I SA/Rz 703/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-09-09
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą i ponoszący znaczne wydatki, w tym na spłatę grzywien, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, biorąc pod uwagę jego ogólną sytuację finansową i fakt bycia stroną w wielu innych sprawach sądowych?Ratio decidendi
Sąd częściowo przyznał prawo do pomocy, zwalniając skarżącego z kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł, uznając, że suma wpisów we wszystkich sprawach, w których skarżący jest stroną, przekracza jego możliwości płatnicze. Jednocześnie odmówiono pełnego zwolnienia, ze względu na wątpliwości co do rzetelności przedstawionych przez skarżącego danych finansowych oraz brak uwzględnienia sytuacji majątkowej małżonki, mimo istniejącej rozdzielności majątkowej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o częściowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku VAT. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał miesięczne dochody z działalności gospodarczej w wysokości 3000-3500 zł, ale także znaczne miesięczne wydatki, w tym spłatę grzywien (2700 zł), koszty utrzymania mieszkania (400 zł) oraz podatek dochodowy (990 zł). Skarżący wskazał, że jest stroną w kilkudziesięciu innych sprawach sądowych, a suma wpisów wynosi około 20 000 zł. Sąd miał wątpliwości co do rzetelności oświadczeń skarżącego i nie uwzględnił w pełni jego sytuacji majątkowej, zwłaszcza w kontekście małżonki.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 9 września 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku J.D. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2008 r. - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z działalności gospodarczej, dochody z której określił on w wysokości 3 000 – 3 500 zł miesięcznie.
Jeżeli chodzi o posiadany majątek to skarżący zadeklarował jedynie mieszkanie o pow. 49,72 m2, a w dodatkowym oświadczeniu także samochód osobowy marki Audi A8, rok prod. 2007 i motorower PIAGGIO C45 z 2007 r.
Odnośnie ponoszonych wydatków skarżący wskazał, że koszt utrzymania jego mieszkania wynosi ok. 400 zł miesięcznie, a rachunki za energię elektryczną po 200 zł, co drugi miesiąc.
W oświadczeniu zaznaczono także, że z tytułu podatku dochodowego skarżący płaci 990 zł miesięcznie, czynsz najmu lokalu w którym prowadzi działalność wynosi 800 zł, do tego dochodzą koszty zakupu towarów i zatrudnienia pracownika. Oprócz tego, skarżący co miesiąc spłaca nałożone na niego grzywny, które wynoszą odpowiednio: 500 zł, 1200 zł i 1000 zł miesięcznie.
W dodatkowym oświadczeniu o stanie majątkowym (złożonym do akt sprawy I SA/Rz 678/13), uzupełniając przedłożone wcześniej informacje, skarżący podał, że jego małżonka, z którą aktualnie nie zamieszkuje, nie partycypuje w ponoszonych przez niego kosztach utrzymania mieszkania.
Do oświadczeń zostały dołączone dokumenty źródłowe, między innymi w postaci kserokopii: dowodów uiszczenia opłat eksploatacyjnych mieszkania, kserokopii ewidencji sprzedaży za 2013 r., zawezwania do próby ugodowej (skierowanego jednocześnie do skarżącego oraz jego żony), protokołu zajęcia ruchomości (między innymi samochodu), orzeczeń sądowych, w przedmiocie skazania skarżącego na karę grzywny oraz rozłożenia tejże grzywny na raty.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący stwierdził, że jest stroną w kilkudziesięciu sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, w których suma wpisów wynosi ok. 20 000 zł. Z uwagi więc na brak jakichkolwiek oszczędności nie jest on w stanie uiścić takiej kwoty i dlatego wnosi o przyznanie mu prawa pomocy.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie spełnienia wyżej wymienionych przesłanek polega na złożeniu przez wnioskodawcę pełnego, jasnego i kompletnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie, także dodatkowego oświadczenia i odpowiednich dokumentów źródłowych.
Z okolicznościach wynikających ze złożonych przez skarżącego oświadczeń i dokumentów nie wynika, że jego wniosek w całości zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim bowiem na wstępie należy zaznaczyć, że przedstawione przez niego dane są w pewnym zakresie ze sobą sprzeczne. Skarżący podał bowiem, że jego dochody miesięczne wynoszą 3 000 – 3 500 zł, po czym przedstawił listę wydatków, z której wynika, że co miesiąc spłaca on tytułem grzywien 2 700 zł, za mieszkanie płaci 400 zł miesięcznie, za prąd 200 zł co drugi miesiąc. Oprócz tego nadmienił, że podatku płaci 990 zł miesięcznie, do tego ponosi koszty utrzymania pracownika i koszty swojego ubezpieczenia w ZUS.
Analiza wyżej wymienionych danych wskazuje jednoznacznie, że wysokość deklarowanych wydatków miesięcznych przekracza kwotę dochodów, co rodzi wątpliwości co do rzetelności oświadczeń w tym zakresie. Podkreślić także należy, że skarżący był zobligowany do podania w pozycji 10 urzędowego formularza kwoty dochodu, tymczasem w poz. 9 wskazuje on wydatki, kwalifikowane jako koszty uzyskania przychodu. w tej sytuacji nie sposób więc stwierdzić, czy w poz. 10 wskazał on swój dochodów czy też przychód.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący zaznaczył, że pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej i w związku z tym nie przedstawił informacji jej dotyczących. Tymczasem w tym miejscu należy stwierdzić, że rozdzielność majątkowa nie wpływa na obowiązek wzajemnego wspierania się małżonków, wynikający z pozostawania w tym związku, o którym mowa w art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 2012 r. poz. 788 ze zm.). Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 maja 2008 r., sygn. II GZ96/08 (publ. w CBOiS - http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Podobnie nie sposób przyjąć bezkrytycznie twierdzeń o braku jakiejkolwiek wspólności interesów pomiędzy skarżącym i jego małżonką wobec faktu, że zawezwanie do próby ugodowej, którego kserokopię przedłożył, zostało skierowane do obojga małżonków.
Tak więc na podstawie złożonych przez skarżącego oświadczeń nie można stwierdzić w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie jest w stanie w jakimkolwiek stopniu partycypować w kosztach sądowych, związanych z niniejszą sprawą.
Niezależnie jednak od powyższego, rozważając przedstawione przez skarżącego argumenty, należy skonstatować, że z uwagi na ogólną sumę wpisów we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem (ok. 20 000 zł), w których jest stroną, ich uiszczenie w pełnej wysokości przekroczyłoby jego możliwości płatnicze. Z tego też względu zwolniono go od wpisu od skargi w niniejszej sprawie ponad kwotę 100 zł – odpowiadającą minimalnej wysokości wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło