I SA/Rz 691/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-10-23

Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Tokarz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która osiąga dochód netto w wysokości 2780 zł miesięcznie (wspólnie z małżonkiem 5580 zł netto), może zostać uznana za osobę, której należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że łączny dochód małżonków (5580 zł netto miesięcznie) oraz analiza ich wydatków nie uzasadniają przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, a przewidywane koszty postępowania nie przekraczają możliwości finansowych wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca WR złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał na miesięczny dochód netto w wysokości 2780 zł i wysokie wydatki. Sąd, analizując oświadczenie majątkowe wnioskodawcy oraz wcześniejsze postępowania, uznał, że łączny dochód wnioskodawcy i jego żony (5580 zł netto miesięcznie) oraz charakter deklarowanych wydatków nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku WR o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi WR na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] sierpnia 2017 r. nr [.] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego Prezesa Zarządu Z.C.B. spółka z o.o. w [.] za zaległość podatkową tej spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy. WR wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że osiąga skromne dochody w kwocie 2780 zł netto. Utrzymuje się sam, żyje skromnie. Nie jest właścicielem żadnej nieruchomości. Ma 64 lata, jest schorowany, nie ma możliwości odłożenia żadnej kwoty. Prowadzona jest przeciwko niemu egzekucja zaległości podatkowej za ZCB "[.]", ma zajęty rachunek bankowy. Z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej, dlatego nie jest w stanie podać informacji o jej stanie majątkowym poza tym, że osiąga wynagrodzenie w kwocie 2800 zł netto. Nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości. Zadeklarował, że ponosi wydatki w całości pochłaniające dochód, a to: na opłaty i remonty – 710 zł (współudział), środki czystości i higieny oraz komunikację – 900 zł, internet, ubrania, pościel – 400 zł, wyżywienie, leki i rehabilitację – 300 zł, wydatki związane z dziećmi i wnukami – 200 zł, pomoc matce – 250 zł (łącznie 2760 zł). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sprawie dotyczącej opisanej w sentencji decyzji wpis od skargi wynosić będzie 500 zł, a dalsze koszty postępowania mogą objąć np. opłatę kancelaryjną od wniosku o uzasadnienie wyroku sporządzanego na wniosek (100 zł) oraz wpisy od środków zaskarżenia: zażalenia (100 zł) lub skargi kasacyjnej (250 zł). W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca nie wykazał przesłanek określonych w powołanym przepisie, które pozwoliłyby uznać go za osobę ubogą. Posiada stały dochód wynoszący 2780 zł miesięcznie, a wraz z żoną 5580 zł (czyli 2790 zł netto na osobę). Nie wszystkie podane przez niego wydatki można zaś traktować jako związane z zaspakajaniem podstawowych potrzeb bytowych, jak chociażby przeznaczane na remont (nie wiadomo czego, skoro nie posiada żadnego majątku) i internet. Wiodąc zaś "skromne życie" trudno przyjąć, że pozwala sobie na wydatki na środki higieny, czystości i komunikację w wysokości 900 zł każdego miesiąca, a na internet, ubrania i pościel wydaje więcej niż na wyżywienie, leki i rehabilitację. Ze złożonego oświadczenia majątkowego w niniejszej sprawie, ale również w sprawie wcześniej rozpoznawanej pod sygn. I SA/Rz 462/17 wynika, że skarżący mieszka razem z żoną w domu przy ul. [.] w [.] (dalej posługuje się takim adresem). Ich łączny zadeklarowany dochód netto wynosi 5580 zł. Pomimo istnienia między małżonkami rozdzielności majątkowej małżeńskiej ustrój ten nie zwalnia ich z obowiązku wzajemnej pomocy, o której mowa w art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a w myśl art. 27 tej ustawy od przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Mieszkając wspólnie i pokrywając wspólne wydatki związane z utrzymaniem domu (opłaty, remonty) prowadzą w istocie wspólne gospodarstwo domowe, a nie wykazano, aby w budynku zainstalowane były np. odrębne liczniki (poboru prądu, gazu, wody) albo urządzone miał odrębne pomieszczenia. Tak więc pewne zadeklarowane przez skarżącego wydatki tymczasowo może ponieść żona (może też np. zrezygnować ze stałych wydatków na remonty), aby ten mógł zgromadzić niezbędne sumy na pokrycie kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania sądowego. Rodzina skarżącego dysponuje bowiem dochodem wynoszącym co najmniej 5580 zł netto miesięcznie. Trudno zresztą zaaprobować jako wiarygodną wysokość wskazanych wydatków na opłaty i remonty w kwocie 710 zł miesięcznie, które stanowić mają tylko część ogólnej – ale nieokreślonej w oświadczeniu sumy, w której partycypuje. Jawi się ona jako zbyt wysoka. Ponadto, w kontekście braku jakiegokolwiek majątku, z akt sprawy o sygn. I SA/Rz 462/17 wynikało, że jest to skutkiem m.in. tego, że w 2013 r. zbył na rzecz żony działkę o pow. 1 ha położoną w [.] oraz 1/2 udziału w działce o pow. 0,15 ha położonej w [.] – za 10 000 zł. Do 2012 r. był także właścicielem samochodu Chevrolet Captiva z 2008 r. Aktualnie właścicielem dwóch samochodów jest tylko żona. Wydatki na ich utrzymanie także można ocenić jako zbyteczne i niepotrzebnie obciążające budżet rodziny. Obecnie złożone oświadczenie w stosunku do tego ze sprawy I SA/Rz 462/17 różni się tylko tym, że zamiast wydatków na kulturę i rekreację w kwocie 250 zł aktualnie kwotę tę ma przeznaczać na pomoc dla matki. Nie zadeklarował także posiadania obecnie żadnych już oszczędności (w sprawie I SA/Rz 463/17 podawał kwotę 1000 zł). W ocenie referendarza przewidywane koszty sądowe niniejszej sprawy nie przekraczają możliwości finansowych wnioskodawcy, a ich uiszczenie nie odbędzie się z uszczerbkiem dla podstawowego utrzymania (egzystencji) wnioskodawcy i jego żony. Prawo pomocy ma zaś służyć osobom bez dochodu albo o niskich dochodach, które nie dysponują środkami pozwalającymi im na dostęp do sądu, czego nie można założyć w przypadku skarżącego. Wprawdzie jest to już kolejna sprawa z udziałem W.R, ale w żadnej z nich jednorazowe opłaty nie przekraczają kwoty 500 zł (tytułem wpisu od skargi, jako że inne koszty w toku postępowania sądowego nie będą przekraczać połowy tej kwoty), a wydatki na te cele rozłożone są w czasie, w którym wnioskodawca miał realną możliwość czynienia oszczędności w swoich wydatkach. Mając to na uwadze, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, odmówiłem przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło