I SA/Rz 686/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-09-09

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający znaczące zobowiązania (w tym grzywny), może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo niepełnych i potencjalnie sprzecznych danych w oświadczeniu o stanie majątkowym?
Ratio decidendi
Sąd częściowo zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, uznając, że suma wpisów we wszystkich jego sprawach sądowych przekracza jego możliwości płatnicze. Jednakże, ze względu na niejasności i sprzeczności w oświadczeniu o stanie majątkowym oraz potencjalne wspólne interesy z małżonką mimo rozdzielności majątkowej, odmówiono pełnego zwolnienia i ustalono minimalną kwotę wpisu do uiszczenia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku VAT. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał miesięczne dochody w wysokości 3000-3500 zł, ale wykazał również wysokie miesięczne wydatki, w tym spłatę grzywien (2700 zł), koszty utrzymania mieszkania (400 zł), prądu (200 zł co drugi miesiąc), podatku dochodowego (990 zł), kosztów pracownika i ubezpieczenia. Deklarował posiadanie mieszkania, samochodu i motoroweru. Wskazał, że jest stroną w kilkudziesięciu sprawach, a suma wpisów wynosi około 20 000 zł.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 9 września 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku J.D. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 2007 r. - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z działalności gospodarczej, dochody z której określił on w wysokości 3 000 – 3 500 zł miesięcznie. Jeżeli chodzi o posiadany majątek to skarżący zadeklarował jedynie mieszkanie o pow. 49,72 m2, a w dodatkowym oświadczeniu także samochód osobowy marki Audi A8, rok prod. 2007 i motorower PIAGGIO C45 z 2007 r. Odnośnie ponoszonych wydatków skarżący wskazał, że koszt utrzymania jego mieszkania wynosi ok. 400 zł miesięcznie, a rachunki za energię elektryczną po 200 zł, co drugi miesiąc. W oświadczeniu zaznaczono także, że z tytułu podatku dochodowego skarżący płaci 990 zł miesięcznie, czynsz najmu lokalu w którym prowadzi działalność wynosi 800 zł, do tego dochodzą koszty zakupu towarów i zatrudnienia pracownika. Oprócz tego, skarżący co miesiąc spłaca nałożone na niego grzywny, które wynoszą odpowiednio: 500 zł, 1200 zł i 1000 zł miesięcznie. W dodatkowym oświadczeniu o stanie majątkowym (złożonym do akt sprawy I SA/Rz 678/13), uzupełniając przedłożone wcześniej informacje, skarżący podał, że jego małżonka, z którą aktualnie nie zamieszkuje, nie partycypuje w ponoszonych przez niego kosztach utrzymania mieszkania. Do oświadczeń zostały dołączone dokumenty źródłowe, między innymi w postaci kserokopii: dowodów uiszczenia opłat eksploatacyjnych mieszkania, kserokopii ewidencji sprzedaży za 2013 r., zawezwania do próby ugodowej (skierowanego jednocześnie do skarżącego oraz jego żony), protokołu zajęcia ruchomości (między innymi samochodu), orzeczeń sądowych, w przedmiocie skazania skarżącego na karę grzywny oraz rozłożenia tejże grzywny na raty. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący stwierdził, że jest stroną w kilkudziesięciu sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, w których suma wpisów wynosi ok. 20 000 zł. Z uwagi więc na brak jakichkolwiek oszczędności nie jest on w stanie uiścić takiej kwoty i dlatego wnosi o przyznanie mu prawa pomocy. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie spełnienia wyżej wymienionych przesłanek polega na złożeniu przez wnioskodawcę pełnego, jasnego i kompletnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie, także dodatkowego oświadczenia i odpowiednich dokumentów źródłowych. Z okolicznościach wynikających ze złożonych przez skarżącego oświadczeń i dokumentów nie wynika, że jego wniosek w całości zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim bowiem na wstępie należy zaznaczyć, że przedstawione przez niego dane są w pewnym zakresie ze sobą sprzeczne. Skarżący podał bowiem, że jego dochody miesięczne wynoszą 3 000 – 3 500 zł, po czym przedstawił listę wydatków, z której wynika, że co miesiąc spłaca on tytułem grzywien 2 700 zł, za mieszkanie płaci 400 zł miesięcznie, za prąd 200 zł co drugi miesiąc. Oprócz tego nadmienił, że podatku płaci 990 zł miesięcznie, do tego ponosi koszty utrzymania pracownika i koszty swojego ubezpieczenia w ZUS. Analiza wyżej wymienionych danych wskazuje jednoznacznie, że wysokość deklarowanych wydatków miesięcznych przekracza kwotę dochodów, co rodzi wątpliwości co do rzetelności oświadczeń w tym zakresie. Podkreślić także należy, że skarżący był zobligowany do podania w pozycji 10 urzędowego formularza kwoty dochodu, tymczasem w poz. 9 wskazuje on wydatki, kwalifikowane jako koszty uzyskania przychodu. w tej sytuacji nie sposób więc stwierdzić, czy w poz. 10 wskazał on swój dochodów czy też przychód. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący zaznaczył, że pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej i w związku z tym nie przedstawił informacji jej dotyczących. Tymczasem w tym miejscu należy stwierdzić, że rozdzielność majątkowa nie wpływa na obowiązek wzajemnego wspierania się małżonków, wynikający z pozostawania w tym związku, o którym mowa w art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 2012 r. poz. 788 ze zm.). Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 maja 2008 r., sygn. II GZ96/08 (publ. w CBOiS - http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Podobnie nie sposób przyjąć bezkrytycznie twierdzeń o braku jakiejkolwiek wspólności interesów pomiędzy skarżącym i jego małżonką wobec faktu, że zawezwanie do próby ugodowej, którego kserokopię przedłożył, zostało skierowane do obojga małżonków. Tak więc na podstawie złożonych przez skarżącego oświadczeń nie można stwierdzić w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie jest w stanie w jakimkolwiek stopniu partycypować w kosztach sądowych, związanych z niniejszą sprawą. Niezależnie jednak od powyższego, rozważając przedstawione przez skarżącego argumenty, należy skonstatować, że z uwagi na ogólną sumę wpisów we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem (ok. 20 000 zł), w których jest stroną, ich uiszczenie w pełnej wysokości przekroczyłoby jego możliwości płatnicze. Z tego też względu zwolniono go od wpisu od skargi w niniejszej sprawie ponad kwotę 100 zł – odpowiadającą minimalnej wysokości wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło