczy możliwości zaliczenia przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów tej części odsetek od zaciągniętych kredytów, które odpowiadają wysokości odsetek od kredytu jaki musiałaby Spółka zaciągnąć, aby móc sfinansować darowiznę w kwocie 130.000,00zł.
Stosownie do treści art.15 ust.1 ustawy p.d.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem tych, które zostały wymienione w art.16 ust.1 tej ustawy. Wśród wyłączeń ustawodawca zapisał m.in. darowizny i ofiary wszelkiego rodzaju (art.16 ust.1 pkt 14 ustawy p.d.p.).
Rozstrzygając kwestię możliwości obciążenia kosztów działalności podmiotu gospodarczego darowizną przekazaną na rzecz parafii Sąd uznał, że - co do zasady - jest to wydatek, który nie ma wpływu na osiągnięcie przychodu, dlatego spłata kredytu, który został na ten cel zaciągnięty nie podlega zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów. Jednakże w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie wykazały, aby darowizna na rzecz parafii została sfinansowana ze środków pochodzących z kredytu bankowego, zaciągniętego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, aby skutecznie dokonać korekty kosztów uzyskania przychodów organy powinny wykazać ponad wszelką wątpliwość, że kredyt bankowy został przeznaczony na sfinansowanie darowizny, a nie na działalność gospodarczą, prowadzoną w celu osiągnięcia przychodu. Nie można bowiem przyjąć, że w każdej sytuacji, gdy podatnik korzysta z kredytu na działalność gospodarczą, to nie może dokonać darowizny.
W rozpoznawanej sprawie organy nie wykazały ani czasowego, ani funkcjonalnego związku dokonanej darowizny z udzielonym Spółce kredytem. Z akt sprawy nie wynika, ani kiedy dokładnie Spółka uzyskała środki pochodzące z kredytów, ani też na jakie cele i w jakim okresie środki te wykorzystała. W niniejszej sprawie nie były kwestionowane oświadczenia Spółki, że z kredytów tych finansowane były bieżące wydatki oraz inwestycje - zakupione zostały środki trwałe, a także zorganizowana część przedsiębiorstwa, dokonano remontów maszyn, urządzeń i środków transportowych. Ponadto organy nie udowodniły stwierdzeń zawartych w decyzjach, że Spółka w momencie wypłaty darowizny nie dysponowała własnymi, wolnymi środkami pieniężnymi, podczas gdy Skarżąca zwracała uwagę na fakt, że po wypłacie darowizny w kasie Spółki pozostało ponad 128 tys. zł. Trzeba też zauważyć, że Spółka od lutego 2001r. osiągała dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, który w ciągu roku wzrastał, a na koniec wyniósł 229.960,71zł.
Wobec braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Z tych powodów na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c, art.152 i art.200 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło