I SA/Rz 694/19
WyrokWSA w Rzeszowie2020-01-16
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Jarosław Szaro, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której zamieszkuje współwłaścicielka, mimo że opłata za tę nieruchomość była już uiszczana przez innego współwłaściciela na podstawie złożonej przez niego deklaracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Właściciel nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, jest zobowiązany do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nawet jeśli inni współwłaściciele uiszczali opłatę za tę samą nieruchomość na podstawie złożonej deklaracji, nie zwalnia to osoby faktycznie władającej nieruchomością z obowiązku złożenia własnej deklaracji i ponoszenia opłaty. Deklaracja złożona przez innego współwłaściciela dotyczyła innej nieruchomości, co wyklucza możliwość przenoszenia opłat między nieruchomościami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w D. 34a za okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 kwietnia 2019 r. Skarżąca E.G., będąca współwłaścicielką i faktycznie władającą nieruchomością, nie złożyła deklaracji opłaty. Organ I instancji określił opłatę w wysokości 2.936 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że opłata za osoby zamieszkujące nieruchomość była już uiszczana przez innego współwłaściciela na podstawie deklaracji dla nieruchomości D. 34.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Asesor WSA Jacek Boratyn, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. o nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], którą określono E. G. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w D. [...] za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 30 kwietnia 2019 r. w łącznej wysokości 2.936 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Organ I instancji ustalił, że zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, właścicielami nieruchomości położonej w miejscowości D., na działce nr 450/2, oznaczonej adresem: D. [...], [...] R. są: E. G. (1/2 udziału), A. K. (1/4 udziału), J. K. (1/4 udziału). Na wskazanej nieruchomości zlokalizowany jest dwukondygnacyjny budynek mieszkalny jednorodzinny. Pod wskazanym adresem z kolei na stałe zameldowane są następujące osoby: E. G., M. G., N. G., D. G. od dnia 27 grudnia 2011 r. Osobą faktycznie władającą nieruchomością, a zarazem posiadającą tytuł jej współwłasności jest E. G.
W celu wyjaśnienia wątpliwości związanych z wypełnianiem obowiązków wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach organ wezwał wyżej wymienioną współwłaścicielkę nieruchomości do złożenia pisemnych wyjaśnień lub przedłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącymi nieruchomości położonej pod adresem: D. [...], [...] R. W odpowiedzi na niniejsze wezwanie właścicielka nieruchomości E. G. złożyła w dniu 13 maja 2019 r. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której wskazała, że jest to pierwsza deklaracja, zaś datą powstania obowiązku ponoszenia opłaty jest dzień 1 maja 2019 r. Według danych zawartych w deklaracji, powodem jej złożenia było wprowadzenie się mieszkańców z innej nieruchomości znajdującej się na terenie gminy do nieruchomości jednorodzinnej położonej pod adresem: D. [...], [...] R.
Ponadto E. G. odpowiadając na postanowienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie wyjaśniła, że nieruchomość położona w D. na działce nr 450/2 otrzymała numer ewidencyjny 34a w 2006 r., grunty przeklasyfikowano na użytki rolne zabudowane z dniem 21 lutego 2008 r., zaś jej fizyczne zamieszkanie nastąpiło nieco później, bo na przełomie 2011 i 2012 r. Wskazała, że nieruchomość ta stanowi współwłasność E. G. (1/2 części) oraz Państwa A. i J. K. (1/4 po części). W jej ocenie cała sytuacja wynikała z bałaganu w wydziale odpowiedzialnym za ochronę środowiska oraz wskazała na odpowiedzialność komórki zajmującej się wprowadzeniem ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w życie, która według niej ma obowiązek dopełnienia wszelkich starań, aby wszyscy mieszkańcy nieruchomości byli poinformowani o ciążących na nich obowiązkach i konsekwencjach za niewykonywanie obowiązków wynikających z tej ustawy, jak i regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy P. Według wyjaśnień E. G. do dnia 10 maja 2019 r. nie była świadoma swoich obowiązków, dlatego też wszyscy członkowie jej rodziny byli zadeklarowani imiennie na nieruchomości D. 34. Deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącą nieruchomości położonej pod nr D. 34a złożyła z datą od 1 maja 2019 r., kiedy po raz pierwszy otrzymała wezwanie do jej złożenia. W ocenie E. G. wszczęte postępowanie jest karą za dotychczasowy brak deklaracji, za który odpowiadają urzędnicy odpowiedzialni za dokumentację wszystkich mieszkańców gminy. W kolejnym swoim piśmie E. G. wskazała ponadto, że nieruchomość położoną pod adresem: D. 34, która jest jej domem rodzinnym, zamieszkiwała wraz z mężem i dwójką dzieci do 2012 r. Według jej wyjaśnień, nieruchomości o numerach 34 i 34a stanowią jedno gospodarstwo z odrębnymi numerami działek, przy czym budynek gospodarczy należący do nieruchomości 34 jest częściowo na posesji 34a. Wskazała, że od chwili wprowadzenia w Gminie P. obowiązku odbioru odpadów komunalnych składano deklarację ze wskazaniem selektywnego sposobu gromadzenia odpadów komunalnych dla jednego gospodarstwa domowego, położonego pod adresem: D. 34, składającego się z czterech osób i więcej, z ich personalnym wyszczególnieniem, tj.: J. K., A. K., E. G., M. G., N. G. i D. G.. Potwierdziła, że z nieruchomości położonej pod adresem: D. 34 od samego początku funkcjonowania systemu do dnia 1 maja 2019 r. odbywał się odbiór odpadów komunalnych. E. G. zaznaczyła, że po otrzymaniu pierwszego wezwania do złożenia wyjaśnień lub deklaracji, złożyła ją od daty 1 maja 2019 r. dla nowo zamieszkałego budynku, fizycznie zamieszkałego od roku 2011/2012. W tym samym momencie rodzice E. G. dokonali zmiany swojej deklaracji, zmniejszając ilość osób z 6 na 2 na nieruchomości położonej pod adresem: D. 34. W jej ocenie obydwie nieruchomości stanowią jedno gospodarstwo, zamieszkałe przez dwie rodziny, a co za tym idzie obowiązek złożenia deklaracji spoczywał na właścicielu nieruchomości - w tym przypadku J. K. (właścicielu nieruchomości położonej pod adresem: D. 34 i współwłaścicielu nieruchomości położonej pod adresem: D. 34a), który w imieniu wszystkich mieszkańców złożył jedną deklarację.
Organ I instancji uznał, że pomimo tego, że czteroosobowa rodzina E. G. ujmowana była w deklaracjach składanych przez J. K., to ciąży na niej obowiązek poniesienia opłaty z tytułu gospodarowania odpadami, w związku z władaniem przez nią nieruchomością położoną w D. 34a. Organ podkreślił, że jedną nieruchomość może zamieszkiwać kilka gospodarstw domowych. W takich sytuacjach w deklaracji, w celu właściwego określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wyszczególnia się każde z gospodarstw i określa ilość osób wchodzących w skład każdego z nich. Taka sytuacja nie występuje jednak w rozpoznawanym przypadku, bowiem występują tutaj dwa budynki jednorodzinne zamieszkałe przez dwa odrębne gospodarstwa domowe. E. G. nie składając deklaracji na nieruchomość położoną pod adresem D. 34a począwszy od 1 lipca 2013 r., czyli od momentu zmiany systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, pomimo jej zamieszkiwania, zrezygnowała z możliwości wskazania selektywnego sposobu gromadzenia odpadów komunalnych, a tym samym preferencji podatkowej w postaci zastosowania niższej stawki opłaty. Jej wyjaśnienia, co do selektywnej zbiórki odpadów komunalnych z terenu nieruchomości D. 34 nie mogą zostać uwzględnione. Dotyczą bowiem odrębnej nieruchomości zamieszkałej, a na gruncie ustawy nie ma możliwości przenoszenia powstałych odpadów komunalnych z jednej nieruchomości na drugą. Brak złożenia deklaracji wskazuje w sposób oczywisty, że gromadzenie odpadów następowało i następuje w sposób nieselektywny.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca zarzuciła, że opłata za osoby zamieszkujące nieruchomość położoną w D. pod numerem 34a była regularnie uiszczana na podstawie deklaracji zawierającej dane osobowe tych osób, składanej przez właścicieli nieruchomości znajdującej się w D. pod numerem 34. Podkreśliła, że do jej nieruchomości do dnia 10 maja 2019 r. nigdy nie została dostarczona żadna deklaracja do wypełnienia lub jakiekolwiek wezwanie do przedłożenia tego dokumentu. W styczniu 2019 r. kiedy były wprowadzane nowe stawki opłat została złożona kolejna deklaracja przez J. K. i zawarte w niej dane były konsultowane z pracownikiem urzędu przyjmującym ten dokument, który nie wnosił żadnych zastrzeżeń co do takiego sposobu wypełnienia deklaracji. Po otrzymaniu wezwania do złożenia deklaracji skarżąca niezwłocznie ją złożyła, zaś jej rodzice dokonali zmian w swojej deklaracji zmniejszając ilość osób z sześciu na dwie. Skarżąca wskazuje także, że deklaracje składane odnośnie nieruchomości znajdującej się pod adresem D. 34 były sprawdzane pod względem formalnym i merytorycznym i pomimo różnych nazwisk osób w niej wykazanych nie były kwestionowane przez organ. Co więcej, w jej ocenie, z związku z deklarowaniem selektywnego odbioru odpadów na nieruchomości położonej w D. 34 niezrozumiałe jest naliczanie opłat w odniesieniu do nieruchomości położonej w D. 34a za odbiór nieselektywny.
Rozpoznając powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że nie sposób uznać w sprawie, że faktycznie część winy za zaistniała sytuację ponoszą pracownicy organu z uwagi na brak dostarczenia przez nich informatora wraz z deklaracją w 2013 r., kiedy prowadzona była akcja informacyjna. Pracownicy ci nie dokonywali też prawidłowej kontroli deklaracji składanych przez J. K. odnośnie nieruchomości znajdującej się pod adresem D. 34. W ocenie organu odwoławczego z tych względów niezadowolenie strony jest w pełni zrozumiałe. Skoro opłata za gospodarowanie odpadami za wszystkie osoby została uiszczona, to abstrahując od przepisów prawa naliczenie opłaty za te same osoby na sąsiedniej nieruchomości jawi się jako rażąco niesprawiedliwe. Pomimo tej niesprawiedliwości organ odwoławczy ocenił rozstrzygnięcie organu I instancji jako prawidłowe z uwagi na obowiązujące w tej mierze przepisy. Uznał, że skarżąca nie wywiązała się ze swoich obowiązków w postaci złożenia deklaracji dotyczącej wywozu śmieci z nieruchomości położonej w D. 34a. Obowiązujące zaś przepisy nie przewidują wyjątku w postaci zwolnienia z opłaty w przypadku zadeklarowania tych osób przez właściciela nieruchomości sąsiedniej. Zatem organ I instancji był uprawniony do wydania zaskarżonej decyzji, choć w ocenie organu odwoławczego można mieć wątpliwości czy z uprawnienia tego powinien skorzystać.
Organ wskazał także, że z uwagi na brzmienie przepisu art. 6q ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019 r., poz. 210 ze zm. - określanej dalej także jako u.p.c.g.) nawet gdyby J. K. złożył korektę deklaracji wstecz to i tak nie byłoby możliwości stwierdzenia nadpłaty, bowiem usługa odbierania odpadów komunalnych dla mieszkańców nieruchomości znajdującej się pod adresem D. 34 była świadczona.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6o u.p.c.g. oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8 § 1 k.p.a. W ocenie skarżącej naruszenie przepisu art. 6o u.p.c.g. polegało na błędnym uznaniu, że nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami za okres od 1 stycznia 2014 r. do dnia 30 kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca powieliła argumentację wskazywaną przez nią na etapie postepowania przed organami. Przede wszystkim wskazała, że opłata za osoby zamieszkujące nieruchomość położoną w D. pod numerem 34a była regularnie uiszczana na podstawie deklaracji zawierającej dane osobowe tych osób, składanej przez właścicieli nieruchomości znajdującej się w D. pod numerem 34. Ponadto wskazała na nieprawidłowości w działaniu organu polegające na nie dostarczeniu deklaracji do wypełnienia, oraz niedostatecznej weryfikacji deklaracji składanych przez J. K. odnośnie nieruchomości położonej w D. 34.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), oraz art. 3-5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W świetle powyższych przepisów sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności zprawem. Zadaniem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest więc ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych, niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p .p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] określającą E. G. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w D. 34a za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 30 kwietnia 2019 r. w łącznej wysokości 2.936 zł.
Rozstrzygając zaistniały między stronami spór, którego podstawy wyżej nakreślono, powołać należy w pierwszej kolejności stosowne przepisy prawa materialnego.
Uregulowania dotyczące utrzymania porządku i czystości w gminach zawiera wielokrotnie nowelizowana ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst pierwotny Dz. U. z 1996 r., nr 132, poz. 622). W analizowanym okresie obowiązywało brzmienie ustawy wynikające z nowelizowanych wielokrotnie tekstów jednolitych opublikowanych w Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 i w Dz. U. z 2016 r. poz. 250. Ustawodawca wskazał w art. 6c ust. 1 u.p.c.g., że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Właścicieli tych nieruchomości, ustawodawca zobowiązał do ponoszenia na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art.6h ustawy). Zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 4 ustawy, ustawodawca stanowiąc w ustawie o właścicielach nieruchomości rozumie przez to również współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec (art. 6i ust. 1 pkt 1 ustawy). Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego ani przytoczonych powyżej przepisów prawa materialnego.
Nie znajdują uzasadnienia w ustalonym i przyjętym przez Sąd stanie faktycznym sprawy sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Akt ten nie ma bowiem zastosowania w sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 ust 12 u.p.c.g. zastosowanie w sprawie maja przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, dalej "Ordynacja podatkowa" (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.
Przystępując jednak z urzędu do oceny przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego i mając na uwadze treść art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 190 i art. 210 Ordynacji podatkowej, Sąd nie stwierdza uchybień prawu formalnemu w niniejszej sprawie.
Wskazać należy, że na organy nałożony jest obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, jest zarówno zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, a także ich prawidłowa ocena. W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo.
Bezspornym jest, że skarżąca nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do czego była zobowiązana.
Ustalony stan faktyczny wskazuje, że zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, właścicielami nieruchomości położonej w miejscowości D., na działce nr 450/2, oznaczonej adresem: D. 34a, [...] R. są E. G. (1/2 udziału), A. K. (1/4 udziału), J. K. (1/4 udziału). Na wskazanej nieruchomości zlokalizowany jest dwukondygnacyjny budynek mieszkalny jednorodzinny. Pod wskazanym adresem z kolei na stałe zameldowane są następujące osoby: E. G., M. G., N. G., D. G. od dnia 27 grudnia 2011 r. Organ I instancji prawidłowo uznał, że osobą faktycznie władającą nieruchomością jest E. G. Zatem to ona na podstawie przepisu art. 2 ust. 2a u.p.c.g. była obowiązana do wykonania obowiązków wynikających z ustawy. Zgodnie bowiem z definicją legalną, zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.c.g., przez "właścicieli nieruchomości" rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Ust. 2a tegoż przepisu wskazuje dodatkowo, że jeżeli obowiązki wskazane w ustawie mogą jednocześnie dotyczyć kilku podmiotów spośród wskazanych w ust. 1 pkt 4, obowiązany do ich wykonania jest podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością.
Powyższe wskazuje, że E. G. była zobowiązana złożyć pierwszą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz dokonywać odpowiednich opłat. Niekwestionowany brak złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do nieruchomości znajdującej się pod adresem D. 34a, spowodował określenie, w drodze decyzji, wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 kwietnia 2019 r. Stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w zabudowie jednorodzinnej, jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane z nieruchomości w sposób nieselektywny wynika ze stosownych uchwał Rady Miasta w [.]. Wysokość tych opłat nie stanowi przedmiotu sporu w rozpoznawanej sprawie.
Zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie, w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, zebrały materiał dowodowy, a następnie, bez przekroczenia ustawowych granic, poddały go należytej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Ustalenia te znalazły odzwierciedlenie w całościowym i kompletnym uzasadnieniu faktycznym decyzji organu I instancji. W konsekwencji, zachodziły ustawowe przesłanki do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz wydania decyzji w przedmiocie określenia wysokości opłat, zgodnie z art. 6o ust 1 u.p.c.g.
Odnośnie zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, że pomimo tego, że czteroosobowa rodzina E. G. ujmowana była w deklaracjach składanych przez jej ojca J. K. w stosunku do nieruchomości znajdującej się pod adresem D. 34, nie zwalniało to jej z ciążących na niej obowiązków jako współwłaściciela nieruchomości - osoby niej władającą - znajdującej się pod adresem D. 34a. Rzecz bowiem w tym, że w każdej ze złożonych deklaracji wskazywał on, w odpowiednio oznaczonej sekcji formularza, dane nieruchomości na której powstają odpady komunalne - w niniejszym przypadku była to zawsze nieruchomość oznaczona adresem D. 34. Słusznie tutaj organ I instancji wskazuje, że nieodłączną składową deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określoną przez Radę Miejską w [.] na 2013 r., był załącznik nr 1, stanowiący wykaz osób zamieszkujących daną nieruchomość na terenie wskazanym w deklaracji w części C. J. K. wskazywał sześć osób, pomimo, że cztery z nich zamieszkiwało - według oświadczeń E. G. - nieruchomość położoną pod adresem D. 34a. Wzór deklaracji obowiązujący w 2016 r. nie zawierał imiennego wykazu osób. W deklaracji złożonej w dniu 7 stycznia 2016 r. dotyczącej nieruchomości D. 34 właściciel nieruchomości wyliczył wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, oświadczając, że na terenie nieruchomości wskazanej w części C tejże deklaracji prowadzone jest jedno gospodarstwo domowe, składające się z czterech osób i więcej. Z kolei do deklaracji na 2019 r. dołączono oświadczenie właściciela nieruchomości, wskazujące, że na nieruchomości położonej pod adresem: D. 34 zamieszkuje 6 osób, wymienionych z imienia i nazwiska. Wśród tych osób wyszczególniono ponownie członków rodziny E. G.
Należy tutaj podkreślić, że J. K. w deklaracji wyraźnie wskazywał, że nieruchomość której ona dotyczy położona jest pod adresem D. 34. Nie można zgodzić się zatem z stanowiskiem skarżącej, że J. K. składał tę deklarację także jako współwłaściciel nieruchomości położonej pod adresem D. 34a. Okoliczności takie nie wynikają bowiem z treści złożonej deklaracji. Ponadto nawet gdyby uznać, że J. K. składając deklarację dotyczącą nieruchomości położonej pod adresem D. 34 obejmował również nieruchomość położoną pod adresem D. 34a i tak nie dokonałby tego w sposób prawidłowy. Ponieważ gdyby taki był jego zamiar to powinien złożyć dwie deklaracje i zadeklarować dwie osoby zamieszkałe pod adresem D. 34 i cztery osoby zamieszkałe pod adresem D. 34a. Tymczasem zadeklarował on sześć osób zamieszkałych po adresem D. 34. Nie ulega wątpliwości, że ilość osób zamieszkujących pod danym adresem ma również wpływ na wysokość opłaty pobieranej za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Nie sposób także podzielić stanowiska skarżącej w kwestii braku obowiązku uiszczenia określonych zaskarżoną decyzja opłat w związku z faktem, że przed majem 2019 r. r. nie była ona wzywana o złożenie stosownej deklaracji a gdyby tak się stało na pewno dokonywałby cyklicznych opłat.
Zaznaczyć należy, że kwestia zmiany zasad odbierania odpadów była w 2013 r. i w okresie późniejszym później niezwykle szeroko opisywania i komentowana we wszystkich dostępnych publicznie mediach. Wskazywano szczegółowo na obowiązki gmin i mieszkańców statuowane ustawą o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Co szczególnie istotne, nie został też wprowadzony obowiązek odrębnego zawiadamiania każdego mieszkańca o obowiązku złożenia deklaracji. Wiedza na powyższy temat była zatem powszechnie dostępna. Jak wynika z treści skargi, którą skarżąca sporządziła samodzielnie, nie jest ona osobą nieporadną, niezorientowaną w otaczającej rzeczywistości i możliwości pozyskiwania potrzebnych informacji czy danych.
Zaznaczyć tutaj jednak trzeba, że stracił na aktualności pogląd wyrażony przez SKO, wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnośnie możliwości ubiegania się o nadpłatę przez J. K. Organ stwierdził, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 6q ust. 3 u.p.c.g. nie można stwierdzić nadpłaty, bowiem usługa odbierania odpadów komunalnych dla mieszkańców tej nieruchomości była świadczona. Tymczasem z dniem 6 września 2019 r. wskazany przepis utracił moc w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1579). Obecnie kwestie te uregulowane są w przepisie art. 6m u.p.c.g.
Co więcej omawiany przepis w okresie do 31 stycznia 2015 r. przepis stanowił, że "w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta". Oznaczało to, że do nadpłaconych lub nienależnie zapłaconych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi miały w pełnym zakresie zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej o nadpłacie (art. 72 i następne Ordynacji podatkowej).
Z mocą od dnia 1 lutego 2015 r. przepis art. 6q ust. 3 u.p.c.g. został zmieniony przez art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 87). W wyniku tej zmiany nadano mu następujące brzmienie: "W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego" (ust. 1). "Kwota opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie podlega zaokrągleniu" (ust. 2). "W przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona" (ust. 3).
Należy podkreślić, że nadpłata jest instytucją prawa materialnego. Inne są zasady stosowania nowych przepisów takiego prawa, a inne - prawa procesowego. Zasada stosowania nowego prawa - w razie braków przepisów przejściowych - obowiązuje w zakresie prawa procesowego, natomiast w przypadku prawa materialnego należało stosować przepisy z daty zdarzenia. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie wskazuje się, że "zasadą jest, że postępowanie prowadzi się według przepisów obowiązujących w dacie dokonania poszczególnych czynności. Wyjątek od powyższej zasady, tj. stosowanie przepisów postępowania poprzednio obowiązujących musi wyraźnie wynikać z przepisu przejściowego. W związku z powyższym, skoro ustawodawca nie uregulował tej kwestii w sposób szczególny, każda zmiana przepisów postępowania powoduje konieczność stosowania przepisów aktualnie obowiązujących. W przypadku przepisów prawa materialnego dla oceny czy dane zachowanie (zdarzenie) jest objęte reglamentacją prawa stosuje się przepisy z daty jego zaistnienia (choć i ta zasada może doznać ograniczeń w przypadku przepisów retroakcyjnych), ale już ewentualne skutki mogą być wyznaczane na mocy przepisów przejściowych przez przepisy z innej daty" (wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., II FSK 643/08 CBOSA).
Jak z tego wynika, w braku przepisów przejściowych miarodajny jest przepis prawa materialnego z daty zaistnienia zdarzenia z daty nadpłaty. Zatem za okres od stycznia 2014 r. do stycznia 2015 r. istnieje możliwość zastosowania przepisów ogólnych o nadpłacie (art. 72 i n. Ordynacji podatkowej), natomiast nowe wchodziły w grę dopiero od dnia 1 lutego 2015 r. Inne ujęcie tego zagadnienia nieuchronnie prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady lex retro non agit (art. 2 Konstytucji RP).
Ponadto, przy ewentualnej ocenie zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty należałoby dokonać oceny dla ilu mieszkańców nieruchomości znajdującej się pod adresem D. 34 usługa była świadczona i czy w związku z tym w odniesieniu do tych mieszkańców dla których nie była świadczona, bowiem zamieszkiwali pod adresem D. 34a, a osoba władająca tą nieruchomością ostatecznie została obciążona opłatą za gospodarowanie odpadami na mocy zaskarżonej decyzji, nadpłata u J. K. jednak nie występuje.
W ocenie Sądu, wprawdzie kwestia ewentualnej nadpłaty mogącej wystąpić u J. K. nie jest bezpośrednio związana z przedmiotem niniejszego postepowania niemniej jednak w aspekcie ekonomicznym może mieć istotne znaczenie dla niego i jego rodziny w tym skarżącej E. G., dlatego została szerzej omówiona w niniejszym uzasadnieniu.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło