I SA/Rz 710/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2011 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Sz. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w R. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...] ustalającą S. Sz. podatek od nieruchomości za 2008 r. w wysokości 501,04 zł. Decyzję doręczono S. Sz. w dniu 3 stycznia 2011 r. W dniu 5 października 2011 r. S. Sz. wniósł do tutejszego Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, wskazując, że: "dopiero w ostatnim czasie wygospodarował środki na zgromadzenie dowodów w sprawie..." Wezwany przez Sąd do uzupełnienia braków wniosku nadesłał, zgodnie z wezwaniem, skargę oraz uiścił od niej należny wpis, a także wskazał, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała w dniu 4 października 2011 r., kiedy to uległ poprawie jego stan zdrowia na tyle, że był w stanie napisać "składne pismo" i wyjść z domu. Stan tej niezdolności trwał od 7 stycznia 2011 r. Do wniosku dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia 8 listopada 2011 r. wydane przez lekarza specjalistę anestezjologii i intensywnej terapii Poradni Leczenia Bólu działającej przy Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w R., z którego wynikało, że jest leczony od lutego 2011 r. z powodu dyskopatii szyjnej i lędźwiowej, a także datowane w tym samym dniu zaświadczenie lekarza rehabilitacji medycznej, z nieczytelnym rozpoznaniem. Dodatkowo przedłożył orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 26 kwietnia 2010 r., z którego wynika, że niepełnosprawność trwa od 2004 r. oraz, że nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, a także wydane w dniu 4 marca 2010 r. orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS o częściowej niezdolności do pracy do dnia 28 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek nie znajduje uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2011 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) powoływanej dalej jako p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeśli jednak strona nie dokonała czynności w terminie, bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin do dokonania tej czynności. W ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon.Praw. 2002, nr 23, s.1059 ). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zwykło zaliczać się okoliczności takie jak powódź, pożar, katastrofa, nagła choroba strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. W przypadku choroby, przyjmuje się, że chodzi tylko o taką chorobę, która rzeczywiście uniemożliwiła stronie zachowanie terminu procesowego, wobec jej nagłego charakteru oraz niemożności wyręczenia się inną osobą (por. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Sz 169/06). W niniejszej sprawie skarżący wskazuje, iż uchybienie terminu spowodowane było jego inwalidztwem oraz ogromnymi dolegliwościami bólowymi w szczególności głowy i kręgosłupa, który to stan nieprzerwanie trwał od 7 stycznia 2011 r. do 4 października 2011 r. Te tak dokładnie wskazane ramy czasowe niedyspozycji skarżącego nie wynikały z przedłożonych przez niego dokumentów. Znamienne jest, że termin końcowy ustania dolegliwości, poprzedzał dzień złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i został wskazany na wezwanie Sądu o podanie daty ustania przyczyny uchybienia. Z przedłożonego przez skarżącego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że niepełnosprawność datuje się od 2004 r., przy czym w stopniu umiarkowanym od 1 marca 2010 r. Nie może ona zatem uchodzić za chorobę, która nagle uniemożliwiła skarżącemu skorzystanie z przysługujących mu środków odwoławczych, zwłaszcza, że analiza przebiegu postępowania administracyjnego wskazuje na to, że skarżący czynnie uczestniczył w tym postępowaniu i korzystał z prawem przewidzianych środków zaskarżenia pomimo trwającej niepełnosprawności. Z powyższego orzeczenia nie wynika również by skarżący wymagał stałej opieki czy pomocy innych osób, wręcz przeciwnie znajduje się w nim stwierdzenie, że nie wymaga takiej opieki, co w ocenie Sądu jednoznacznie wskazuje na to, że skarżący jest zdolny do samodzielnej egzystencji. Również przedłożone przez skarżącego zaświadczenia lekarskie nie mogą być dowodem na to, że dolegliwości skarżącego miały charakter nagły i uniemożliwiły dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Z zaświadczenia z dnia 8 listopada 2011 r. wystawionego przez Poradnię Leczenia Bólu wynika jedynie, że S. Sz. był leczony z powodu dyskopatii szyjnej i lędźwiowej od lutego 2011 r. Nie wynika natomiast, że pacjent został unieruchomiony, poddany leczeniu ambulatoryjnemu, a tylko takie sytuacje uniemożliwiałyby dokonanie czynności procesowych. Ponadto fakt, że zaświadczenie zostało wydane przez poradnię, oznacza że skarżący nie przebywał tam stale a jedynie okresowo korzystał ze świadczonych przez poradnię usług medycznych, co rodziło potrzebę komunikacyjną i niweczyło tym samym podnoszoną przez skarżącego okoliczność niemożliwości opuszczania miejsca zamieszkania. Podobne wnioski Sąd wyciągnął na podstawie drugiego z przedłożonych zaświadczeń wydanych przez lekarza medycyny specjalistę rehabilitacji medycznej. Podkreślenia wymaga również fakt, że wymóg dochowania szczególnej staranności w dokonywaniu czynności procesowych, oznacza potrzebę posłużenie się osobami trzecimi w przypadku niemożności osobistego dokonania czynności. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu wyrażany jest pogląd, że zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez skarżącego z zachowaniem terminu, osobiście lub korzystając z pomocy innych osób (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2005, str. 335; wyrok NSA z 1.03.1999 r., sygn. II SA 45/99, Lex 46785, wyrok NSA z 4.11.1998 r., sygn. akt III SA 1243/97, Lex 36902; postanowienie NSA z 22.01.2010 r., sygn. akt I OZ 28/10, Lex nr 599944). Tak rygorystyczne podejście do zachowania terminów procesowych wynika z potrzeby zachowania pewności obrotu prawnego. Trzeba mieć bowiem świadomość tego, że upływ ustawowych terminów wiąże się ze skutkami prawnymi dla uczestników tego obrotu. Ochrona tych właśnie interesów karze sprowadzać instytucje przywrócenia terminu do sytuacji wyjątkowych. Usprawiedliwiać ją może tylko takie zdarzenie, które każdemu przeciętnemu obywatelowi uniemożliwiłoby dokonanie czynności procesowej w ustawowo przewidzianym do tego terminie. Tymczasem ani stopień niepełnosprawności skarżącego ani też dolegliwości w postaci dyskopatii szyjnej i lędźwiowej nie usprawiedliwiały przeszło 9-o miesięcznej zwłoki w złożeniu skargi. Niepełnosprawność miała charakter stały i do tej pory nie stanowiła przeszkody w prawidłowej realizacji przysługujących skarżącemu praw. Również przedłożone zaświadczenia nie wskazywały na niedyspozycję pozbawiającą skarżącego możliwości złożenia skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.