I SA/Rz 642/12

WyrokWSA w Rzeszowie2012-10-05

Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Grzegorz Panek, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował pismo podatnika jako odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, zamiast rozpatrzyć je jako wniosek o ulgę podatkową na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy powinien był wnikliwie zbadać treść pisma podatnika, aby odczytać cel jego złożenia. W przypadku lakoniczności i wieloznaczności pisma, organ powinien wezwać podatnika do wyjaśnienia jego charakteru prawnego i sprecyzowania żądań, zamiast automatycznie traktować je jako odwołanie. Niewłaściwe zakwalifikowanie pisma i brak wezwania do jego uzupełnienia stanowi naruszenie przepisów postępowania, skutkujące uchyleniem decyzji organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Skarżący B. G. złożył pismo do Prezydenta Miasta dotyczące podatku od nieruchomości za 2012 rok, domagając się zmniejszenia naliczonego podatku z uwagi na stan majątkowy i zdrowotny. Prezydent Miasta ustalił wysokość zobowiązania podatkowego decyzją, która została doręczona skarżącemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) potraktowało pismo skarżącego jako odwołanie i utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając, że jego pismo nie było odwołaniem, lecz prośbą o obniżenie podatku w trybie art. 67a Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Grzegorz Panek SO del. Jarosław Szaro /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 października 2012 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że decyzja wymieniona w pkt. 1) nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego B. G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...].03.2012 r. nr [...] ustalił B. G. i J. G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 212 w łącznej wysokości 131 złotych. Na kwotę tę składała się kwota 30,19 złotych z pozycji budynki mieszkalne lub ich części , kwota 8,82 z pozycji grunty pozostałe oraz kwota 92,48 złotych z pozycji budynki pozostałe lub ich części, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. Podstawą decyzji Prezydenta Miasta były przepisy art.21 § 1 pkt 2 i § 5 , 207 , 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 nr 8 poz. 60 z zm. ), art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2010 nr 95 poz. 613 z zm. ) zwana dalej u.p.o.l. Decyzja ta została doręczona B. G. w dniu 13.03.2012 r. Po jej otrzymaniu B. G. skierował pismo do Prezydenta Miasta z dnia 13.03.2012 r. W piśmie tym domagał się zmniejszenia naliczonego mu podatku z tytułu " budynku pozostałego". Jako podstawę złożonego pisma wskazał swój stan majątkowy oraz zdrowotny. Wniósł o " pozytywne załatwienie" jego prośby. Powyższe pismo zostało przekazane jako odwołanie do Samorządowego kolegium Odwoławczego. Organ ten decyzją z dnia [...].05.2012 r. nie uwzględnił przedmiotowego pisma rozumianego jako odwołanie i zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta utrzymał w mocy . ( [...] ). Organ w motywach swojej decyzji wskazał ,że zarówno przedmiot, podstawa opodatkowania jak i wysokość podatku zostały przez organ I instancji ustalone w sposób prawidłowy i nie mogą być skutecznie kwestionowane przez skarżącego . Powierzchnia poszczególnych budynków czy gruntów wynika z ewidencji gruntów i budynków , która w myśl art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne musi mieć w niniejszej sprawie zastosowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało także ,że Prezydent Miasta w trybie art. 67a § 1 i nast. ordynacji podatkowej może stosować ulgi w przypadkach uzasadnionych interesem podatnika. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł B. G., który zarzucił ,że jego pismo z daty 13 marca 2012 r. nie było odwołaniem od decyzji Prezydenta Miasta, ale stanowiło prośbę o obniżenie należnego od niego podatku od nieruchomości w trybie art. 67 a ordynacji podatkowej. Domagał się rozpoznania jego pisma zgodnie z celem dla którego zostało złożone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Organy podatkowe prowadzące postępowanie podatkowe muszą kierować się zasadami tego postępowania określonymi w art. 120 - 129 ordynacji podatkowej. W myśl art. 125 § 1 ordynacji podatkowej organy powinny działać wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jednocześnie zgodnie z art. 122 ordynacji podatkowej organy powinny działać w sposób budzący zaufanie do organów państwa. Z zasad tych wynika ,ż organy powinny w sposób odpowiedni podchodzić do pism składanych przez strony w postępowaniu , aby pismom tym był nadawany bieg zgodnie z wolą wnoszącego pismo. Organu podatkowe powinny w sposób wnikliwy badać treść składanych pism i odczytać cel złożenia pisma, wnioski z niego płynące oraz zamiar wnoszącego pismo, aby zostało ono potraktowane tak, jak chciał tego wnoszący. Takie podejście do osób uczestniczących w postępowaniu podatkowym buduje zaufanie podatnika do organów państwa . Oczywiście nie jest to zadanie łatwe, gdyż sposób wnoszenia pism przez strony postępowania , formułowania przez nie wniosków jest często wieloznaczny i w sytuacji, gdy istnieje kilka możliwości załatwienia danego pisma decyzja o skierowaniu go do rozpatrzenia określony sposób może nie być wcale prosta i oczywista. Należy jednak pamiętać ,że w takich sytuacjach organ podatkowy może zwrócić się do podatnika o wyjaśnienie w jaki sposób powinno zostać rozpatrzone jego pismo , jaki był cel złożenia przez niego np.: podania czy też środka zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie B. G. złożył pismo bardzo lakoniczne, ale zarazem wieloznaczne w swej treści. Pismo to zostało złożone w terminie do zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta o ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Powinnością organów było zakwalifikowanie go w odpowiedni sposób i przystąpienie do rozpatrzenia i wydania stosownego orzeczenia. Przepisy art. 222 i 223 § 1 ordynacji podatkowej zawierają wymogi stawiane odwołaniu od decyzji organu I instancji. Odwołanie powinno zatem zawierać m.in. określenie organu do którego zostało skierowane , przy jednoczesnym wskazaniu organu za pośrednictwem którego jest składane , zarzuty stawiane rozstrzygnięciu , istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania, jak też powinno wskazywać dowody będące podstawą tego żądania. Trzeba wskazać ,że odwołanie nie jest tak odformalizowanym pismem, jak podanie i nie może być jedynie przejawem niezadowolenia strony z wydanego trakcie postępowania podatkowego rozstrzygnięcia . Powinno zawierać elementy powyżej wskazane . Ich brak świadczy o tym ,że dotknięte jest ono wadami formalnymi . Wady te nie są jednak nieusuwalne i rolą organu w tym zakresie jest wezwanie podatnika do uzupełnienia tychże braków. Przez pojęcie zarzutu, o którym mowa powyżej należy przy tym rozumieć podanie rodzaju uchybienia jakiego dopuścił się organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji , uchybienie to stanowi podstawę odwołania i żądania wydania decyzji o innej treści. Sformułowanie istoty i zakresu żądania polega natomiast na określeniu przez wnoszącego odwołanie, w jaki sposób i w jakim zakresie powinna zostać zweryfikowana decyzja podatkowa wydana przez organ pierwszej instancji.( tak też: III SA/Wa 2278/01, wyrok WSA w Warszawie z dnia 08.05.2003 r.) W przedmiotowej sprawie pismo wniesione przez B. G. oceniane pod kątem wymogów stawianych odwołaniu zawierało braki , które powinny zostać wyjaśnione przez organ podatkowy. Nie zawierało zarzutów stawianych rozstrzygnięciu rozumianych jako naruszenie prawa lub błędne ustalenia faktyczne. Bardzo lakonicznie ujęta była istota żądania (zmniejszenie podatku), przy czym okoliczności wskazane w tym zakresie pozwalały przypuszczać ,że podatnikowi może chodzić o udzielenie mu ulgi w trybie art. 67a § 1 i następne ordynacji podatkowej , o czym zresztą Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważało w uzasadnieniu swojej decyzji. W takiej sytuacji, gdy pismo skarżącego nie zawierało wysuwanych przeciw decyzji zarzutów, nie określało jednoznacznie i bez wątpliwości istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania, od których spełnienia możliwe jest m.in. uznanie danego podania za odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno wyjaśnić charakter prawny pisma, wezwać skarżącego do sprecyzowania jego żądań oraz przedmiotu zaskarżenia albo wniosku, wyjaśnić, czy pismo jest odwołaniem od konkretnej decyzji, czy też ma być potraktowane w inny sposób i dopiero wówczas wydać rozstrzygnięcie, czy to wyłącznie procesowe, czy też i merytoryczne (por. H. Dzwonkowski, A. Huchla, C. Kosikowski00000000000. Ordynacja podatkowa . Komentarz Wyd. ABC 2003 r. opubl. Baza Lex ,art. 222 ;wyrok NSA w Łodzi z dnia 11 maja 1995 r., SA/Łd 521/94; wyrok WSA w Warszawie z dnia 2009-01-19, III SA/Wa 2754/08). Wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji możliwości ubiegania się o umorzenie zobowiązania podatkowego w trybie art. 67 a § 1 ordynacji podatkowej nie jest wystarczające, gdyż strona ma prawo do tego, aby jej pismo zostało potraktowane zgodnie z jej celem i zamiarem jaki miała przy jego noszeniu , nie zaś było dopiero pouczana o możliwości złożenia kolejnego pisma. W tej sytuacji , gdy ze złożonej skargi wynika ,że pismo B. G. z dnia 13. 03. 2012 r. nie stanowiło odwołania , zaś treść tego pisma jednoznacznie wywodom skargi nie przeczy, należało uznać ,że zaskarżona decyzja SKO została wydana z naruszeniem prawa, jest co najmniej przedwczesna i jako taka podlegała uchyleniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwie B. G. do wyjaśnienia, jak należy potraktować jego pismo z dnia 13.03.2012 r., a następnie w zależności od treści otrzymanej odpowiedzi podejmie stosowne rozstrzygnięcia. Podstawą orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jest przepis art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270 t.j.) dalej p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku znajduje swoja podstawę w art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 p.p.s.a. , zaś o ich wysokości w oparciu o § 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221 poz. 2193).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło