I SA/Rz 697/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-12-14
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Małgorzata Niedobylska, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór cywilny dotyczący rozliczeń między podatnikiem a kontrahentem stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do prowadzenia postępowania podatkowego w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spór cywilny dotyczący rozliczeń między podatnikiem a kontrahentem, który może mieć jedynie pośredni wpływ na sprawę podatkową, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe są uprawnione do samodzielnego ustalania stanu faktycznego i prawnego w zakresie powierzonych im spraw, a wynik postępowania cywilnego nie warunkuje rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, co uzasadnia oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się do organu podatkowego o zawieszenie postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. do czasu rozstrzygnięcia sporu cywilnego z jednym z kontrahentów dotyczącego zmiany cen usług i rozliczeń. Organy podatkowe odmówiły zawieszenia, uznając, że spór cywilny nie stanowi zagadnienia wstępnego, a jedynie może mieć pośredni wpływ na sprawę podatkową. Skarżący zaskarżyli postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę zawieszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska Asesor WSA Jacek Boratyn /spr./ po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi B. S. i P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia B. S. i P. S. – zwanych dalej skarżącymi, na postanowienie Naczelnika Pierwszego urzędu Skarbowego z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego, dotyczącego określenia skarżącym zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzanej u skarżących w 2016 r., w zakresie prawidłowości rozliczenia przez skarżącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r., kontrolujący ustalili, że głównymi kosztami prowadzonej przez niego działalności były usługi serwisowe świadczone im przez "A" S.K.A. (zwana dalej PSR) oraz "B" sp. z o.o. (zwana dalej PBS). W trakcie tych czynności ustalono, że łączna kwota transakcji nierozliczonych z oboma kontrahentami wyniosła odpowiednio 113 499,34 zł – w przypadku PSR, i 393 139,50 – w przypadku PSR zł.
W związku z powyższym Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., wszczął wobec skarżących postępowanie podatkowe.
Wypowiadając się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego skarżący stwierdził, że pomiędzy nim, a PSR toczy się spór, odnośnie zmiany cen usług. Poza tym, już po zakończeniu kontroli, zawarł porozumienie z PBS odnośnie zmiany cen usług.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wezwał skarżących do szczegółowego przedstawienia rozliczenia spornych należności oraz odpowiedniej dokumentacji, do którego to wezwania skarżący nie ustosunkowali się.
W piśmie z dnia 27 stycznia 2017 r. skarżący zwrócili się do organu o rozważenie zawieszenia postepowania, do czasu rozstrzygnięcia sporu pomiędzy skarżącym a "A", toczącego się przed Sądem Okręgowym w R. W ich bowiem ocenie, tylko rozliczenia z tym podmiotem mają wpływ na obliczenie wysokości podatku, w kontekście zaliczenia wpłat oraz dat i skuteczności dokonywanych kompensat.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. odmówił uwzględnienia wniosku skarżących o zawieszenie postępowania. W jego bowiem ocenie kwestia rozliczeń skarżącego z PSR nie stanowi zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm., zwanej dalej Ordynacją podatkową), gdyż okoliczności i skutki postępowania windykacyjno-sądowego, którego dotyczy zawisła przez sądem powszechnym sprawa, mogą jedynie pośrednio wpłynąć na wynik prowadzonego postępowania podatkowego. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że zakończenie postępowania sądowego jest przesłanką prowadzenia postępowania podatkowego. Postępowanie sądowe nie stanowi też przeszkody w samodzielnym działaniu organu podatkowego.
Na marginesie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego zauważył, że na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów nie sposób jest stwierdzić, co jest przedmiotem sporu pomiędzy skarżącym, a jego kontrahentem.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia skarżących na wyżej opisane postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając stanowisko organu I instancji, iż w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie rodziłoby konieczność zawieszenia postępowania.
W tym przedmiocie organ odwoławczy zauważył, że przedmiot postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w R. nie jest tożsamy z przedmiotem niniejszej sprawy podatkowej. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcie, że spór toczony przed sądem stanowi zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie i że ma bezpośredni wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że organy podatkowe są związane jedynie sentencją wyroku, w zakresie stanu prawnego sprawy, a nie ustaleń dotyczących stanu faktycznego. Ten zaś podobnie jak i jego prawnopodatkowe skutki podlega kognicji organów podatkowych. Tak więc w sprawie nie zachodziła konieczność zawieszenia postępowania.
Skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej \ [...] sierpnia 2017 r. wnieśli skarżący, domagając się jego uchylenia, podobnie jak uchylenia poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieuznanie za zagadnienie prejudycjalne związku pomiędzy art. 24 d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm., zwanej dalej ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych) a przepisem art. 451 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 ze zm., zwanej dalej K.c.).
W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że art. 24 d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nakazuje przy określaniu zobowiązania ustalić czy i kiedy podatnik uregulował swoje zobowiązania za dokonane zakupy. Skutki te muszą wprost wynikać z ustalenia kwot do zapłaty, terminów płatności i zapłaty, w tym z uwzględnieniem kompensat i potrąceń. W związku z tym orzeczenie sądu powszechnego będzie mieć istotny i bezpośredni wpływ na określenie podatku.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, dotychczasowy przebieg prowadzonego wobec skarżących postępowania stwierdzić należy, że brak jest podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonego postanowienia. Wniosek taki wynika przede wszystkim z faktu, że nie sposób jest stwierdzić zaistnienia w sprawie zagadnienia wstępnego, z uwagi na które zachodziłaby konieczność zawieszenia postępowania podatkowego. Za zagadnienie wstępne nie może być bowiem uznana kwestia rozliczeń skarżącego z PSR, odnośnie których zainicjował on postepowanie przez sądem powszechnym, wnosząc powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
Jak stanowi art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zależność rozstrzygnięcia organu podatkowego od rozstrzygnięcia innego organu, o której mowa w zacytowanym wyżej przepisie oznacza, że bez tego rozstrzygnięcia organ podatkowy nie może rozpatrzyć sprawy podatkowej. Tak więc musi to oznaczać zaistnienie związku o charakterze bezpośrednim.
Z zagadnieniem wstępnym nie mamy do czynienia w sytuacji, w której wynik sprawy prowadzonej przez inny niż podatkowy organ lub sąd, wykazuje jedynie pośredni związek ze sprawą podatkową. Jeżeli wynik rozstrzygnięcia innego organu wykazuje jedynie cechy przydatności dla organu podatkowego, ale nie warunkuje wydania przez niego rozstrzygnięcia, brak jest podstaw do zawieszenia z tego względu postępowania podatkowego. Organy podatkowe są bowiem uprawnione do czynienia własnych ustaleń, w zakresie powierzonych im do rozstrzygnięcia spraw.
W niniejszej sprawie skarżący, domagając się zawieszenia prowadzonego względem nich postępowania podatkowego, powołali się na spór prowadzony przez skarżącego z jednym ze swoich kontrahentów. Jak wynika z dokumentów zalegających w aktach sprawy, sprawa z powództwa skarżącego przeciwko PSR dotyczy pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Żądanie pozwu oparte jest natomiast na argumentach odnoszących się do kwestii wzajemnych rozliczeń pomiędzy stronami, informacje co do których są niepełne. Mając więc na względzie powyższe brak jest podstaw do przyjęcia, że rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uzależnione jest od rozstrzygnięcia sądu w opisanym wyżej sporze. Oceny ten nie zmienia fakt zabezpieczenia powództwa (roszczenia skarżącego), które nie przesądza w żaden sposób rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto przedmiotowa sprawa zawisła przed sądem powszechnym dotyczy kwestii egzekucyjnej, a więc związanej z realizacją określonego świadczenia. Trudno więc przyjąć, mając na uwadze istotę przedmiotowego postępowania, że jej rozstrzygnięcie jest konieczne do rozpatrzenia sprawy podatkowej.
Jak słusznie zauważył organ, nie można zaprzeczyć, iż wynik toczonego przed sądem sporu będzie miał pewien (pośredni) wpływ na sprawę podatkową, jednakże nie pociąga to za sobą konieczności zawieszenia postępowania, do czasu wydania orzeczenia sądowego. Brak jest ku temu podstaw prawnych, gdyż zawieszenie postępowania warunkowane jest wystąpieniem przesłanki, w postaci zaistnienia zagadnienia wstępnego, czego w niniejszej sprawie nie sposób stwierdzić.
Tak więc, mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, w związku z czym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło